गरुड़ पुराण
The Daily Rites and Ritual Impurity1.50.63-72
257 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.50.63-72
देवनागरी

स्वैर्मन्त्रैरर्चयेद्देवान्पुष्पैः पत्रैस्तथाम्बुभिः । ब्रह्माणं शङ्करं सूर्यं तथैव मधुसूदनम्
अन्यांश्चाभिमतान्देवान् भक्त्या चाक्रोधनो हर ! । प्रदद्याद्वाथ पुष्पादि सूक्तेन पुरुषेण तु
आपो वा देवताः सर्वास्तेन सम्यक् समर्चिताः । ध्यात्वा प्रणवपूर्वं वै देवं वारिसमाहितः
नमस्कारेण पुषापाणि विन्यसेद्वै पृथक्पृथक् । नर्ते ह्याराधनात्पुण्यं विद्यते कर्म वैदिकम्
तस्मात्तत्रादिमध्यान्ते चेतसा धारयेद्धरिम् । तद्विष्णोरिति मन्त्रेण सूक्तेन पुरुषेण तु
निवेदयेच्च आत्मानं विष्णवे ऽमलतेजसे । तदाध्यात्ममनाः शान्तस्तद्विष्णोरिति मन्त्रतः
अप्रेते सशिरा वेतियजेत्वा पुष्पके हरिम् । देवयज्ञं पितृयज्ञं तथैव च । मानुषं ब्रह्मयज्ञं च पञ्च यज्ञान्समाचरेत्
यदि स्यात्तर्पणादर्वाग्ब्रयज्ञं कुतो भवेत् । कृत्वा मनुष्ययज्ञं वै ततः स्वाध्यायमाचरेत्
वैश्वदेवस्तु कर्तव्यो देवयज्ञः स तु स्मृतः । भूतयज्ञःऋ स वै ज्ञेयो भूतेभ्यो यस्त्वयं बलिः
श्वभ्यश्च श्वपचेभ्यश्च पतितादिभ्य एव च । दद्याद्भूमौ बहिस्त्वन्नं पक्षिभ्यश्च द्विजोत्तमः

लिप्यंतरण (IAST)

svairmantrairarcayeddevānpuṣpaiḥ patraistathāmbubhiḥ / brahmāṇaṃ śaṅkaraṃ sūryaṃ tathaiva madhusūdanam
anyāṃścābhimatāndevān bhaktyā cākrodhano hara ! / pradadyādvātha puṣpādi sūktena puruṣeṇa tu
āpo vā devatāḥ sarvāstena samyak samarcitāḥ / dhyātvā praṇavapūrvaṃ vai devaṃ vārisamāhitaḥ
namaskāreṇa puṣāpāṇi vinyasedvai pṛthakpṛthak / narte hyārādhanātpuṇyaṃ vidyate karma vaidikam
tasmāttatrādimadhyānte cetasā dhārayeddharim / tadviṣṇoriti mantreṇa sūktena puruṣeṇa tu
nivedayecca ātmānaṃ viṣṇave 'malatejase / tadādhyātmamanāḥ śāntastadviṣṇoriti mantrataḥ
aprete saśirā vetiyajetvā puṣpake harim / devayajñaṃ pitṛyajñaṃ tathaiva ca / mānuṣaṃ brahmayajñaṃ ca pañca yajñānsamācaret
yadi syāttarpaṇādarvāgbrayajñaṃ kuto bhavet / kṛtvā manuṣyayajñaṃ vai tataḥ svādhyāyamācaret
vaiśvadevastu kartavyo devayajñaḥ sa tu smṛtaḥ / bhūtayajñaḥṛ sa vai jñeyo bhūtebhyo yastvayaṃ baliḥ
śvabhyaśca śvapacebhyaśca patitādibhya eva ca / dadyādbhūmau bahistvannaṃ pakṣibhyaśca dvijottamaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स्वैर्svairсвоими
मन्त्रैर्mantrairмантрами
अर्चयेद्arcayedда почтит
देवान्devānбогов
पुष्पैःpuṣpaiḥцветами
पत्रैस्patraisлистьями
तथाtathāтакже
अम्बुभिःambubhiḥводами
ब्रह्माणंbrahmāṇaṃБрахму
शङ्करंśaṅkaraṃШанкару
सूर्यंsūryaṃСолнце
तथैवtathaivaтакже
मधुसूदनम्madhusūdanamМадхусудану
अन्यांश्anyāṃśиных
चाभिमतान्cābhimatānи излюбленных
देवान्devānбогов
भक्त्याbhaktyāс преданностью
चाक्रोधनोcākrodhanoи без гнева
हरharaо Хара
प्रदद्याद्pradadyādда поднесёт
वाथvāthaили же
पुष्पpuṣpaцветы
आदिādiи прочее
सूक्तेनsūktenaгимном
पुरुषेणpuruṣeṇaо Муже
तुtuже
आपोāpoводы
वाили
देवताःdevatāḥбожества
सर्वास्sarvāsвсе
तेनtenaтем
सम्यक्samyakвполне
समर्चिताःsamarcitāḥпочтены
ध्यात्वाdhyātvāсозерцая
प्रणवpraṇavaпранавою
पूर्वंpūrvaṃпредваряя
वैvaiпоистине
देवंdevaṃбога
वारिvāriв воде
समाहितःsamāhitaḥсосредоточенный
नमस्कारेणnamaskāreṇaпоклоном
पुष्पाणिpuṣpāṇiцветы
विन्यसेद्vinyasedда возложит
पृथक्pṛthakпорознь
पृथक्pṛthakпорознь
naне
ऋतेṛteбез
ह्य्hyже
आराधनात्ārādhanātумилостивления
पुण्यंpuṇyaṃзаслуга
विद्यतेvidyateбывает
कर्मkarmaдеяние
वैदिकम्vaidikamведийское
तस्मात्tasmātпотому
तत्रtatraв нём
आदिādiв начале
मध्यmadhyaв середине
अन्तेanteв конце
चेतसाcetasāсознанием
धारयेद्dhārayedда удерживает
धरिम्dharimХари
तद्tad«тад
विष्णोर्viṣṇorвишнор»
इतिitiтак
मन्त्रेणmantreṇaмантрою
निवेदयेच्nivedayecда предаст
आत्मानंātmānaṃсебя
विष्णवेviṣṇaveВишну
अमलamalaчистого
तेजसेtejaseсияния
तद्tadна том
अध्यात्मadhyātmaо высшем духе
मनाःmanāḥс умом
शान्तस्śāntasумиротворённый
मन्त्रतःmantrataḥпо мантре
अप्रेतेaprete«апрете»
सशिराsaśirā«сашира»
वेve«ве»
इतिitiтак
यजेत्yajetда почтит
वाили
पुष्पकेpuṣpakeцветком
हरिम्harimХари
देवdevaбогам
यज्ञंyajñaṃжертву
पितृpitṛотцам
मानुषंmānuṣaṃлюдям
ब्रह्मbrahmaБрахману
पञ्चpañcaпять
यज्ञान्yajñānжертв
समाचरेत्samācaretда совершит
यदिyadiесли
स्यात्syātбудет
तर्पणाद्tarpaṇādутоления
अर्वाग्arvāgпрежде
ब्रह्मbrahmaБрахману
यज्ञंyajñaṃжертва
कुतोkutoоткуда
भवेत्bhavetбудет
कृत्वाkṛtvāсовершив
मनुष्यmanuṣyaлюдям
यज्ञंyajñaṃжертву
ततःtataḥзатем
स्वाध्यायम्svādhyāyamчтение
आचरेत्ācaretда совершит
वैश्वदेवस्vaiśvadevasВайшвадева
कर्तव्योkartavyoдолжен быть совершён
saон
स्मृतःsmṛtaḥуказан
भूतbhūtaсуществам
यज्ञःyajñaḥжертва
ज्ञेयोjñeyoда будет познана
भूतेभ्योbhūtebhyoсуществам
यस्yasкоторая
अयंayaṃэта
बलिःbaliḥприношение
श्वभ्यश्śvabhyaśпсам
श्वपचेभ्यश्śvapacebhyaśпсоедам
पतितpatitaпадшим
आदिभ्यādibhyaи прочим
एवevaже
दद्याद्dadyādда подаст
भूमौbhūmauна землю
बहिस्bahisнаружу
त्व्tvже
अन्नंannaṃпищу
पक्षिभ्यश्pakṣibhyaśи птицам
द्विजोत्तमःdvijottamaḥлучший из дваждырождённых
अनुवाद

«…своими мантрами да почтит он богов цветами, листьями и водами: Брахму, Шанкару, Солнце и Мадхусудану, а также иных излюбленных богов — с преданностью и без гнева, о Хара. Или же да поднесёт цветы и прочее гимном о Муже. Воды же суть все божества, и тем они вполне почтены. Созерцая бога, предваряя пранавою, сосредоточенный в воде, поклоном да возложит он цветы порознь. Ибо без умилостивления не бывает заслуги от ведийского деяния; потому в начале его, в середине и в конце да удерживает он сознанием Хари. Мантрою „тад вишнор“ и гимном о Муже да предаст он себя Вишну чистого сияния; с умом на том, что о высшем духе, умиротворённый, по мантре „тад вишнор“, „апрете“, „сашира ве“ — или да почтит он Хари цветком. Жертву богам, жертву отцам, людям и Брахману — пять жертв да совершит он. Если бы это было прежде утоления, откуда взяться жертве Брахману? Совершив жертву людям, затем да совершит он чтение. Вайшвадева должна быть совершена — она указана как жертва богам. Жертвою существам да будет познано то приношение, что делается существам: псам, псоедам, падшим и прочим, а также птицам, — пищу на землю, наружу да подаст лучший из дваждырождённых».

संस्करण

28d7f0a7defa · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 6:55:02 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से