भविष्यपुराण
The Ordinance of the Agnihotra2.13.13-18
1485 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.13.13-18
देवनागरी

चतुरस्त्रीकृते क्षेत्रं हस्तमानं तथाननम् ॥ यज्वभिरिति मन्त्रेण सूर्यः प्रीणाति सत्तमाः
दक्षे सार्धांगुलं त्यक्त्वा पश्चिमेन परित्यजेत् ॥ उत्तराग्रां लिखेद्रेखामन्यथाऽमंगलं भवेत्
आप्यायस्वेति मन्त्रस्य धन्वतरि ऋषिः स्मृतः ॥ त्रिष्टुप्छन्दः समाख्यातं सविता चात्र देवता
तल्लग्नं दक्षिणे चैकं पूर्वार्द्धद्वादशाङ्गुलम् ॥ अन्यांगुलांतरं चैकं ततः सप्तांगुलं भवेत्
कुशमूलेन स्वर्णेन प्रतिष्ठायां च राजते ॥ अंगुष्ठानामिकाभ्यां च संज्योतीति च संजपन्
संस्मरेन्मित्रा वरुणौ ऋषिरौतथ्यसंज्ञकः ॥ पंक्तिश्छन्दः शिवो देवो रेखामथ च योजयेत्

लिप्यंतरण (IAST)

caturastrīkṛte kṣetraṃ hastamānaṃ tathānanam || yajvabhiriti mantreṇa sūryaḥ prīṇāti sattamāḥ
dakṣe sārdhāṃgulaṃ tyaktvā paścimena parityajet || uttarāgrāṃ likhedrekhāmanyathā'maṃgalaṃ bhavet
āpyāyasveti mantrasya dhanvatari ṛṣiḥ smṛtaḥ || triṣṭupchandaḥ samākhyātaṃ savitā cātra devatā
tallagnaṃ dakṣiṇe caikaṃ pūrvārddhadvādaśāṅgulam || anyāṃgulāṃtaraṃ caikaṃ tataḥ saptāṃgulaṃ bhavet
kuśamūlena svarṇena pratiṣṭhāyāṃ ca rājate || aṃguṣṭhānāmikābhyāṃ ca saṃjyotīti ca saṃjapan
saṃsmarenmitrā varuṇau ṛṣirautathyasaṃjñakaḥ || paṃktiśchandaḥ śivo devo rekhāmatha ca yojayet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
चतुरस्त्रीकृते क्षेत्रं हस्तमानं तथाननम्caturastrīkṛte kṣetraṃ hastamānaṃ tathānanam**поле, сделанное четырёхугольным, мерою в локоть, и устье**; четырёхугольнымсделанное поле локтямерою устье
उत्तराग्रां लिखेद्रेखामन्यथाऽमंगलं भवेत्uttarāgrāṃ likhedrekhāmanyathā'maṃgalaṃ bhavet**черту да начертит остриём к северу; иначе бывает недоброе**; остриёмксеверу черту даначертит иначе недоброе бывает
कुशमूलेन स्वर्णेन प्रतिष्ठायां च राजतेkuśamūlena svarṇena pratiṣṭhāyāṃ ca rājate**корнем куши, золотом, а при установлении — серебром**; кушикорнем золотом приустановлении серебром
अंगुष्ठानामिकाभ्यां च संज्योतीति च संजपन्aṃguṣṭhānāmikābhyāṃ ca saṃjyotīti ca saṃjapan**большим и безымянным, памятуя «самджьоти»**; большимбезымянным памятуя самджьоти
संस्मरेन्मित्रा वरुणौsaṃsmarenmitrā varuṇau**да помянет Митру и Варуну**; дапомянет МитруВаруну
भास्वराय क्षिपेदग्नौ तत ऊर्ध्वं रणं स्मृतम्bhāsvarāya kṣipedagnau tata ūrdhvaṃ raṇaṃ smṛtam**Блистающему да ввергнет в огонь; далее вверх речено «рана»**; Блистающему даввергнет вогонь далеевверх рана речённое
अनुवाद

«„Средним и указательным, от куши начиная, — правое; поле, сделанное четырёхугольным, мерою в локоть, и устье. Мантрою «яджвабхих» Сурья умилостивляется, о наилучшие. На правом, полпальца оставив, западным да оставит; черту да начертит остриём к северу; иначе бывает недоброе. У мантры «апьяясва» провидцем помянут Дханвантари, размер назван триштубх, и Савитар здесь божество. То примыкающее — на правом одно, в передней половине двенадцатипальцевое; иное, в промежуток пальца, одно; затем семипальцевое бывает. Корнем куши, золотом, а при установлении — серебром; большим и безымянным, памятуя «самджьоти», да помянет Митру и Варуну: провидец, Аутатхьею именуемый, размер панкти, бог Шива, — и черту да применит. Тем же и поднятые руки да сотворит, справа и слева, по разу; Блистающему да ввергнет в огонь; далее вверх речено «рана»“».

संस्करण

ffe4b2a1637a · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 4:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से