भविष्यपुराण
The Sāṃbharāyaṇī Vow4.107.61-69
2494 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 4.107.61-69

Śrī-Kṛṣṇa

देवनागरी

एवमुक्ता ततस्तेन देवेन्द्रेण तपस्विनीं ॥ प्रत्युवाच महाभागा यथावत्सांभरायणी
मासर्क्षे ह्यच्युतो देवः प्रतिमासं सुरेश्वर ॥ यथोक्तव्रतया सम्यक्सप्तवर्षाणि पूजितः
तस्येयं कर्मणो व्युष्टिरच्युताराधनस्य मे ॥ देवलोकादभिमता देवराजपदच्युतिः
स्वर्गेन्द्रविभवैश्वर्यं संततिं याति चाच्युतिम् ॥ नरो वाञ्छति तेनेत्थं तोषणीयस्ततः प्रभुः
एतत्ते पूर्वदेवेन्द्रचरितं सकलं मया ॥ स्वर्गवासाक्षयत्वं च मासर्क्षाच्युतपूजनात् ॥ यथावत्कथितं देव पृच्छतस्त्रिदशेश्वर
धर्मार्थकाममोक्षाश्च वाञ्छिता विबुधाधिप ॥ विष्णोराराधनादन्यत्परमं सिद्धिकारणम्
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा देवराजबृहस्पती ॥ तत्तथेत्यूचतुः साध्वीं चेरतुश्चापि तद्व्रतम्
तस्मात्पार्थ प्रयत्नेन प्रतिमासं समाहितः ॥ मासर्क्षाच्युतपूजायां भवेथास्तन्मनाः सदा
ये सांभरायणिकथाचरितव्रतेस्मिन्वर्षाणि सप्त विधिना सुधियो नयंति ॥ ते स्वगर्लोकमभिगम्य कृताधिवासाः कल्पायुतायुतशतैरपि न च्यवंते

लिप्यंतरण (IAST)

evamuktā tatastena devendreṇa tapasvinīṃ || pratyuvāca mahābhāgā yathāvatsāṃbharāyaṇī
māsarkṣe hyacyuto devaḥ pratimāsaṃ sureśvara || yathoktavratayā samyaksaptavarṣāṇi pūjitaḥ
tasyeyaṃ karmaṇo vyuṣṭiracyutārādhanasya me || devalokādabhimatā devarājapadacyutiḥ
svargendravibhavaiśvaryaṃ saṃtatiṃ yāti cācyutim || naro vāñchati tenetthaṃ toṣaṇīyastataḥ prabhuḥ
etatte pūrvadevendracaritaṃ sakalaṃ mayā || svargavāsākṣayatvaṃ ca māsarkṣācyutapūjanāt || yathāvatkathitaṃ deva pṛcchatastridaśeśvara
dharmārthakāmamokṣāśca vāñchitā vibudhādhipa || viṣṇorārādhanādanyatparamaṃ siddhikāraṇam
tasyāstadvacanaṃ śrutvā devarājabṛhaspatī || tattathetyūcatuḥ sādhvīṃ ceratuścāpi tadvratam
tasmātpārtha prayatnena pratimāsaṃ samāhitaḥ || māsarkṣācyutapūjāyāṃ bhavethāstanmanāḥ sadā
ye sāṃbharāyaṇikathācaritavratesminvarṣāṇi sapta vidhinā sudhiyo nayaṃti || te svagarlokamabhigamya kṛtādhivāsāḥ kalpāyutāyutaśatairapi na cyavaṃte

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यथोक्तव्रतया सम्यक्सप्तवर्षाणि पूजितःyathoktavratayā samyaksaptavarṣāṇi pūjitaḥ**по обету, как сказано, как должно семь лет был он почитаем**; пообетукаксказано какдолжносемьлет былонпочитаем
तस्येयं कर्मणो व्युष्टिरच्युताराधनस्य मेtasyeyaṃ karmaṇo vyuṣṭiracyutārādhanasya me**сие — воздаяние за то дело моё, за ублаготворение Ачьюты**; сие воздаяниезатоделомоё заублаготворениеАчьюты
देवलोकादभिमता देवराजपदच्युतिःdevalokādabhimatā devarājapadacyutiḥ**желанная неотпадаемость от мира богов и от сана царя богов**; желаннаянеотпадаемость отмирабогов иотсанацарябогов
विष्णोराराधनादन्यत्परमं सिद्धिकारणम्viṣṇorārādhanādanyatparamaṃ siddhikāraṇam**нет иной высшей причины успеха, кроме ублаготворения Вишну**; нетинойвысшейпричиныуспеха кромеублаготворенияВишну
तत्तथेत्यूचतुः साध्वीं चेरतुश्चापि तद्व्रतम्tattathetyūcatuḥ sādhvīṃ ceratuścāpi tadvratam**«так и есть», — молвили они праведнице и сами сотворили тот обет**; такиесть молвилиониправеднице исамисотворилитотобет
कल्पायुतायुतशतैरपि न च्यवन्तेkalpāyutāyutaśatairapi na cyavante**и сотнями мириад мириад кальп не отпадают**; исотнямимириадмириадкальп неотпадают
अनुवाद

«„Так речённая царём богов, подвижница, многосчастливая Самбхараяни отвечала как должно: «В месячном созвездии бог Ачьюта, месяц за месяцем, о владыка богов, по обету, как сказано, как должно семь лет был он почитаем. Сие — воздаяние за то дело моё, за ублаготворение Ачьюты: желанная неотпадаемость от мира богов и от сана царя богов. Неба, Индрина сана, могущества, владычества, потомства — человек желает, чтобы они не отпали; потому и надлежит ублаготворять владыку. Сие всё поведано мною тебе, вопрошавшему, о бог, владыка тридцати, — и деяния прежних Индр, и неистощимость жительства в небе от почитания Ачьюты в месячном созвездии. И закон, и польза, и желание, и освобождение желанны, о владыка мудрых; нет иной высшей причины успеха, кроме ублаготворения Вишну»“. Услышав то её слово, царь богов и Брихаспати «так и есть», — молвили они праведнице и сами сотворили тот обет. Посему, о Партха, с усердием, месяц за месяцем, собранный, будь всегда мыслью при почитании Ачьюты в месячном созвездии. А те разумные, что по уставу проводят семь лет в сём обете, в повести и деяниях Самбхараяни, — те, дойдя до небесного мира и поселившись там, и сотнями мириад мириад кальп не отпадают».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे सांभरायणीव्रतवर्णनं नाम सप्ताधिकशततमोऽध्यायः

संस्करण

e13d86e77863 · प्रकाशित 21 अग॰ 2026, 7:23:45 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से