भविष्यपुराण
The Rite of the First Lunar Day1.16.26-32
151 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.16.26-32
देवनागरी

य एवं नियमान्राजन्नाश्वयुजनवम्यां माघमासस्य सप्तम्यां वैशाखतृतीयायां कार्तिकपौर्णमास्यां तिथिव्रतानि गृदृणाति ब्रह्मचारी गृहस्थो वनस्थो नारी नरो वा शूद्रः प्रयतमानसः दीर्घायुष्यं सवितुः सालोक्यं व्रजति
यैश्चापि पुरा राजन्ननेन विधिना एतासु तिथिष्वन्यजन्मान्तरे उपवासविधिः कृतः दानानि दत्तानि विविधप्रकाराणि ब्राह्मणानां तपस्विजनेषु वा
त्रिरात्रोपवासिनां तीर्थयात्रातपोगुरुमातापितृशुश्रूशानिरतानां तेषां स्वर्गादिभोगवासनादिहागतानां फलनिष्पत्तिचिह्नानि मनुष्यलोके प्रत्यक्षत एव दृश्यन्ते
हस्त्यश्वयानयुग्यधनरत्नकनकहिरण्यकटककेयूरग्रैवेयककटिसूत्रकर्णालङ्कारमुकुटवरवस्त्रवरनारी-वरविलेपनसुरूपगुणदीर्घायुषो विगताधिव्याधयो दानोपवासरतानां फलान्येतानि नृत्यगीत-वादित्रमङ्गलपाठकशब्दैरिहाद्यापि पुण्यकृतो बोध्यमाना दृश्यन्त इति
तथाकृतोपवासा अपि हि दृश्यन्ते
तथा अदत्तदाना अकृतपुण्याश्च प्रत्यक्षत एव दृश्यन्ते
तद्यथा काणकुष्ठिबधिरजडमूकव्यङ्गा रोगदारिद्र्योपसर्गव्याधिहतायुषश्च दृश्यंतेऽद्यापि मानवाः

लिप्यंतरण (IAST)

ya evaṃ niyamānrājannāśvayujanavamyāṃ māghamāsasya saptamyāṃ vaiśākhatṛtīyāyāṃ kārtikapaurṇamāsyāṃ tithivratāni gṛdṛṇāti brahmacārī gṛhastho vanastho nārī naro vā śūdraḥ prayatamānasaḥ dīrghāyuṣyaṃ savituḥ sālokyaṃ vrajati
yaiścāpi purā rājannanena vidhinā etāsu tithiṣvanyajanmāntare upavāsavidhiḥ kṛtaḥ dānāni dattāni vividhaprakārāṇi brāhmaṇānāṃ tapasvijaneṣu vā
trirātropavāsināṃ tīrthayātrātapogurumātāpitṛśuśrūśāniratānāṃ teṣāṃ svargādibhogavāsanādihāgatānāṃ phalaniṣpatticihnāni manuṣyaloke pratyakṣata eva dṛśyante
hastyaśvayānayugyadhanaratnakanakahiraṇyakaṭakakeyūragraiveyakakaṭisūtrakarṇālaṅkāramukuṭavaravastravaranārī-varavilepanasurūpaguṇadīrghāyuṣo vigatādhivyādhayo dānopavāsaratānāṃ phalānyetāni nṛtyagīta-vāditramaṅgalapāṭhakaśabdairihādyāpi puṇyakṛto bodhyamānā dṛśyanta iti
tathākṛtopavāsā api hi dṛśyante
tathā adattadānā akṛtapuṇyāśca pratyakṣata eva dṛśyante
tadyathā kāṇakuṣṭhibadhirajaḍamūkavyaṅgā rogadāridryopasargavyādhihatāyuṣaśca dṛśyaṃte'dyāpi mānavāḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ब्रह्मचारी गृहस्थो वनस्थो नारी नरो वा शूद्रः प्रयतमानसःbrahmacārī gṛhastho vanastho nārī naro vā śūdraḥ prayatamānasaḥ«брахмачарин, домохозяин, лесной житель, женщина, мужчина или шудра с усердным умом; брахмачарин домохозяин леснойжитель женщина мужчина или шудра усерднымумный
दीर्घायुष्यं सवितुः सालोक्यं व्रजतिdīrghāyuṣyaṃ savituḥ sālokyaṃ vrajatiдолголетие и сопребывание в мире Савитара обретает; долголетие Савитара сопребывание идёт
त्रिरात्रोपवासिनां तीर्थयात्रातपोगुरुमातापितृशुश्रूशानिरतानाम्trirātropavāsināṃ tīrthayātrātapogurumātāpitṛśuśrūśāniratānām«у постящихся три ночи, у преданных странствию по святым местам, подвигу и служению учителю, матери и отцу,; тринощнопостящихся святыместстранствиеподвигучительматьотецслужениюпреданных
फलनिष्पत्तिचिह्नानि मनुष्यलोके प्रत्यक्षत एव दृश्यन्तेphalaniṣpatticihnāni manuṣyaloke pratyakṣata eva dṛśyanteприметы созревания плода в мире людей видны воочию; плодасозреванияприметы вмирелюдей воочию же видны
विगताधिव्याधयो दानोपवासरतानां फलान्येतानिvigatādhivyādhayo dānopavāsaratānāṃ phalānyetāni«свободные от тревог и недугов — вот плоды преданных даянию и посту; ушедшиетревогинедуги даяниепостпреданных плоды эти
तथा अदत्तदाना अकृतपुण्याश्च प्रत्यक्षत एव दृश्यन्तेtathā adattadānā akṛtapuṇyāśca pratyakṣata eva dṛśyante«так и не давшие даяний и не сотворившие заслуги видны воочию; также недавшиедаяний несотворившиезаслуги же воочию же видны
तद्यथा काणकुष्ठिबधिरजडमूकव्यङ्गाtadyathā kāṇakuṣṭhibadhirajaḍamūkavyaṅgā«а именно: кривые, прокажённые, глухие, тупые, немые, увечные; аименно кривойпрокажённыйглухойтупойнемойувечные
रोगदारिद्र्योपसर्गव्याधिहतायुषश्च दृश्यंतेऽद्यापि मानवाःrogadāridryopasargavyādhihatāyuṣaśca dṛśyaṃte'dyāpi mānavāḥи с веком, побитым болезнью, нищетою, бедствием и недугом, видны и поныне люди»; болезньнищетабедствиенедугпобитоживущие видны понынеже люди
अनुवाद

«„Кто, о царь, эти уставы — в девятый день месяца ашваюджа, в седьмой день месяца магха, в третий вайшакха, в полнолуние карттики — эти обеты лунных дней принимает: брахмачарин, домохозяин, лесной житель, женщина, мужчина или шудра с усердным умом, — долголетие и сопребывание в мире Савитара обретает. И теми, о царь, кем прежде по этому чину в эти лунные дни в ином рождении был исполнен устав поста и даны даяния разного рода брахманам или людям подвига, — у постящихся три ночи, у преданных странствию по святым местам, подвигу и служению учителю, матери и отцу, пришедших сюда из вкушения небесных и прочих благ, приметы созревания плода в мире людей видны воочию: слоны, кони, повозки, упряжки, богатство, самоцветы, золото, браслеты, запястья, ожерелья, пояса, серьги, венцы, лучшие одежды, лучшие жёны, лучшие умащения, красота, достоинства, долголетие, свободные от тревог и недугов — вот плоды преданных даянию и посту; и поныне творящие благое, пробуждаемые звуками пляски, пения, музыки и благословенных чтецов, видны. Так и не постившиеся видны. Так и не давшие даяний и не сотворившие заслуги видны воочию: а именно, кривые, прокажённые, глухие, тупые, немые, увечные и с веком, побитым болезнью, нищетою, бедствием и недугом, видны и поныне люди“».

संस्करण

2b1b074de893 · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:52 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से