भविष्यपुराण
The Ordinance of the Agnihotra2.13.25-30
1487 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.13.25-30
देवनागरी

अस्य मन्त्रस्य हारीत ऋषिः स्याच्छन्द इष्यते ॥ देवता वामदेवोऽपि दाहेपि विनियोजयेत्
आवाहनं ततः कुर्यात्संसरक्षेति संजपन् ॥ संसरक्षेति मंत्रस्य ऋषिर्नील उदाहृतः ॥ विराट् छन्दोऽथ विज्ञेयो देवता च शतक्रतुः
वैश्वानर इति ऋचा अग्निस्थापनमीरितम् ॥ मंत्रमाचाति प्रीणाति ऋषिः स्यात्काश्यपः स्मृतः ॥ अनुष्टुप् च भवेच्छन्दो देवता हव्यवाहनः
बध्नासीति च मंत्रेण अग्निं कुर्यात्प्रदक्षिणम् ॥ ऋषिः स्वयंभूराख्यातो विराट्छन्द उदाहृतम् ॥ देवता परमात्मा च नमस्कारेण योजयेत्
ततोग्निदक्षिणे भागे प्रागग्रकुशकुब्जके ॥ द्विहस्ते भवतश्चैव हस्तपानासने अथ
ब्रह्मन्निहोपवेश्यतामिति ब्रह्माणं विनिवेशयेत् ॥ ब्रह्मयज्ञानृचा दोग्ध्री धेनुरिति त्वृचा

लिप्यंतरण (IAST)

asya mantrasya hārīta ṛṣiḥ syācchanda iṣyate || devatā vāmadevo'pi dāhepi viniyojayet
āvāhanaṃ tataḥ kuryātsaṃsarakṣeti saṃjapan || saṃsarakṣeti maṃtrasya ṛṣirnīla udāhṛtaḥ || virāṭ chando'tha vijñeyo devatā ca śatakratuḥ
vaiśvānara iti ṛcā agnisthāpanamīritam || maṃtramācāti prīṇāti ṛṣiḥ syātkāśyapaḥ smṛtaḥ || anuṣṭup ca bhavecchando devatā havyavāhanaḥ
badhnāsīti ca maṃtreṇa agniṃ kuryātpradakṣiṇam || ṛṣiḥ svayaṃbhūrākhyāto virāṭchanda udāhṛtam || devatā paramātmā ca namaskāreṇa yojayet
tatognidakṣiṇe bhāge prāgagrakuśakubjake || dvihaste bhavataścaiva hastapānāsane atha
brahmannihopaveśyatāmiti brahmāṇaṃ viniveśayet || brahmayajñānṛcā dogdhrī dhenuriti tvṛcā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
आवाहनं ततः कुर्यात्संसरक्षेति संजपन्āvāhanaṃ tataḥ kuryātsaṃsarakṣeti saṃjapan**затем да сотворит призывание, памятуя «самсаракша»**; затем призывание датворит памятуя самсаракша
वैश्वानर इति ऋचा अग्निस्थापनमीरितम्vaiśvānara iti ṛcā agnisthāpanamīritam**стихом «вайшванара» речено установление огня**; вайшванарастихом речённое огняустановление
बध्नासीति च मंत्रेण अग्निं कुर्यात्प्रदक्षिणम्badhnāsīti ca maṃtreṇa agniṃ kuryātpradakṣiṇam**и мантрою «бадхнаси» да сотворит огню обхождение посолонь**; бадхнасимантрой огню посолоньобхождение датворит
देवता परमात्मा च नमस्कारेण योजयेत्devatā paramātmā ca namaskāreṇa yojayet**и божество — Высший Дух; поклоном да применит**; божество ВысшийДух поклоном даприменит
ततोग्निदक्षिणे भागे प्रागग्रकुशकुब्जकेtatognidakṣiṇe bhāge prāgagrakuśakubjake**затем на южной стороне огня, на кушевом изголовье, остриём к востоку**; затем огняюжнойстороне кушевомизголовье остриёмквостоку
ब्रह्मन्निहोपवेश्यतामिति ब्रह्माणं विनिवेशयेत्brahmannihopaveśyatāmiti brahmāṇaṃ viniveśayet**«Брахман, воссядь здесь» — так да усадит брахму**; Брахман воссядьздесь так брахму даусадит
अनुवाद

«„У сей мантры да будет провидцем Харита, размер желается; божество — и Вамадева; и при сожжении да применит. Затем да сотворит призывание, памятуя «самсаракша»: у мантры «самсаракша» провидцем назван Нила, вират — размер, должно знать, и божество — Стократный. Стихом «вайшванара» речено установление огня; мантра «мачати» умилостивляет: провидцем да будет Кашьяпа помянут, и размером да будет ануштубх, божество — Возница жертв. И мантрою «бадхнаси» да сотворит огню обхождение посолонь: провидцем назван Самосущий, вират — размер, речено; и божество — Высший Дух; поклоном да применит. Затем на южной стороне огня, на кушевом изголовье, остриём к востоку, — в два локтя они бывают, и сиденье с подручьем: «Брахман, воссядь здесь» — так да усадит брахму“».

संस्करण

d3ca23fd5433 · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 4:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से