भविष्यपुराण
The Rules of Marriage1.182.58-64
981 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.182.58-64
देवनागरी

विविक्ते स्वयमन्योऽन्यं स्त्रीपुंसोर्यः समागमः ॥ प्रीतिहेतुः स गांधर्वो विवाहः पंचमो मतः
हत्वा च्छित्त्वा च भित्त्वा च क्रोशंतीं रुदतीं गृहात् ॥ प्रसह्य कन्याहरणं राक्षसोद्वाह उच्यते
शुल्कं प्रदाय कन्याया हरणं व्यसनादपि ॥ प्रसाद हेतुरुक्तोयमासुरः सप्तमस्तथा
सुप्तां मत्तां प्रमत्तां वा रहो यत्रोपगच्छति ॥ स पापिष्ठो विवाहानां पैशाचश्चाष्टमोधमः
एतान्सशुल्कान्सामान्यान्विवाहांश्चतुरो विदुः ॥ केवलं क्षत्रियस्यैव वीर्यं छित्त्वा हि राक्षसः
प्राप्ते पूर्वविवाहे तु विधिर्वैवाहिकः शिवः ॥ कर्तव्यस्तु त्रिभिर्वर्णैः समयेनाग्निसाक्षिकः
दोषवत्याः प्रदाने तु दातुः षण्णवतिर्दमः ॥ स्यात्तु शुल्कप्रदाने च कन्यायाश्चापवर्जने

लिप्यंतरण (IAST)

vivikte svayamanyo'nyaṃ strīpuṃsoryaḥ samāgamaḥ || prītihetuḥ sa gāṃdharvo vivāhaḥ paṃcamo mataḥ
hatvā cchittvā ca bhittvā ca krośaṃtīṃ rudatīṃ gṛhāt || prasahya kanyāharaṇaṃ rākṣasodvāha ucyate
śulkaṃ pradāya kanyāyā haraṇaṃ vyasanādapi || prasāda heturuktoyamāsuraḥ saptamastathā
suptāṃ mattāṃ pramattāṃ vā raho yatropagacchati || sa pāpiṣṭho vivāhānāṃ paiśācaścāṣṭamodhamaḥ
etānsaśulkānsāmānyānvivāhāṃścaturo viduḥ || kevalaṃ kṣatriyasyaiva vīryaṃ chittvā hi rākṣasaḥ
prāpte pūrvavivāhe tu vidhirvaivāhikaḥ śivaḥ || kartavyastu tribhirvarṇaiḥ samayenāgnisākṣikaḥ
doṣavatyāḥ pradāne tu dātuḥ ṣaṇṇavatirdamaḥ || syāttu śulkapradāne ca kanyāyāścāpavarjane

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
प्रीतिहेतुः स गांधर्वो विवाहः पंचमो मतःprītihetuḥ sa gāṃdharvo vivāhaḥ paṃcamo mataḥ**чья причина — приязнь, тот гандхарвов брак, пятым почитаемый**; приязнипричина тот гандхарвов брак пятый почитаемый
हत्वा च्छित्त्वा च भित्त्वा च क्रोशंतीं रुदतीं गृहात्hatvā cchittvā ca bhittvā ca krośaṃtīṃ rudatīṃ gṛhāt**избив, изрубив и взломав, кричащую и плачущую — из дома**; избив изрубив взломав кричащую плачущую издома
प्रसह्य कन्याहरणं राक्षसोद्वाह उच्यतेprasahya kanyāharaṇaṃ rākṣasodvāha ucyate**насильственное похищение девы зовётся ракшасовым браком**; насильно девыпохищение ракшасовбрак зовётся
शुल्कं प्रदाय कन्याया हरणं व्यसनादपिśulkaṃ pradāya kanyāyā haraṇaṃ vyasanādapi**уведение девы с уплатою выкупа, хотя бы и от беды**; выкуп уплатив девы уведение отбеды также
सुप्तां मत्तां प्रमत्तां वा रहो यत्रोपगच्छतिsuptāṃ mattāṃ pramattāṃ vā raho yatropagacchati**где к спящей, пьяной или беспамятной втайне подходит**; спящую пьяную беспамятную или втайне где подходит
स पापिष्ठो विवाहानां पैशाचश्चाष्टमोधमःsa pāpiṣṭho vivāhānāṃ paiśācaścāṣṭamodhamaḥ**тот самый греховный из браков — пишачев, восьмой, наинизший**; тот греховнейший браков пишачев восьмой наинизший
अनुवाद

«„Где наедине, сами собою, друг с другом сходятся жена и муж, — чья причина приязнь, тот гандхарвов брак, пятым почитаемый. Избив, изрубив и взломав, кричащую и плачущую — из дома, — насильственное похищение девы зовётся ракшасовым браком. Уведение девы с уплатою выкупа, хотя бы и от беды, — сказано, что причина его благосклонность, — то асуров, седьмой. Где к спящей, пьяной или беспамятной втайне подходит, — тот самый греховный из браков, пишачев, восьмой, наинизший. Эти четыре, с выкупом, знают как общие; а ракшасов — только у кшатрия, доблесть свою явившего. Когда наступает первый брак, устав брачный благ; творить его должно тремя сословиями, по уговору, при огне-свидетеле. За отдачу порочной [девы] — дающему пеня в девяносто шесть; и за уплату выкупа, и за отвержение девы“».

संस्करण

b10c3909c46f · प्रकाशित 19 अग॰ 2026, 9:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से