गरुड़ पुराण
Cremation, Penance and Expiation for Various Deaths2.4.14-26
935 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 2.4.14-26
देवनागरी

पददानं च विधिवन्नासौ निरयगर्भगः । स्वातन्त्र्येणापि लवणदानमिच्छन्ति सूरयः
विष्णुदेहसमुत्पन्नो यतो ऽयं लवणो रसः । आतुरस्य यदा प्राणा न यान्ति वसुधातले
लवणं च तदा देयं द्वारस्योद्वाटनं दिवः । यानिकानि च दानानि स्वयं दत्तानि मानवैः
तानितानि च सर्वाणि उपतिष्ठन्ति चाग्रतः । प्रायश्चित्तं कृतं येन साङ्गं खग स वै पुमान्
पापानि भस्मसात्कृत्वा स्वर्गलोके महीयते । अमृतं तु गवां क्षीरं यतः पतगसत्तम्
तस्माद्ददाति यो धेनुममृतत्वं स गच्छति । दानान्यष्टौ तु दत्त्वा वै गन्धर्वनिलये वसेत्
आलयस्तत्र रौद्रे हि दह्यते येन मानवः । छत्रदानेन सुच्छाया जायते पथि तुष्टिदा
असिपत्रवनं धारमतिक्रामति वै सुखम् । अश्वारूढश्च व्रजति ददते यद्युपानहौ
भोजनासनदानेन सुखं मार्गे भुनक्ति वै । प्रदेशे निर्जले दाता सुखी स्याद्वै कमण्डलोः
यमदूता महारौद्राः करालाः कृष्णपिङ्गलाः । न पीडयन्ति दाक्षिण्याद्वस्त्राभरणदानतः
तिलपात्रं तु विप्राय दत्तं पत्ररथ ध्रुवम् । नाशयेत्त्रिविधं षापं वाङ्मनः कायसम्भवम्
घृतपात्रप्रदाने रुद्रलोके वसेन्नरः । सर्वोपस्करसंयुक्तां शय्यां दत्त्वा द्विजातये
नानाप्सरोभिराकीर्णं विमानमधिरोहति । षष्टिवर्षसहस्राणि क्रीडित्वा शक्रमन्दिरे

लिप्यंतरण (IAST)

padadānaṃ ca vidhivannāsau nirayagarbhagaḥ / svātantryeṇāpi lavaṇadānamicchanti sūrayaḥ
viṣṇudehasamutpanno yato 'yaṃ lavaṇo rasaḥ / āturasya yadā prāṇā na yānti vasudhātale
lavaṇaṃ ca tadā deyaṃ dvārasyodvāṭanaṃ divaḥ / yānikāni ca dānāni svayaṃ dattāni mānavaiḥ
tānitāni ca sarvāṇi upatiṣṭhanti cāgrataḥ / prāyaścittaṃ kṛtaṃ yena sāṅgaṃ khaga sa vai pumān
pāpāni bhasmasātkṛtvā svargaloke mahīyate / amṛtaṃ tu gavāṃ kṣīraṃ yataḥ patagasattam
tasmāddadāti yo dhenumamṛtatvaṃ sa gacchati / dānānyaṣṭau tu dattvā vai gandharvanilaye vaset
ālayastatra raudre hi dahyate yena mānavaḥ / chatradānena succhāyā jāyate pathi tuṣṭidā
asipatravanaṃ dhāramatikrāmati vai sukham / aśvārūḍhaśca vrajati dadate yadyupānahau
bhojanāsanadānena sukhaṃ mārge bhunakti vai / pradeśe nirjale dātā sukhī syādvai kamaṇḍaloḥ
yamadūtā mahāraudrāḥ karālāḥ kṛṣṇapiṅgalāḥ / na pīḍayanti dākṣiṇyādvastrābharaṇadānataḥ
tilapātraṃ tu viprāya dattaṃ patraratha dhruvam / nāśayettrividhaṃ ṣāpaṃ vāṅmanaḥ kāyasambhavam
ghṛtapātrapradāne rudraloke vasennaraḥ / sarvopaskarasaṃyuktāṃ śayyāṃ dattvā dvijātaye
nānāpsarobhirākīrṇaṃ vimānamadhirohati / ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi krīḍitvā śakramandire

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
पददानंpadadānaṃдаяние стопы
caи
विधिवन्vidhivanпо уставу
नासौnāsauтот не
निरयगर्भगःnirayagarbhagaḥидущий во чрево ада
स्वातन्त्र्येणापिsvātantryeṇāpiи самостоятельно
लवणदानम्lavaṇadānamдаяние соли
इच्छन्तिicchantiжелают
सूरयःsūrayaḥмудрые
विष्णुदेहसमुत्पन्नोviṣṇudehasamutpannoиз тела Вишну возникший
यतोyatoпоскольку
यंyaṃэтот
लवणोlavaṇoсолёный
रसःrasaḥвкус
आतुरस्यāturasyaу недужного
यदाyadāкогда
प्राणाprāṇāдыхания
naне
यान्तिyāntiне идут
वसुधातलेvasudhātaleна поверхности земли
लवणंlavaṇaṃсоль
तदाtadāтогда
देयंdeyaṃнадлежит дать
द्वारस्योद्वाटनंdvārasyodvāṭanaṃотворение врат
दिवःdivaḥнеба
यानिyāniкакие
कानिkāniкакие-либо
दानानिdānāniдаяния
स्वयंsvayaṃсамим
दत्तानिdattāniданные
मानवैःmānavaiḥлюдьми
तानिtāniте
सर्वाणिsarvāṇiвсе
उपतिष्ठन्तिupatiṣṭhantiпредстают
चाग्रतःcāgrataḥи впереди
प्रायश्चित्तंprāyaścittaṃискупление
कृतंkṛtaṃсовершено
येनyenaкем
साङ्गंsāṅgaṃсо всеми частями
खगkhagaо птица
saтот
वैvaiже
पुमान्pumānчеловек
पापानिpāpāniгрехи
भस्मसात्bhasmasātв пепел
कृत्वाkṛtvāобратив
स्वर्गलोकेsvargalokeв мире небес
महीयतेmahīyateвеличается
अमृतंamṛtaṃнектар
तुtuже
गवांgavāṃкоров
क्षीरंkṣīraṃмолоко
यतःyataḥпоскольку
पतगसत्तमpatagasattamaо лучший из птиц
तस्माद्tasmādпотому
ददातिdadātiдаёт
योyoкто
धेनुम्dhenumдойную корову
अमृतत्वंamṛtatvaṃбессмертия
गच्छतिgacchatiдостигает
दानान्य्dānānyдаяний
अष्टौaṣṭauвосемь
दत्त्वाdattvāдав
गन्धर्वनिलयेgandharvanilayeв обители гандхарвов
वसेत्vasetда живёт
आलयस्ālayasжилище
तत्रtatraтам
रौद्रेraudreв грозном
हिhiведь
दह्यतेdahyateсжигается
येनyenaкоторым
मानवःmānavaḥчеловек
छत्रदानेनchatradānenaдаянием зонта
सुच्छायाsucchāyāдобрая тень
जायतेjāyateрождается
पथिpathiна пути
तुष्टिदाtuṣṭidāдающая усладу
असिपत्रवनंasipatravanaṃАсипатравану
धारम्dhāramпоток
अतिक्रामतिatikrāmatiпереходит
सुखम्sukhamлегко
अश्वारूढश्aśvārūḍhaśверхом на коне
व्रजतिvrajatiидёт
ददतेdadateдаёт
यद्य्yadyесли
उपानहौupānahauпару обуви
भोजनासनदानेनbhojanāsanadānenaдаянием пищи и сиденья
सुखंsukhaṃс удобством
मार्गेmārgeна пути
भुनक्तिbhunaktiвкушает
प्रदेशेpradeśeв местности
निर्जलेnirjaleбезводной
दाताdātāдавший
सुखीsukhīсчастлив
स्याद्syādбывает
कमण्डलोःkamaṇḍaloḥкувшина
यमदूताyamadūtāпосланцы Ямы
महारौद्राःmahāraudrāḥвесьма грозные
करालाःkarālāḥстрашные
कृष्णपिङ्गलाःkṛṣṇapiṅgalāḥчёрно-рыжие
पीडयन्तिpīḍayantiне мучают
दाक्षिण्याद्dākṣiṇyādпо благосклонности
वस्त्राभरणदानतःvastrābharaṇadānataḥот даяния одежд и уборов
तिलपात्रंtilapātraṃсосуд с сезамом
विप्रायviprāyaбрахману
दत्तंdattaṃданный
पत्ररथpatrarathaо ездящий на крыльях
ध्रुवम्dhruvamнепременно
नाशयेत्nāśayetистребляет
त्रिविधंtrividhaṃтроякий
षापंṣāpaṃгрех
वाङ्मनःvāṅmanaḥречью, умом
कायसम्भवम्kāyasambhavamи телом рождённый
घृतपात्रप्रदानेghṛtapātrapradāneпри даянии сосуда с топлёным маслом
रुद्रलोकेrudralokeв мире Рудры
वसेन्vasenживёт
नरःnaraḥчеловек
सर्वोपस्करसंयुक्तांsarvopaskarasaṃyuktāṃсо всею утварью
शय्यांśayyāṃложе
द्विजातयेdvijātayeдваждырождённому
नानाप्सरोभिर्nānāpsarobhirразными апсарами
आकीर्णंākīrṇaṃполную
विमानम्vimānamколесницу
अधिरोहतिadhirohatiвосходит
षष्टिवर्षसहस्राणिṣaṣṭivarṣasahasrāṇiшестьдесят тысяч лет
क्रीडित्वाkrīḍitvāнаслаждаясь
शक्रमन्दिरेśakramandireво дворце Шакры
caи
caи
caи
caи
caи
तुtuже
तुtuже
naне
naне
वैvaiже
हिhiведь
तथाtathāтакже
saон
वाили
अनुवाद

…и даяние стопы по уставу, — тот не идёт во чрево ада. И самостоятельно желают мудрые даяния соли, поскольку этот солёный вкус возник из тела Вишну. Когда дыхания недужного не идут на поверхности земли, тогда надлежит дать соль — отворение врат неба. Какие бы даяния ни были даны самими людьми, все они предстают впереди. Кем совершено искупление со всеми его частями, о птица, тот человек, обратив грехи в пепел, величается в мире небес. Молоко коров — нектар, о лучший из птиц; потому кто даёт дойную корову, тот достигает бессмертия. Дав восемь даяний, да живёт он в обители гандхарвов. Жилище там, в грозном месте, которым сжигается человек. Даянием зонта рождается на пути добрая тень, дающая усладу, и легко переходит он поток Асипатраваны. Верхом на коне идёт тот, кто даёт пару обуви. Даянием пищи и сиденья с удобством вкушает он на пути; давший кувшин счастлив в безводной местности. Посланцы Ямы, весьма грозные, страшные, чёрно-рыжие, не мучают по благосклонности — от даяния одежд и уборов. Сосуд с сезамом, данный брахману, о ездящий на крыльях, непременно истребляет троякий грех, рождённый речью, умом и телом. При даянии сосуда с топлёным маслом человек живёт в мире Рудры. Дав дваждырождённому ложе со всею утварью, восходит он на колесницу, полную разными апсарами, и наслаждается шестьдесят тысяч лет во дворце Шакры.

संस्करण

3fd7da22c47f · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 10:50:15 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से