भविष्यपुराण
The Making of the Fire-Pits2.13.1-6
1300 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.13.1-6
देवनागरी

कुण्डनिर्माणविधिवर्णनम् ॥ सूत उवाच ॥ ॥ अतः परं प्रवक्ष्यामि कुंडानामथ निर्णयम् ॥ तस्योद्धारं च संस्कारं शृणुध्वं द्विजसत्तमाः
चतुरस्रं च वृत्तं च पादार्धं चार्धचंद्रकम् ॥ योन्याकारं चंद्रकं च अष्टार्धमथ पंचमम्
सप्तार्धं च नवार्धं च कुंडं दशकमीरितम् ॥ भूमिं संशोध्य विधिवत्तुषकेशादिवर्जिताम्
भ्रामयेच्चोर्ध्वतस्तस्या भस्मांगाराणि यत्नतः ॥ अंकुरार्पणकं कुर्यात्सप्ताहादेव बुद्धिमान्
स्थानं विमर्दितं कुर्यात्खनित्वा सेचयेज्जलैः ॥ पुष्टिहस्तोच्छ्रायमितं प्रकुर्यात्परिसूत्रयेत्
अर्कांगुलमितं सूत्रं चतुरस्रं प्रकल्पयेत् ॥ अष्टादशांगके क्षेत्रे न्यसेदेकं बहिस्ततः

लिप्यंतरण (IAST)

kuṇḍanirmāṇavidhivarṇanam || sūta uvāca || || ataḥ paraṃ pravakṣyāmi kuṃḍānāmatha nirṇayam || tasyoddhāraṃ ca saṃskāraṃ śṛṇudhvaṃ dvijasattamāḥ
caturasraṃ ca vṛttaṃ ca pādārdhaṃ cārdhacaṃdrakam || yonyākāraṃ caṃdrakaṃ ca aṣṭārdhamatha paṃcamam
saptārdhaṃ ca navārdhaṃ ca kuṃḍaṃ daśakamīritam || bhūmiṃ saṃśodhya vidhivattuṣakeśādivarjitām
bhrāmayeccordhvatastasyā bhasmāṃgārāṇi yatnataḥ || aṃkurārpaṇakaṃ kuryātsaptāhādeva buddhimān
sthānaṃ vimarditaṃ kuryātkhanitvā secayejjalaiḥ || puṣṭihastocchrāyamitaṃ prakuryātparisūtrayet
arkāṃgulamitaṃ sūtraṃ caturasraṃ prakalpayet || aṣṭādaśāṃgake kṣetre nyasedekaṃ bahistataḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अतः परं प्रवक्ष्यामि कुंडानामथ निर्णयम्ataḥ paraṃ pravakṣyāmi kuṃḍānāmatha nirṇayam**затем далее поведаю определение жертвенных ям**; затемдалее поведаю ям определение
चतुरस्रं च वृत्तं च पादार्धं चार्धचंद्रकम्caturasraṃ ca vṛttaṃ ca pādārdhaṃ cārdhacaṃdrakam**четырёхугольная, круглая, четвертьполовинная и полумесячная**; четырёхугольная круглая четвертьполовинная полумесячная
सप्तार्धं च नवार्धं च कुंडं दशकमीरितम्saptārdhaṃ ca navārdhaṃ ca kuṃḍaṃ daśakamīritam**семиполовинная и девятиполовинная — яма речена десятеричною**; семиполовинная девятиполовинная яма десятеричная речённая
भूमिं संशोध्य विधिवत्तुषकेशादिवर्जिताम्bhūmiṃ saṃśodhya vidhivattuṣakeśādivarjitām**очистив землю по уставу, от шелухи, волос и прочего свободную**; землю очистив поуставу шелухиволосипрочегосвободную
अंकुरार्पणकं कुर्यात्सप्ताहादेव बुद्धिमान्aṃkurārpaṇakaṃ kuryātsaptāhādeva buddhimān**подношение ростков да сотворит разумный лишь через седмицу**; ростковподношение датворит седмицыспустя именно разумный
स्थानं विमर्दितं कुर्यात्खनित्वा सेचयेज्जलैःsthānaṃ vimarditaṃ kuryātkhanitvā secayejjalaiḥ**место да утопчет и, выкопав, да польёт водами**; место утоптанное датворит выкопав даполивает водами
अनुवाद

«Сута сказал: „Затем далее поведаю определение жертвенных ям; их извлечение и освящение слушайте, о наилучшие из дваждырождённых. Четырёхугольная, круглая, четвертьполовинная и полумесячная; лоновидная и месяцевидная, осьмиполовинная и пятая; семиполовинная и девятиполовинная — яма речена десятеричною. Очистив землю по уставу, от шелухи, волос и прочего свободную, — да рассыплет над нею со тщанием золу и угли. Подношение ростков да сотворит разумный лишь через седмицу. Место да утопчет и, выкопав, да польёт водами; мерою в питательный локоть высотою да сотворит и обмерит шнуром“».

संस्करण

dc7343996924 · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 2:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से