गरुड़ पुराण
The Rule of Conduct1.213.109-120
803 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.213.109-120
देवनागरी

अस्नातस्तु पुमान्नार्हे जपाग्निहवनादिषु । प्रातः स्नानं तदर्थं तु नित्यस्नानं प्रकीर्तितम्
चाण्डालशवविष्ठाद्यान्स्पृष्ट्वा स्नानं रजस्वलाम् । स्नानार्हस्तु यदा स्नाति स्नानं नैमित्तिकं हि तत्
पुष्यस्नानादिकं स्नानं दैवज्ञविधिचोदितम् । तद्धि काम्यं समुद्दिष्टं नाकामस्तत्प्रयोजयेत्
जप्तुकामः पवित्राणि अर्चिष्यन्देवतातिथीन् । स्नानं समाचरेद्यस्तु क्रियाङ्गं तच्च कीर्तितम्
मलापकर्षणार्थाय प्रवृत्तिस्तत्र नान्यथा । सरः सुदेवखातेषु तीर्थेषु च नदीषु च
स्नानमेव क्रिया यस्मात्क्रियास्नानमतः परम् । अद्भिर्गात्राणि शुध्यन्ति तीर्थस्नानात्फलं लभेत्
मार्जनान्मज्जनैर्मन्त्रैः पापमाशु प्रणश्यति । नित्यं नैमित्तिकं चापि क्रियाङ्गं मलकर्षणम्
तीर्थाभावे तु कर्तव्यमुष्णोदकपरोदकैः । भूमिष्ठादुद्धृतं पुण्यं ततः प्रस्त्रवणोदकम्
ततो ऽपि सारसं पुण्यं तस्मान्नादेयमुच्यते । तीर्थतोयं ततः पुण्यं गागं पुण्यं तु सर्वतः
गागं पयः पुनात्याशु पापमामरणान्तिकम् । गयायां च कुरुक्षेत्रे यत्तोयं समुपस्थितम्
तस्मात्तु गाङ्गमपरं जानीयात्तोयमुत्तमम् । पुत्रजन्मनि योगेषु तथा संक्रमणे रवेः
राहोश्च दर्शने स्नानं प्रशस्तं निशि नान्यथा । उषस्युषसि यत्स्नानं सन्ध्यायामुदिते रवौ

लिप्यंतरण (IAST)

asnātastu pumānnārhe japāgnihavanādiṣu / prātaḥ snānaṃ tadarthaṃ tu nityasnānaṃ prakīrtitam
cāṇḍālaśavaviṣṭhādyānspṛṣṭvā snānaṃ rajasvalām / snānārhastu yadā snāti snānaṃ naimittikaṃ hi tat
puṣyasnānādikaṃ snānaṃ daivajñavidhicoditam / taddhi kāmyaṃ samuddiṣṭaṃ nākāmastatprayojayet
japtukāmaḥ pavitrāṇi arciṣyandevatātithīn / snānaṃ samācaredyastu kriyāṅgaṃ tacca kīrtitam
malāpakarṣaṇārthāya pravṛttistatra nānyathā / saraḥ sudevakhāteṣu tīrtheṣu ca nadīṣu ca
snānameva kriyā yasmātkriyāsnānamataḥ param / adbhirgātrāṇi śudhyanti tīrthasnānātphalaṃ labhet
mārjanānmajjanairmantraiḥ pāpamāśu praṇaśyati / nityaṃ naimittikaṃ cāpi kriyāṅgaṃ malakarṣaṇam
tīrthābhāve tu kartavyamuṣṇodakaparodakaiḥ / bhūmiṣṭhāduddhṛtaṃ puṇyaṃ tataḥ prastravaṇodakam
tato 'pi sārasaṃ puṇyaṃ tasmānnādeyamucyate / tīrthatoyaṃ tataḥ puṇyaṃ gāgaṃ puṇyaṃ tu sarvataḥ
gāgaṃ payaḥ punātyāśu pāpamāmaraṇāntikam / gayāyāṃ ca kurukṣetre yattoyaṃ samupasthitam
tasmāttu gāṅgamaparaṃ jānīyāttoyamuttamam / putrajanmani yogeṣu tathā saṃkramaṇe raveḥ
rāhośca darśane snānaṃ praśastaṃ niśi nānyathā / uṣasyuṣasi yatsnānaṃ sandhyāyāmudite ravau

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अस्नातस्asnātasнеомывшийся
तुtuже
पुमान्pumānчеловек
नार्हेnārheне достоин
जपाग्निहवनादिषुjapāgnihavanādiṣuв джапе, возлиянии огню и прочем
प्रातःprātaḥутреннее
स्नानंsnānaṃомовение
तदर्थंtadarthaṃради того
नित्यस्नानंnityasnānaṃпостоянным омовением
प्रकीर्तितम्prakīrtitamвозвещено
चाण्डालशवविष्ठाद्यान्cāṇḍālaśavaviṣṭhādyānчандалу, труп, нечистоты и прочее
स्पृष्ट्वाspṛṣṭvāкоснувшись
रजस्वलाम्rajasvalāmженщину в месячных
स्नानार्हस्snānārhasдостойный омовения
यदाyadāкогда
स्नातिsnātiомывается
नैमित्तिकंnaimittikaṃслучайным
हिhiведь
तत्tatто
पुष्यस्नानादिकंpuṣyasnānādikaṃомовение под Пушьей и прочее
दैवज्ञविधिचोदितम्daivajñavidhicoditamпредписанное звездочётом
तद्धिtaddhiоно ведь
काम्यंkāmyaṃжеланным
समुद्दिष्टंsamuddiṣṭaṃуказано
नाकामस्nākāmasне желающий
प्रयोजयेत्prayojayetда не применяет
जप्तुकामःjaptukāmaḥжелающий шептать
पवित्राणिpavitrāṇiочистительные
अर्चिष्यन्arciṣyanнамеревающийся почтить
देवतातिथीन्devatātithīnбожеств и гостей
समाचरेद्samācaredсовершает
यस्yasкто
क्रियाङ्गंkriyāṅgaṃчастью обряда
तच्tacто
caи
कीर्तितम्kīrtitamназвано
मलापकर्षणार्थायmalāpakarṣaṇārthāyaради снятия грязи
प्रवृत्तिस्pravṛttisпредпринятое
तत्रtatraтам
नान्यथाnānyathāне иначе
सरःsaraḥв озёрах
सुदेवखातेषुsudevakhāteṣuи в богами вырытых
तीर्थेषुtīrtheṣuв тиртхах
नदीषुnadīṣuи в реках
स्नानम्snānamомовение
एवevaименно
क्रियाkriyāобряд
यस्मात्yasmātпоскольку
क्रियास्नानम्kriyāsnānamобрядовым омовением
अतःataḥоттого
परम्paramвысшее
अद्भिर्adbhirводами
गात्राणिgātrāṇiчлены тела
शुध्यन्तिśudhyantiочищаются
तीर्थस्नानात्tīrthasnānātот омовения в тиртхе
फलंphalaṃплод
लभेत्labhetобретает
मार्जनान्mārjanānот обтирания
मज्जनैर्majjanairпогружениями
मन्त्रैःmantraiḥмантрами
पापम्pāpamгрех
आशुāśuскоро
प्रणश्यतिpraṇaśyatiгибнет
नित्यंnityaṃпостоянное
चापिcāpiи также
मलकर्षणम्malakarṣaṇamснятие грязи
तीर्थाभावेtīrthābhāveпри отсутствии тиртхи
कर्तव्यम्kartavyamнадлежит совершить
उष्णोदकपरोदकैःuṣṇodakaparodakaiḥгорячею и иною водою
भूमिष्ठाद्bhūmiṣṭhādиз земли
उद्धृतंuddhṛtaṃизвлечённая
पुण्यंpuṇyaṃчиста
ततःtataḥзатем
प्रस्त्रवणोदकम्prastravaṇodakamвода родника
पिpiтакже
सारसंsārasaṃозёрная
तस्मान्tasmānтой
नादेयम्nādeyamречная
उच्यतेucyateназывается
तीर्थतोयंtīrthatoyaṃвода тиртхи
गागंgāgaṃГанги
सर्वतःsarvataḥвсюду
पयःpayaḥводы
पुनात्य्punātyочищают
आमरणान्तिकम्āmaraṇāntikamдо самой смерти
गयायांgayāyāṃв Гае
कुरुक्षेत्रेkurukṣetreв Курукшетре
यत्yatкакая
तोयंtoyaṃвода
समुपस्थितम्samupasthitamимеется
गाङ्गम्gāṅgamводу Ганги
अपरंaparaṃиную
जानीयात्jānīyātда знает
तोयम्toyamводу
उत्तमम्uttamamнаилучшую
पुत्रजन्मनिputrajanmaniпри рождении сына
योगेषुyogeṣuпри йогах
तथाtathāтакже
संक्रमणेsaṃkramaṇeпри переходе
रवेःraveḥсолнца
राहोश्rāhośРаху
दर्शनेdarśaneпри появлении
प्रशस्तंpraśastaṃодобрено
निशिniśiночью
उषस्य्uṣasyна заре
उषसिuṣasiна заре
सन्ध्यायाम्sandhyāyāmв сандхью
उदितेuditeпри взошедшем
रवौravauсолнце
अनुवाद

Неомывшийся человек не достоин ни джапы, ни возлияния огню, ни прочего; утреннее омовение ради того и возвещено постоянным. Коснувшись чандалы, трупа, нечистот и прочего или женщины в месячных, — когда достойный омовения омывается, то омовение случайное. Омовение под Пушьей и прочее, предписанное звездочётом, указано желанным: не желающий да не применяет его. Кто желает шептать очистительные мантры и намеревается почтить божеств и гостей, тот совершает омовение как часть обряда — и оно так и названо. Предпринятое ради снятия грязи — там не иначе; в озёрах, в богами вырытых водоёмах, в тиртхах и в реках омовение и есть обряд, поскольку оно обрядовое омовение, а оттого высшее. Водами очищаются члены тела, а от омовения в тиртхе обретают плод. От обтирания, погружениями, мантрами скоро гибнет грех; постоянное, случайное и как часть обряда — снятие грязи. При отсутствии тиртхи надлежит совершить его горячею и иною водою. Извлечённая из земли вода чиста, затем вода родника, затем озёрная, той же выше называется речная, затем вода тиртхи, а вода Ганги чиста всюду. Воды Ганги очищают скоро — от греха до самой смерти; и та вода, что имеется в Гае и в Курукшетре. Иную же, кроме воды Ганги, да знает он наилучшей водою. При рождении сына, при йогах, при переходе солнца и при появлении Раху омовение одобрено ночью, а иначе нет. На заре и на заре, в сандхью, при взошедшем солнце…

संस्करण

5de8069e055a · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 8:24:27 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से