श्रीमद्भागवतम्
Praise to the Unborn10.2.20-24
4478 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 10.2.20-24
देवनागरी

तां वीक्ष्य कंसः प्रभयाजितान्तरां
विरोचयन्तीं भवनं शुचि-स्मिताम्
आहैष मे प्राण-हरो हरिर् गुहां
ध्रुवं श्रितो यन् न पुरेयम् ईदृशी
किम् अद्य तस्मिन् करणीयम् आशु मे यद् अर्थ-तन्त्रो न विहन्ति विक्रमम्
स्त्रियाः स्वसुर् गुरुमत्या वधो ऽयं यशः श्रियं हन्त्य् अनुकालम् आयुः
स एष जीवन् खलु सम्परेतो वर्तेत यो ऽत्यन्त-नृशंसितेन
देहे मृते तं मनुजाः शपन्ति गन्ता तमो ऽन्धं तनु-मानिनो ध्रुवम्
इति घोरतमाद् भावात् सन्निवृत्तः स्वयं प्रभुः
आस्ते प्रतीक्षंस् तज्-जन्म हरेर् वैरानुबन्ध-कृत्
आसीनः संविशंस् तिष्ठन् भुञ्जानः पर्यटन् महीम्
चिन्तयानो हृषीकेशम् अपश्यत् तन्मयं जगत्

लिप्यंतरण (IAST)

tāṃ vīkṣya kaṃsaḥ prabhayājitāntarāṃ
virocayantīṃ bhavanaṃ śuci-smitām
āhaiṣa me prāṇa-haro harir guhāṃ
dhruvaṃ śrito yan na pureyam īdṛśī
kim adya tasmin karaṇīyam āśu me yad artha-tantro na vihanti vikramam
striyāḥ svasur gurumatyā vadho 'yaṃ yaśaḥ śriyaṃ hanty anukālam āyuḥ
sa eṣa jīvan khalu sampareto varteta yo 'tyanta-nṛśaṃsitena
dehe mṛte taṃ manujāḥ śapanti gantā tamo 'ndhaṃ tanu-mānino dhruvam
iti ghoratamād bhāvāt sannivṛttaḥ svayaṃ prabhuḥ
āste pratīkṣaṃs taj-janma harer vairānubandha-kṛt
āsīnaḥ saṃviśaṃs tiṣṭhan bhuñjānaḥ paryaṭan mahīm
cintayāno hṛṣīkeśam apaśyat tanmayaṃ jagat

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ताम् वीक्ष्य कंसः प्रभया अजित-अन्तराम्tām vīkṣya kaṃsaḥ prabhayā ajita-antarāmувидев её, сияющую оттого, что внутри — Непобедимый; её увидев Камса сиянием непобедимовнутреннюю
विरोचयन्तीम् भवनम् शुचि-स्मिताम्virocayantīm bhavanam śuci-smitāmозаряющую дом, светло улыбающуюся; озаряющую дом чистоулыбчивую
आह एषः मे प्राण-हरः हरिः गुहाम् ध्रुवम् श्रितःāha eṣaḥ me prāṇa-haraḥ hariḥ guhām dhruvam śritaḥсказал: «верно, Хари, похититель моей жизни, вошёл в это укрытие; сказал: этот мой жизни похититель Хари в пещеру верно вошедший
यत् न पुरा इयम् ईदृशीyat na purā iyam īdṛśīибо прежде она не была такою»; что не прежде эта такая
किम् अद्य तस्मिन् करणीयम् आशु मे यत् अर्थ-तन्त्रः न विहन्ति विक्रमम्kim adya tasmin karaṇīyam āśu me yat artha-tantraḥ na vihanti vikramam«что мне спешно сделать в этом деле, чего не отменил бы, кто держится выгоды, [своей] доблести?; что ныне в том делаемое быстро мне, что выгодой связанный не губит доблесть
स्त्रियाः स्वसुः गुरु-मत्याः वधः अयम् यशः श्रियम् हन्ति अनु-कालम् आयुःstriyāḥ svasuḥ guru-matyāḥ vadhaḥ ayam yaśaḥ śriyam hanti anu-kālam āyuḥубийство это — женщины, сестры, беременной — губит славу, удачу и самый срок жизни; женщины, сестры, тяжёлой убийство это славу, удачу губит со временем жизнь
सः एषः जीवन् खलु सम्परेतः वर्तेत यः अत्यन्त-नृशंसितेनsaḥ eṣaḥ jīvan khalu samparetaḥ varteta yaḥ atyanta-nṛśaṃsitena«тот, кто живёт крайнею жестокостью, живой — воистину мертвец; он этот живущий ведь умерший пребывал бы который крайней жестокостью
देहे मृते तम् मनुजाः शपन्ति गन्ता तमः अन्धम् तनु-मानिनः ध्रुवम्dehe mṛte tam manujāḥ śapanti gantā tamaḥ andham tanu-māninaḥ dhruvamпо смерти тела люди проклинают его; считающий себя телом верно уйдёт в слепую тьму»; при теле умершем его люди проклинают, идущий в тьму слепую тело считающий верно
इति घोर-तमात् भावात् सन्निवृत्तः स्वयम् प्रभुःiti ghora-tamāt bhāvāt sannivṛttaḥ svayam prabhuḥтак от ужаснейшего умысла отвратившись сам, владыка; так от ужаснейшего умысла отвратившийся сам владыка
आस्ते प्रतीक्षन् तत्-जन्म हरेः वैर-अनुबन्ध-कृत्āste pratīkṣan tat-janma hareḥ vaira-anubandha-kṛtостался ждать Его рождения, храня непрерывную вражду к Хари; пребывает ожидающий Его рождения Хари вражду непрерывную творящий
आसीनः संविशन् तिष्ठन् भुञ्जानः पर्यटन् महीम्āsīnaḥ saṃviśan tiṣṭhan bhuñjānaḥ paryaṭan mahīmсидя, ложась, стоя, вкушая, обходя землю; сидящий, ложащийся, стоящий, вкушающий, обходящий землю
चिन्तयानः हृषीकेशम् अपश्यत् तत्-मयम् जगत्cintayānaḥ hṛṣīkeśam apaśyat tat-mayam jagatпомышляя о Хришикеше, он видел мир состоящим из Него; помышляющий Хришикешу видел Им наполненный мир
अनुवाद

«Увидев её, сияющую оттого, что внутри — Непобедимый, озаряющую дом, светло улыбающуюся, Камса сказал: „Верно, Хари, похититель моей жизни, вошёл в это укрытие, ибо прежде она не была такою. Что мне спешно сделать в этом деле, чего не отменил бы, кто держится выгоды, [своей] доблести? Убийство это — женщины, сестры, беременной — губит славу, удачу и самый срок жизни. Тот, кто живёт крайнею жестокостью, живой — воистину мертвец; по смерти тела люди проклинают его; считающий себя телом верно уйдёт в слепую тьму“. Так от ужаснейшего умысла отвратившись сам, владыка остался ждать Его рождения, храня непрерывную вражду к Хари. Сидя, ложась, стоя, вкушая, обходя землю, помышляя о Хришикеше, он видел мир состоящим из Него».

संस्करण

4cb5ee33a289 · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 4:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से