गरुड़ पुराण
The Extent of Yama's World and the Road to It2.15.85-95
1017 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 2.15.85-95
देवनागरी

तथव स व्रजन्मार्गे पुत्रपुत्रेति च ब्रुवन् । हाहेति क्रन्दते नित्यं कीदृशं तु मया कृतम्
मानुष्यं लभ्यते कस्मादिति ब्रूते प्रसर्पति । महता पुण्ययोगेन मानुष्यं जन्म लभ्यते
न तत्प्राप्य प्रदत्तं हि याचकेभ्यः स्वकं धनम् । पराधीनं तदभवदिति ब्रूते (रौति) सगद्गदः
किङ्करैः पीड्यते ऽत्यर्थं स्मरते पूर्वदैहिकम्
सुखस्य दुः खस्य न कोपि दाता परो ददातीति कुबुद्धिरेषा । पुरा कृतं कर्म सदैव भुज्यते देहिन्क्वचिन्निस्तर यत्त्वया कृतम्
मया न दत्तं न हुतं हुताशने तपो न तप्तं हिमशैलगह्वरे । न सेवितं गाङ्गमहो महाजलं देहिन्क्वचिन्निस्तर यत्त्वया कृतम्
न नित्यदानं न गावाह्निकं कृतं न वेददानं न च शास्त्रपुस्तकम् । पुरा नदृष्टं न च सेवितो ऽध्वा देहिन्क्वचिन्निस्तर यत्त्वया कृतम्
जलाशयो नैव कृतो हि निर्जले मनुष्यहेतोः पशुपक्षिहेतवे । गोतृप्तिहेतोर्न कृतं हि गोचरं देहिन्क्वचिन्नस्तर यत्त्वया कृतम्
मया न भुक्तं पतिसङ्गसौख्यं वह्निप्रवेशो न कृतो मृते सति । तस्मिन्मृते तद्व्रतपालनं वा देहिन्क्वचिन्निस्तर यत्त्वया कृतम्
मासोपवासैर्न विशोषितं वपुश्चान्द्रायणैर्वा नियमैश्च संहतैः । नारीशरीरं बहुदुः खभाजनं लब्धं मया पूर्वकृतैर्विकर्मभिः
उक्तानि वाच्यानि मया नराणामतः शृणुष्वावहितो ऽपि पक्षिन् । स्त्रीणां शरीरं प्रतिलभ्य देही ब्रवीति कर्माणि कृतानि पूर्वम्

लिप्यंतरण (IAST)

tathava sa vrajanmārge putraputreti ca bruvan / hāheti krandate nityaṃ kīdṛśaṃ tu mayā kṛtam
mānuṣyaṃ labhyate kasmāditi brūte prasarpati / mahatā puṇyayogena mānuṣyaṃ janma labhyate
na tatprāpya pradattaṃ hi yācakebhyaḥ svakaṃ dhanam / parādhīnaṃ tadabhavaditi brūte (rauti) sagadgadaḥ
kiṅkaraiḥ pīḍyate 'tyarthaṃ smarate pūrvadaihikam
sukhasya duḥ khasya na kopi dātā paro dadātīti kubuddhireṣā / purā kṛtaṃ karma sadaiva bhujyate dehinkvacinnistara yattvayā kṛtam
mayā na dattaṃ na hutaṃ hutāśane tapo na taptaṃ himaśailagahvare / na sevitaṃ gāṅgamaho mahājalaṃ dehinkvacinnistara yattvayā kṛtam
na nityadānaṃ na gāvāhnikaṃ kṛtaṃ na vedadānaṃ na ca śāstrapustakam / purā nadṛṣṭaṃ na ca sevito 'dhvā dehinkvacinnistara yattvayā kṛtam
jalāśayo naiva kṛto hi nirjale manuṣyahetoḥ paśupakṣihetave / gotṛptihetorna kṛtaṃ hi gocaraṃ dehinkvacinnastara yattvayā kṛtam
mayā na bhuktaṃ patisaṅgasaukhyaṃ vahnipraveśo na kṛto mṛte sati / tasminmṛte tadvratapālanaṃ vā dehinkvacinnistara yattvayā kṛtam
māsopavāsairna viśoṣitaṃ vapuścāndrāyaṇairvā niyamaiśca saṃhataiḥ / nārīśarīraṃ bahuduḥ khabhājanaṃ labdhaṃ mayā pūrvakṛtairvikarmabhiḥ
uktāni vācyāni mayā narāṇāmataḥ śṛṇuṣvāvahito 'pi pakṣin / strīṇāṃ śarīraṃ pratilabhya dehī bravīti karmāṇi kṛtāni pūrvam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तथैवtathaivaточно так же
saон
व्रजन्vrajanидя
मार्गेmārgeпо пути
पुत्रputraсын
इतिitiтак
ब्रुवन्bruvanговоря
हाहेतिhāheti«увы»
क्रन्दतेkrandateвопит
नित्यंnityaṃпостоянно
कीदृशंkīdṛśaṃкаково
मयाmayāмною
कृतम्kṛtamсодеяно
मानुष्यंmānuṣyaṃчеловеческое рождение
लभ्यतेlabhyateобретается
कस्माद्kasmādотчего
ब्रूतेbrūteговорит
प्रसर्पतिprasarpatiползёт
महताmahatāвеликим
पुण्ययोगेनpuṇyayogenaстечением заслуг
जन्मjanmaрождение
तत्tatего
प्राप्यprāpyaобретя
प्रदत्तंpradattaṃдано
याचकेभ्यःyācakebhyaḥпросящим
स्वकंsvakaṃсвоё
धनम्dhanamбогатство
पराधीनंparādhīnaṃчужим достоянием
तद्tadоно
अभवद्abhavadстало
सगद्गदःsagadgadaḥс рыданием
किङ्करैःkiṅkaraiḥслугами
पीड्यतेpīḍyateмучится
अत्यर्थंatyarthaṃчрезмерно
स्मरतेsmarateвспоминает
पूर्वदैहिकम्pūrvadaihikamпрежнюю телесную жизнь
सुखस्यsukhasyaсчастья
दुःखस्यduḥkhasyaстрадания
कोपिkopiникто
दाताdātāподатель
परोparoдругой
ददातिdadātiдаёт
कुबुद्धिर्kubuddhirдурная мысль
एषाeṣāэта
पुराpurāпрежде
कृतंkṛtaṃсовершённое
कर्मkarmaдеяние
सदैवsadaivaвсегда
भुज्यतेbhujyateвкушается
देहिन्dehinо воплощённый
क्वचिन्kvacinгде-нибудь
निस्तरnistaraпереправься
यत्yatчто
त्वयाtvayāтобою
दत्तंdattaṃдано
हुतंhutaṃвозлито
हुताशनेhutāśaneв огонь
तपोtapoподвижничество
तप्तंtaptaṃсовершено
हिमशैलगह्वरेhimaśailagahvareв пещерах снежной горы
सेवितंsevitaṃпосещена
गाङ्गम्gāṅgamГангова
महाजलंmahājalaṃвеликая вода
नित्यदानंnityadānaṃпостоянного даяния
गावाह्निकंgāvāhnikaṃежедневного служения коровам
कृतंkṛtaṃсделано
वेददानंvedadānaṃдаяния веды
शास्त्रपुस्तकम्śāstrapustakamкниги шастры
दृष्टंdṛṣṭaṃвидано
सेवितोsevitoпройден
अध्वाadhvāпуть
जलाशयोjalāśayoводоём
कृतोkṛtoсделан
निर्जलेnirjaleв безводном месте
मनुष्यहेतोःmanuṣyahetoḥради людей
पशुपक्षिहेतवेpaśupakṣihetaveради скота и птиц
गोतृप्तिहेतोर्gotṛptihetorради утоления коров
गोचरंgocaraṃпастбище
भुक्तंbhuktaṃвкушено
पतिसङ्गसौख्यंpatisaṅgasaukhyaṃсчастье супружеской близости
वह्निप्रवेशोvahnipraveśoвхождение в огонь
मृतेmṛteпо умершем
सतिsatiсущем
तस्मिन्tasminпо нему
तद्व्रतपालनंtadvratapālanaṃсоблюдение того обета
मासोपवासैर्māsopavāsairмесячными постами
विशोषितंviśoṣitaṃиссушено
वपुश्vapuśтело
चान्द्रायणैर्cāndrāyaṇairчандраянами
नियमैश्niyamaiśвоздержаниями
संहतैःsaṃhataiḥсоединёнными
नारीशरीरंnārīśarīraṃженское тело
बहुदुःखभाजनंbahuduḥkhabhājanaṃвместилище многих страданий
लब्धंlabdhaṃполучено
पूर्वकृतैर्pūrvakṛtairпрежде совершёнными
विकर्मभिःvikarmabhiḥдурными делами
उक्तानिuktāniсказаны
वाच्यानिvācyāniслова
नराणाम्narāṇāmмужей
अतःataḥпотому
शृणुष्वśṛṇuṣvaслушай
अवहितोavahitoвнимательный
पक्षिन्pakṣinо птица
स्त्रीणांstrīṇāṃу женщин
शरीरंśarīraṃтело
प्रतिलभ्यpratilabhyaобретя
देहीdehīвоплощённый
ब्रवीतिbravītiговорит
कर्माणिkarmāṇiдеяния
पूर्वम्pūrvamпрежде
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
naне
naне
naне
naне
naне
naне
naне
naне
naне
naне
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
वाили
वाили
वाили
अपिapiтакже
अपिapiтакже
अपिapiтакже
अपिapiтакже
हिhiведь
हिhiведь
हिhiведь
एवevaименно
एवevaименно
एवevaименно
मेmeмне
मेmeмне
मयाmayāмною
मयाmayāмною
मयाmayāмною
कृतम्kṛtamсодеяно
कृतम्kṛtamсодеяно
अनुवाद

Точно так же, идя по пути, зовёт он: «Сын, сын!» — и постоянно вопит «увы»: «Каково же то, что мною содеяно? Отчего обретается человеческое рождение?» — так говорит он, ползя дальше. «Великим стечением заслуг обретается человеческое рождение; но, обретя его, не отдал я своего богатства просящим, и стало оно чужим достоянием» — так говорит он с рыданием. Чрезмерно мучимый слугами, вспоминает он прежнюю телесную жизнь. «Никто не податель счастья или страдания; „другой даёт“ — эта мысль дурна: всегда вкушается деяние, совершённое прежде. О воплощённый, переправься же где-нибудь через то, что тобою содеяно». — «Мною не дано, не возлито в огонь, не совершено подвижничества в пещерах снежной горы, не посещена великая Гангова вода. О воплощённый, переправься через то, что тобою содеяно». — «Ни постоянного даяния, ни ежедневного служения коровам, ни даяния веды, ни книги шастры; ничего прежде не видано, и пути не пройдено. О воплощённый, переправься через то, что тобою содеяно». — «Не сделан водоём в безводном месте ради людей, ради скота и птиц; не отведено пастбища ради утоления коров. О воплощённый, переправься через то, что тобою содеяно». — «Мною не вкушено счастья супружеской близости; не совершено вхождения в огонь по умершем муже, ни соблюдения того обета по нём. О воплощённый, переправься через то, что тобою содеяно». — «Ни месячными постами не иссушено тело, ни чандраянами и соединёнными воздержаниями; а женское тело, вместилище многих страданий, получено мною за прежде совершённые дурные дела». Сказаны мною слова мужей; потому слушай внимательно, о птица: обретя женское тело, воплощённый говорит о деяниях, совершённых прежде.

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakāṇḍe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde yamalokavistāratanmāhātmyatadyānanirūpaṇaṃ nāma pañcadaśo 'dhyāyaḥ

संस्करण

c87367138fac · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 12:15:05 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से