भविष्यपुराण
The Vow of the Four Bhadras4.13.1-7
1794 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 4.13.1-7
देवनागरी

भद्रोपवासव्रतवर्णनम् ॥ युधिष्ठिर उवाच ॥ ॥ जातिस्मरत्वं देवेश दुष्प्राप्यमिति मे मतिः ॥ तदहं ज्ञातुमिच्छामि प्राप्यते केन कर्मणा
वरप्रदानाद्देवानामृषीणां सेवनेन वा ॥ तीर्थस्नानेन वा देव तपोहोमव्रतेन वा
॥ श्रीकृष्ण उवाच ॥ ॥ चत्वारि राजन्भद्राणि समुपोष्याणि यत्नतः ॥ तत्प्रभावाद्भवेन्नूनं राजञ्जातिस्मरो नरः
शुभोदयः पुरा वैश्यो बभूव यमुनातटे ॥ तेन व्रतमिदं चीर्णं मृतः कालक्रमादसौ
संजयस्य सुतो जातः स्वर्णष्ठीवीति विश्रुतः ॥ व्रतप्रभावाज्जातिज्ञः स च चौरेर्निपातितः
नारदस्य प्रभावेण पुनरु जीव्यतेऽप्यसौ ॥ सस्मार पूर्ववृत्तांतं सकलं व्रतधर्मतः
॥ युधिष्ठिर उवाच ॥ ॥ संजयस्य कथं पुत्रः स्वर्णष्ठीवीति वा कथम् ॥ दस्युभिश्च कथं नीतो मृत्युं वै जीवितः कथम्

लिप्यंतरण (IAST)

bhadropavāsavratavarṇanam || yudhiṣṭhira uvāca || || jātismaratvaṃ deveśa duṣprāpyamiti me matiḥ || tadahaṃ jñātumicchāmi prāpyate kena karmaṇā
varapradānāddevānāmṛṣīṇāṃ sevanena vā || tīrthasnānena vā deva tapohomavratena vā
|| śrīkṛṣṇa uvāca || || catvāri rājanbhadrāṇi samupoṣyāṇi yatnataḥ || tatprabhāvādbhavennūnaṃ rājañjātismaro naraḥ
śubhodayaḥ purā vaiśyo babhūva yamunātaṭe || tena vratamidaṃ cīrṇaṃ mṛtaḥ kālakramādasau
saṃjayasya suto jātaḥ svarṇaṣṭhīvīti viśrutaḥ || vrataprabhāvājjātijñaḥ sa ca caurernipātitaḥ
nāradasya prabhāveṇa punaru jīvyate'pyasau || sasmāra pūrvavṛttāṃtaṃ sakalaṃ vratadharmataḥ
|| yudhiṣṭhira uvāca || || saṃjayasya kathaṃ putraḥ svarṇaṣṭhīvīti vā katham || dasyubhiśca kathaṃ nīto mṛtyuṃ vai jīvitaḥ katham

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
जातिस्मरत्वं देवेश दुष्प्राप्यमिति मे मतिःjātismaratvaṃ deveśa duṣprāpyamiti me matiḥ**памятование рождений, о владыка богов, труднодостижимо — таково моё разумение**; рожденийпамятование владыкабогов труднодостижимо таковомоёразумение
चत्वारि राजन्भद्राणि समुपोष्याणि यत्नतःcatvāri rājanbhadrāṇi samupoṣyāṇi yatnataḥ**четыре бхадры, о царь, надлежит выпостить со тщанием**; четыребхадры царь надлежитвыпостить сотщанием
शुभोदयः पुरा वैश्यो बभूव यमुनातटेśubhodayaḥ purā vaiśyo babhūva yamunātaṭe**встарь на берегу Ямуны был вайшья Шубходая**; встарь Ямуныберегу был вайшья Шубходая
संजयस्य सुतो जातः स्वर्णष्ठीवीति विश्रुतःsaṃjayasya suto jātaḥ svarṇaṣṭhīvīti viśrutaḥ**родился сыном Санджаи, прославленный как Сварнаштхивин**; родился Санджаисыном прославленный Сварнаштхивин
व्रतप्रभावाज्जातिज्ञः स च चौरेर्निपातितःvrataprabhāvājjātijñaḥ sa ca caurernipātitaḥ**силою обета знающий рождения — и он был повержен ворами**; обетасилою рожденийзнающий он ворамиповержен
सस्मार पूर्ववृत्तांतं सकलं व्रतधर्मतःsasmāra pūrvavṛttāṃtaṃ sakalaṃ vratadharmataḥ**он вспомнил всё прежде бывшее — по дхарме обета**; онвспомнил всёпреждебывшее обетадхармою
अनुवाद

«Юдхиштхира сказал: „Памятование рождений, о владыка богов, труднодостижимо — таково моё разумение; и я желаю узнать, каким деянием оно обретается: дарованием ли дара от богов, или служением мудрецам, или омовением в тиртхе, о бог, или подвигом, возлиянием и обетом?“ Шри-Кришна сказал: „Четыре бхадры, о царь, надлежит выпостить со тщанием: силою их непременно, о царь, человек становится помнящим рождения. Встарь на берегу Ямуны был вайшья Шубходая; им исполнен этот обет, и он с течением времени умер. Родился сыном Санджаи, прославленный как Сварнаштхивин, силою обета знающий рождения — и он был повержен ворами. Силою Нарады он был снова оживлён и вспомнил всё прежде бывшее — по дхарме обета“. Юдхиштхира сказал: „Как он стал сыном Санджаи и почему зовётся Сварнаштхивином? И как уведён разбойниками к смерти, и как оживлён?“».

संस्करण

ce5a121d3979 · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 7:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से