भविष्यपुराण
The Faults of Saṃsāra4.4.55-60
1715 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 4.4.55-60
देवनागरी

बाह्येन वायुना चास्य मोहसंज्ञेन देहिनः ॥ स्पृष्टमात्रेण घोरेण ज्वरः समुपजायते
तेन ज्वरेण महता महामोहः प्रजायते ॥ संमूढस्य स्मृतिभ्रंशः शीघ्रं संजायते पुनः
स्मृतिभ्रंशात्तु तस्येह पूर्वकर्मवशेन च ॥ रतिः संजायते तूर्णं जंतोस्तत्रैव जन्मनि
रक्तो मूढस्य लोकोऽयमकार्ये संप्रवर्तते ॥ न चात्मानं विजानाति न परं विन्दते च सः
न श्रूयते परं श्रेयः सति चक्षुषि नेक्षते ॥ समे पथि शनैर्गच्छन्स्खलतीव पदेपदे
सत्यां बुद्धौ न जानाति बोध्यमानो बुधैरपि ॥ संसारे क्लिश्यते तेन रागलोभवशानुगः

लिप्यंतरण (IAST)

bāhyena vāyunā cāsya mohasaṃjñena dehinaḥ || spṛṣṭamātreṇa ghoreṇa jvaraḥ samupajāyate
tena jvareṇa mahatā mahāmohaḥ prajāyate || saṃmūḍhasya smṛtibhraṃśaḥ śīghraṃ saṃjāyate punaḥ
smṛtibhraṃśāttu tasyeha pūrvakarmavaśena ca || ratiḥ saṃjāyate tūrṇaṃ jaṃtostatraiva janmani
rakto mūḍhasya loko'yamakārye saṃpravartate || na cātmānaṃ vijānāti na paraṃ vindate ca saḥ
na śrūyate paraṃ śreyaḥ sati cakṣuṣi nekṣate || same pathi śanairgacchanskhalatīva padepade
satyāṃ buddhau na jānāti bodhyamāno budhairapi || saṃsāre kliśyate tena rāgalobhavaśānugaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
बाह्येन वायुना चास्य मोहसंज्ञेन देहिनःbāhyena vāyunā cāsya mohasaṃjñena dehinaḥ**и внешним ветром, что зовётся обморочением, у воплощённого**; внешнимветром обмороченияименем увоплощённого
स्पृष्टमात्रेण घोरेण ज्वरः समुपजायतेspṛṣṭamātreṇa ghoreṇa jvaraḥ samupajāyate**от одного лишь страшного прикосновения возникает жар**; отодногострашногоприкосновения жарвозникает
संमूढस्य स्मृतिभ्रंशः शीघ्रं संजायते पुनःsaṃmūḍhasya smṛtibhraṃśaḥ śīghraṃ saṃjāyate punaḥ**у обморочённого быстро вновь наступает утрата памяти**; уобморочённого быстро вновь памятиутрата наступает
रतिः संजायते तूर्णं जंतोस्तत्रैव जन्मनिratiḥ saṃjāyate tūrṇaṃ jaṃtostatraiva janmani**быстро рождается влечение у существа в том же самом рождении**; быстророждаетсявлечение усущества втомжерождении
न श्रूयते परं श्रेयः सति चक्षुषि नेक्षतेna śrūyate paraṃ śreyaḥ sati cakṣuṣi nekṣate**высшего блага не слышит, при наличии глаз не видит**; высшегоблага неслышит приналичииглаз невидит
समे पथि शनैर्गच्छन्स्खलतीव पदेपदेsame pathi śanairgacchanskhalatīva padepade**идя тихо по ровной дороге, спотыкается на каждом шагу**; поровнойдороге тихоидя спотыкается накаждомшагу
अनुवाद

«„И внешним ветром, что зовётся обморочением, у воплощённого — от одного лишь страшного прикосновения возникает жар. От того великого жара рождается великое обморочение; у обморочённого быстро вновь наступает утрата памяти. А от утраты памяти и по власти прежних деяний быстро рождается влечение у существа в том же самом рождении. Привязанный, этот мир обморочённого пускается в недолжное; и себя он не познаёт, и другого не обретает. Высшего блага не слышит, при наличии глаз не видит; идя тихо по ровной дороге, спотыкается на каждом шагу“».

संस्करण

a17a0cd6da41 · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 6:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से