भविष्यपुराण
The Ordinance of the Tithis2.7.19-24
1398 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.7.19-24
देवनागरी

शुक्ले वा यदि वा कृष्णे खर्वा दर्पा तिथिश्च या ॥ ययास्तं सविता याति पितृकार्ये च सा तिथिः
दिनद्वयेऽपि कुतपे अस्तगां तिथिमाश्रयेत् ॥ श्राद्धकालादिकं यत्र तत्र श्राद्धं विधीयते ॥ व्रते च वृद्धिगामिन्यां यत्रोदयो रवेर्भवेत्
अमावास्यपार्वणे च सा तिथिः पितृपूजने ॥ अमावस्यामृतस्यैव पार्वणं यत्र कुत्रचित्
अस्तगामितिथिर्यत्र सा तिथिः पितृमंदिरम् ॥ एकोद्दिष्टं चरेत्तत्र नोदये च कदाचन
शुक्लपक्षे च कृष्णे च यो योगः परपूर्वयोः ॥ पूर्वेद्युर्वा परेद्युर्वा त्रिसंध्यव्यापिनी तिथिः ॥ सा पूज्या च स्वकृत्येषु पक्षयोरुभयोरपि
पूज्या हि व्यस्तं संत्यज्य पूर्वं चैकादशीयुगम् ॥ द्वितीया वह्निना युक्ता चतुर्थी पंचमीयुता

लिप्यंतरण (IAST)

śukle vā yadi vā kṛṣṇe kharvā darpā tithiśca yā || yayāstaṃ savitā yāti pitṛkārye ca sā tithiḥ
dinadvaye'pi kutape astagāṃ tithimāśrayet || śrāddhakālādikaṃ yatra tatra śrāddhaṃ vidhīyate || vrate ca vṛddhigāminyāṃ yatrodayo raverbhavet
amāvāsyapārvaṇe ca sā tithiḥ pitṛpūjane || amāvasyāmṛtasyaiva pārvaṇaṃ yatra kutracit
astagāmitithiryatra sā tithiḥ pitṛmaṃdiram || ekoddiṣṭaṃ carettatra nodaye ca kadācana
śuklapakṣe ca kṛṣṇe ca yo yogaḥ parapūrvayoḥ || pūrvedyurvā paredyurvā trisaṃdhyavyāpinī tithiḥ || sā pūjyā ca svakṛtyeṣu pakṣayorubhayorapi
pūjyā hi vyastaṃ saṃtyajya pūrvaṃ caikādaśīyugam || dvitīyā vahninā yuktā caturthī paṃcamīyutā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ययास्तं सविता याति पितृकार्ये च सा तिथिःyayāstaṃ savitā yāti pitṛkārye ca sā tithiḥ**с какою солнце заходит — та титха и в отеческом деле**; скакою солнце заходит та титха отеческомделе
दिनद्वयेऽपि कुतपे अस्तगां तिथिमाश्रयेत्dinadvaye'pi kutape astagāṃ tithimāśrayet**и при двух днях, в кутапу, да опирается на закатную титху**; двухднях кутапе закатнуютитху даопирается
अमावस्यामृतस्यैव पार्वणं यत्र कुत्रचित्amāvasyāmṛtasyaiva pārvaṇaṃ yatra kutracit**в новолуние умершего — парвана, где бы то ни было**; новолуние умершего парвана гдебытонибыло
अस्तगामितिथिर्यत्र सा तिथिः पितृमंदिरम्astagāmitithiryatra sā tithiḥ pitṛmaṃdiram**где титха закатная — та титха и есть обитель отцов**; где закатнаятитха та титха отцовобитель
एकोद्दिष्टं चरेत्तत्र नोदये च कदाचनekoddiṣṭaṃ carettatra nodaye ca kadācana**экоддишту да совершает там, а на восходе — никогда**; экоддишту дасовершает там навосходе никогда
त्रिसंध्यव्यापिनी तिथिःtrisaṃdhyavyāpinī tithiḥ**титха, объемлющая три сумерка**; трисумеркаобъемлющая титха
अनुवाद

«„В светлой ли, в тёмной ли — какая титха карва или дарпа: с какою солнце заходит — та титха и в отеческом деле. И при двух днях, в кутапу, да опирается на закатную титху; где время поминания и прочее, там поминание и полагается; а при обете, к приращению идущем, — где бывает восход солнца. И при новолунии, и при парване та титха — при почитании отцов; в новолуние умершего — парвана, где бы то ни было. Где титха закатная — та титха и есть обитель отцов; экоддишту да совершает там, а на восходе — никогда. И в светлой половине, и в тёмной, какое соединение последующей с предыдущей, — днём ли прежним, днём ли последующим, — титха, объемлющая три сумерка: она и чтима в своих делах, в обеих половинах“».

संस्करण

2663c46cdf6e · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 2:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से