भविष्यपुराण
The Ordinance of the Tithis2.7.55-59
1404 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.7.55-59
देवनागरी

पुत्रभार्यावियुक्तस्य नास्ति यज्ञाधिकारिता
यां तिथिं समनुप्राप्य समुदेति दिवाकरः ॥ स्नानाध्ययनदानेषु सा तिथिः सकला स्मृता
ययास्तं सविता याति कृष्णपक्षे तु सा तिथिः ॥ पितॄणां सकला ज्ञेया स्नानदानादिकर्मसु
सप्तमी शुक्लपक्षे या यावदिच्छेच्च खण्डिता ॥ आद्यभागे रवेः षष्ठ्यां परादौ याष्टमीयुता ॥ यद्यखण्डा भवेत्सैव तदा ज्ञेया भवात्मिका
माघमासेन साप्येवं पूर्वेण रवितोषिणी ॥ मन्वंतरा परेणैव स्नानपानादिकर्मसु

लिप्यंतरण (IAST)

putrabhāryāviyuktasya nāsti yajñādhikāritā
yāṃ tithiṃ samanuprāpya samudeti divākaraḥ || snānādhyayanadāneṣu sā tithiḥ sakalā smṛtā
yayāstaṃ savitā yāti kṛṣṇapakṣe tu sā tithiḥ || pitṝṇāṃ sakalā jñeyā snānadānādikarmasu
saptamī śuklapakṣe yā yāvadicchecca khaṇḍitā || ādyabhāge raveḥ ṣaṣṭhyāṃ parādau yāṣṭamīyutā || yadyakhaṇḍā bhavetsaiva tadā jñeyā bhavātmikā
māghamāsena sāpyevaṃ pūrveṇa ravitoṣiṇī || manvaṃtarā pareṇaiva snānapānādikarmasu

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स्त्रिया विमुच्यते कश्चित्स तु रण्डाश्रमी मतःstriyā vimucyate kaścitsa tu raṇḍāśramī mataḥ**кто женою оставлен — тот и признан «оставившим»**; женою оставляется который тот оставившим признанный
पुत्रभार्यावियुक्तस्य नास्ति यज्ञाधिकारिताputrabhāryāviyuktasya nāsti yajñādhikāritā**у разлучённого с сыном и женою нет права на жертву**; сыномженоюразлучённого нет жертвыправа
अष्टचत्वारिंशदब्दं वयो यावन्न पूर्यतेaṣṭacatvāriṃśadabdaṃ vayo yāvanna pūryate**доколе возраст не исполнится в сорок восемь лет**; сороквосемьлет возраст доколе неисполнится
स्नानाध्ययनदानेषु सा तिथिः सकला स्मृताsnānādhyayanadāneṣu sā tithiḥ sakalā smṛtā**при омовении, изучении и даянии та титха помянута полною**; омовенииизучениидаянии та титха полная помянутая
पितॄणां सकला ज्ञेया स्नानदानादिकर्मसुpitṝṇāṃ sakalā jñeyā snānadānādikarmasu**у отцов должно знать полною при омовении, даянии и прочих делах**; отцов полная знать омоведаяниипрочихделах
मन्वंतरा परेणैव स्नानपानादिकर्मसुmanvaṃtarā pareṇaiva snānapānādikarmasu**манвантарная — по последующей, при омовении, питии и прочих делах**; манвантарная попоследующей омовениипитииипрочихделах
अनुवाद

«„...если сорок и восемь празднеств совершит; кто женою оставлен — тот и признан «оставившим». Доколе возраст не исполнится в сорок восемь лет, у разлучённого с сыном и женою нет права на жертву. Какую титху застав, восходит дневное светило, — при омовении, изучении и даянии та титха помянута полною. С какою солнце заходит в тёмной половине — та титха у отцов должно знать полною при омовении, даянии и прочих делах. Седьмая в светлой половине, доколе желает, — усечённая; в первой доле солнца, при шестой, а в конце последующей — с восьмою соединённая; если же будет неусечённою, то и должно знать её сущностной. И месяцем Магхою она же — прежнею солнцеублажающая, манвантарная — по последующей, при омовении, питии и прочих делах“».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

इति श्रीभविष्ये महापुराणे मध्यमपर्वणि द्वितीयभागे सप्तमोऽध्यायः

संस्करण

1757996879c0 · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 2:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से