भविष्यपुराण
The Rite of Hearing and the Craft of the Book2.7.73-80
1248 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.7.73-80
देवनागरी

मध्यं तस्य हरेदायुः पार्श्ववेधः शिवं हरेत् ॥ युग्मवेधे जयं दद्यादेकवेधे बलिर्भवेत्
परमं प्रकृतेर्गुह्यं स्थानं देवैर्विनिर्मितम् ॥ पूरयेत्ताम्रलिंगेन अथ रैत्यमयेन वा
अशक्तो बिल्वकाष्ठस्य तथा श्रीपर्णिकस्य च ॥ न काष्ठस्य नवं शस्यं न लौहं योजयेत्क्वचित्
प्रागारंभश्लोकशतं धर्मशास्त्रस्य वै लिखेत् ॥ संहितायां पुराणायां युग्मकल्पं तदर्धकम्
ब्रह्मचर्येण विलिखेन्न मोहाद्ब्रह्मणः क्वचित् ॥ तथापि चाखिलव्यास लेखनात्संततिक्षयः
अनामात्वे हेमयुतां बलाकं चित्तमेव च ॥ न लिखेत्खिलभागं च हरिवंशस्य सत्तमाः
गारुडस्य च स्कान्दस्य न लिखेन्मध्यतन्त्रकम् ॥ लेखनं हरिवंशस्य व्रतस्थो नियमैर्युतः
गृहस्थो न लिखेद्ग्रंथं लिखेच्च मथुरां विना ॥ लेखने पारिजातस्य मत्स्य मांसाशिनं लिखेत्

लिप्यंतरण (IAST)

madhyaṃ tasya haredāyuḥ pārśvavedhaḥ śivaṃ haret || yugmavedhe jayaṃ dadyādekavedhe balirbhavet
paramaṃ prakṛterguhyaṃ sthānaṃ devairvinirmitam || pūrayettāmraliṃgena atha raityamayena vā
aśakto bilvakāṣṭhasya tathā śrīparṇikasya ca || na kāṣṭhasya navaṃ śasyaṃ na lauhaṃ yojayetkvacit
prāgāraṃbhaślokaśataṃ dharmaśāstrasya vai likhet || saṃhitāyāṃ purāṇāyāṃ yugmakalpaṃ tadardhakam
brahmacaryeṇa vilikhenna mohādbrahmaṇaḥ kvacit || tathāpi cākhilavyāsa lekhanātsaṃtatikṣayaḥ
anāmātve hemayutāṃ balākaṃ cittameva ca || na likhetkhilabhāgaṃ ca harivaṃśasya sattamāḥ
gāruḍasya ca skāndasya na likhenmadhyatantrakam || lekhanaṃ harivaṃśasya vratastho niyamairyutaḥ
gṛhastho na likhedgraṃthaṃ likhecca mathurāṃ vinā || lekhane pārijātasya matsya māṃsāśinaṃ likhet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
मध्यं तस्य हरेदायुः पार्श्ववेधः शिवं हरेत्madhyaṃ tasya haredāyuḥ pārśvavedhaḥ śivaṃ haret**срединное [отверстие] уносит век, боковое уносит благо**; срединное его уноситвек боковоеотверстие благо уносит
युग्मवेधे जयं दद्यादेकवेधे बलिर्भवेत्yugmavedhe jayaṃ dadyādekavedhe balirbhavet**при двойном отверстии даёт победу, при одном бывает подношение**; двойномотверстии победу даёт одномотверстии подношение бывает
पूरयेत्ताम्रलिंगेन अथ रैत्यमयेन वाpūrayettāmraliṃgena atha raityamayena vā**да заполнит медным стерженьком или латунным**; дазаполнит меднымстерженьком или латунным
न काष्ठस्य नवं शस्यं न लौहं योजयेत्क्वचित्na kāṣṭhasya navaṃ śasyaṃ na lauhaṃ yojayetkvacit**новое дерево не одобряется, и железа никогда не приставлять**; недерева новое одобряемое нежелезо приставляет никогда
ब्रह्मचर्येण विलिखेन्न मोहाद्ब्रह्मणः क्वचित्brahmacaryeṇa vilikhenna mohādbrahmaṇaḥ kvacit**в целомудрии да переписывает, а не по помрачению**; целомудрием дапереписывает не помрачением Брахмы никогда
गृहस्थो न लिखेद्ग्रंथं लिखेच्च मथुरां विनाgṛhastho na likhedgraṃthaṃ likhecca mathurāṃ vinā**домохозяин да не пишет сочинения, и да пишет, кроме Матхуры**; домохозяин непишет сочинение пишет Матхурукроме
अनुवाद

«„От слушания там же в меру — там и лотос круглый. В самхитах, агамах и тантрах — при сквозном отверстии — теснота; да сотворит с болью сердечною, — тогда во град Шакры пойдёт. Срединное [отверстие] уносит век, боковое уносит благо; при двойном отверстии даёт победу, при одном бывает подношение. Высшая тайна Природы, место, богами устроенное: да заполнит медным стерженьком или латунным; а бессильный — из бильвового дерева или из шрипарники. Новое дерево не одобряется, и железа никогда не приставлять. Прежде начала сто шлок дхармашастры да напишет; в самхите и в пуране — двойную кальпу, вполовину того. В целомудрии да переписывает, а не по помрачению; и всё же от переписывания всего Вьясы — убыль потомства. Домохозяин да не пишет сочинения, и да пишет, кроме Матхуры“».

संस्करण

320c9998e33d · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 2:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से