भविष्यपुराण
The Rite of the First Lunar Day1.16.10-17
149 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.16.10-17
देवनागरी

शतानीक उवाच यस्य नास्ति गृहे त्वग्निः स मृतो नात्र संशयः । न स पूजयितुं शक्तो देवादीन्ब्राह्मणोत्तमः
निरग्निकस्य विप्रस्य कथं देवादयो द्विज. । प्रीताः स्युः शान्तये तस्य परं कौतूहलं मम
सुमन्तुरुवाच साधु पृष्टोऽस्मि राजेन्द्र श्रूयतां परमं वचः । अनग्नयस्तु ये विप्रास्तेषां श्रेयोऽभिधीयते
व्रतोपवासनियमैर्नानादानैस्तथा नृप । देवादयो भवन्त्येव प्रीतास्तेषां न संशयः
विशेषादुपवासेन तिथौ किल महीपते । प्रीता देवादयस्तेषां भवन्ति कुरुनन्दन
शतानीक उवाच भगवंस्त्वं तिथीन्ब्रूहि तिथीनां च विधिं हि मे । प्राशनं गृह्यधर्मांश्च उपवासविधीनपि
मुच्येम येन पापौघात्त्वत्प्रसाद्द्विजोत्तम । संसाराच्चापि विप्रेन्द्र श्रेयसे जगतस्तथा
सुमन्तुरुवाच शृणु कौरव कर्माणि तिथिगुह्याश्रितानि तु । श्रुतानि घ्नन्ति पापानि उपोषितफलानि च

लिप्यंतरण (IAST)

śatānīka uvāca yasya nāsti gṛhe tvagniḥ sa mṛto nātra saṃśayaḥ | na sa pūjayituṃ śakto devādīnbrāhmaṇottamaḥ
niragnikasya viprasya kathaṃ devādayo dvija. | prītāḥ syuḥ śāntaye tasya paraṃ kautūhalaṃ mama
sumanturuvāca sādhu pṛṣṭo'smi rājendra śrūyatāṃ paramaṃ vacaḥ | anagnayastu ye viprāsteṣāṃ śreyo'bhidhīyate
vratopavāsaniyamairnānādānaistathā nṛpa | devādayo bhavantyeva prītāsteṣāṃ na saṃśayaḥ
viśeṣādupavāsena tithau kila mahīpate | prītā devādayasteṣāṃ bhavanti kurunandana
śatānīka uvāca bhagavaṃstvaṃ tithīnbrūhi tithīnāṃ ca vidhiṃ hi me | prāśanaṃ gṛhyadharmāṃśca upavāsavidhīnapi
mucyema yena pāpaughāttvatprasāddvijottama | saṃsārāccāpi viprendra śreyase jagatastathā
sumanturuvāca śṛṇu kaurava karmāṇi tithiguhyāśritāni tu | śrutāni ghnanti pāpāni upoṣitaphalāni ca

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यस्य नास्ति गृहे त्वग्निः स मृतो नात्र संशयःyasya nāsti gṛhe tvagniḥ sa mṛto nātra saṃśayaḥ«у кого нет в доме огня, тот мёртв — нет в том сомнения;; укого нет вдоме огонь тот мёртвый нет здесь сомнение
न स पूजयितुं शक्तो देवादीन्ब्राह्मणोत्तमःna sa pūjayituṃ śakto devādīnbrāhmaṇottamaḥне может он почитать богов и прочих, о лучший из брахманов; не тот почитать могущий боговпрочих брахманлучший
निरग्निकस्य विप्रस्य कथं देवादयो द्विजniragnikasya viprasya kathaṃ devādayo dvija«как у безогненного брахмана боги и прочие, о дваждырождённый,; безогненного брахмана как богипрочие дваждырождённый
प्रीताः स्युः शान्तये तस्य परं कौतूहलं ममprītāḥ syuḥ śāntaye tasya paraṃ kautūhalaṃ mamaбудут довольны ради его умиротворения? велико моё любопытство»; довольные были бы умиротворению его великое любопытство моё
अनग्नयस्तु ये विप्रास्तेषां श्रेयोऽभिधीयतेanagnayastu ye viprāsteṣāṃ śreyo'bhidhīyate«а те брахманы, что без огня, — им называется благо; безогненные же которые брахманы их благо называется
व्रतोपवासनियमैर्नानादानैस्तथा नृपvratopavāsaniyamairnānādānaistathā nṛpa«обетами, постами, воздержаниями и разными даяниями, о царь,; обетыпостывоздержаниями разнымидаяниями также царь
देवादयो भवन्त्येव प्रीतास्तेषां न संशयःdevādayo bhavantyeva prītāsteṣāṃ na saṃśayaḥбоги и прочие бывают ими довольны — нет сомнения; богипрочие бывают же довольные их нет сомнение
शृणु कौरव कर्माणि तिथिगुह्याश्रितानि तुśṛṇu kaurava karmāṇi tithiguhyāśritāni tu«слушай, Каурава, о делах, опирающихся на тайну лунных дней:; слушай Каурава дела лунныхднейтайнеопирающиеся
श्रुतानि घ्नन्ति पापानि उपोषितफलानि चśrutāni ghnanti pāpāni upoṣitaphalāni caи услышанные, они губят грехи, и плоды поста [дают]»; услышанные губят грехи постплоды же
अनुवाद

«Шатаника сказал: „У кого нет в доме огня, тот мёртв — нет в том сомнения; не может он почитать богов и прочих, о лучший из брахманов. Как у безогненного брахмана боги и прочие, о дваждырождённый, будут довольны ради его умиротворения? Велико моё любопытство“. Суманту сказал: „Хорошо ты спросил, о владыка царей; да будет выслушано высшее слово. А те брахманы, что без огня, — им называется благо: обетами, постами, воздержаниями и разными даяниями, о царь, боги и прочие бывают ими довольны — нет сомнения. А в особенности постом в лунный день, о владыка земли, боги и прочие бывают ими довольны, о радость Куру“. Шатаника сказал: „Владыка, поведай мне лунные дни и чин лунных дней, и вкушение, и домашние обязанности, и уставы поста, — чтобы твоею милостью избавились мы от потока грехов, о лучший из дваждырождённых, и от круговорота, о владыка брахманов, и ради блага мира“. Суманту сказал: „Слушай, Каурава, о делах, опирающихся на тайну лунных дней: и услышанные, они губят грехи, и плоды поста дают“».

संस्करण

ff35205400c0 · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:52 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से