गरुड़ पुराण
How Pretahood Arises and How It Is Escaped2.22.14-26
1037 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 2.22.14-26

Yudhiṣṭhira

देवनागरी

मातरं भगिनीं भार्यां स्नुषां दुहितरं तथा । अदृष्टदोषां त्यजति स प्रेतो जायतेध्रुवम्
भ्रातृध्रुग्ब्रह्महा गोघ्नः सुरापो गुरुतल्पगः । हेमक्षौमहरस्तार्क्ष्य स वै प्रेतत्वमाप्नुयात्
न्यासापहर्ता मित्रध्रुक् परदाररतस्तथा । विश्वासघाती क्रूरस्तु स प्रेतो जायते ध्रुवम्
कुलमार्गांश्च सन्त्यज्य परधर्मरतस्तथा । विद्यावृत्तविहीनश्च स प्रेतो जायतेध्रुवम्
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । युधिष्ठिरस्य संवादं भीष्मेण सह सुव्रत । तदहं कथयिष्यामि यच्छ्रुत्वा सौख्यमाप्नुयात्
युधिष्ठिर उवाच । केन कर्मविपाकेन प्रेतत्वमुपजायते । केन वा मुच्यते कस्मात्तन्मे ब्रूहि पितामह । यच्छ्रुत्वा न पुनर्मोहमेवं यास्या मि सुव्रत
भीष्म उवाच । येनैव जायते प्रेतो येनैव स विमुच्यते । प्राप्नोति नरकं घोरं दुस्तरं दैवतैरपि
सततं श्रवणाद्यस्य पुण्यश्रवणकीर्तनात् । मानवा विप्रमुच्यन्ते आपन्नाः प्रेतयोनिषु
श्रूयते हि पुरा वत्स ब्राह्मणः शंसितव्रतः । नाम्ना सन्तप्तकः ख्यात स्तपोर्ऽथे वनमाश्रितः
स्वाध्याययुक्तो होमेन यो (या) गयुक्तो दयान्वितः । यजन्स सकलान्यज्ञान्युक्त्या कालं च विक्षिपन्
ब्रहामचर्यसमायुक्तो युक्तस्तपसि मार्दवे । परलोकभयोपेतः सत्यशौचैश्च निर्मलः
युक्तो ऽहि गुरुवाक्येन युक्तश्चातिथिपूजने । आत्मयोगे सदोद्युक्तः सर्वद्वन्द्वविवर्जितः
योगाभ्यासे सदा युक्तः संसारविजिगीषया । एवंवृत्तः सदाचारो मोक्षकाङ्क्षी जितेन्द्रियः

लिप्यंतरण (IAST)

mātaraṃ bhaginīṃ bhāryāṃ snuṣāṃ duhitaraṃ tathā / adṛṣṭadoṣāṃ tyajati sa preto jāyatedhruvam
bhrātṛdhrugbrahmahā goghnaḥ surāpo gurutalpagaḥ / hemakṣaumaharastārkṣya sa vai pretatvamāpnuyāt
nyāsāpahartā mitradhruk paradāraratastathā / viśvāsaghātī krūrastu sa preto jāyate dhruvam
kulamārgāṃśca santyajya paradharmaratastathā / vidyāvṛttavihīnaśca sa preto jāyatedhruvam
atraivodāharantīmamitihāsaṃ purātanam / yudhiṣṭhirasya saṃvādaṃ bhīṣmeṇa saha suvrata / tadahaṃ kathayiṣyāmi yacchrutvā saukhyamāpnuyāt
yudhiṣṭhira uvāca / kena karmavipākena pretatvamupajāyate / kena vā mucyate kasmāttanme brūhi pitāmaha / yacchrutvā na punarmohamevaṃ yāsyā mi suvrata
bhīṣma uvāca / yenaiva jāyate preto yenaiva sa vimucyate / prāpnoti narakaṃ ghoraṃ dustaraṃ daivatairapi
satataṃ śravaṇādyasya puṇyaśravaṇakīrtanāt / mānavā vipramucyante āpannāḥ pretayoniṣu
śrūyate hi purā vatsa brāhmaṇaḥ śaṃsitavrataḥ / nāmnā santaptakaḥ khyāta stapor'the vanamāśritaḥ
svādhyāyayukto homena yo (yā) gayukto dayānvitaḥ / yajansa sakalānyajñānyuktyā kālaṃ ca vikṣipan
brahāmacaryasamāyukto yuktastapasi mārdave / paralokabhayopetaḥ satyaśaucaiśca nirmalaḥ
yukto 'hi guruvākyena yuktaścātithipūjane / ātmayoge sadodyuktaḥ sarvadvandvavivarjitaḥ
yogābhyāse sadā yuktaḥ saṃsāravijigīṣayā / evaṃvṛttaḥ sadācāro mokṣakāṅkṣī jitendriyaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
मातरंmātaraṃмать
भगिनींbhaginīṃсестру
भार्यांbhāryāṃжену
स्नुषांsnuṣāṃневестку
दुहितरंduhitaraṃдочь
तथाtathāтакже
अदृष्टदोषांadṛṣṭadoṣāṃза которою не видно вины
त्यजतिtyajatiпокидает
saон
प्रेतोpretoпретою
जायतेjāyateрождается
ध्रुवम्dhruvamнепременно
भ्रातृध्रुग्bhrātṛdhrugвероломный к брату
ब्रह्महाbrahmahāубийца брахмана
गोघ्नःgoghnaḥубийца коровы
सुरापोsurāpoпьющий хмельное
गुरुतल्पगःgurutalpagaḥосквернивший ложе наставника
हेमक्षौमहरस्hemakṣaumaharasпохититель золота и тонких тканей
तार्क्ष्यtārkṣyaо Таркшья
वैvaiже
प्रेतत्वम्pretatvamсостояние преты
आप्नुयात्āpnuyātобретает
न्यासापहर्ताnyāsāpahartāприсвоивший вверенное
मित्रध्रुक्mitradhrukвероломный к другу
परदाररतश्paradārarataśпривязанный к чужой жене
विश्वासघातीviśvāsaghātīпредающий доверие
क्रूरस्krūrasжестокий
कुलमार्गांश्kulamārgāṃśпутей рода
सन्त्यज्यsantyajyaоставив
परधर्मरतस्paradharmaratasпреданный чужому долгу
विद्यावृत्तविहीनश्vidyāvṛttavihīnaśлишённый учёности и поведения
अत्रatraздесь
उदाहरन्तिudāharantiприводят
इमम्imamэто
इतिहासंitihāsaṃсказание
पुरातनम्purātanamдревнее
युधिष्ठिरस्यyudhiṣṭhirasyaЮдхиштхиры
संवादंsaṃvādaṃбеседу
भीष्मेणbhīṣmeṇaс Бхишмою
सहsahaвместе
सुव्रतsuvrataо твёрдый в обетах
तद्tadто
अहंahaṃЯ
कथयिष्यामिkathayiṣyāmiповедаю
यच्yacчто
छ्रुत्वाchrutvāуслышав
सौख्यम्saukhyamсчастье
आप्नुयात्āpnuyātобретает
युधिष्ठिरyudhiṣṭhiraЮдхиштхира
उवाचuvācaсказал
केनkenaкаким
कर्मविपाकेनkarmavipākenaсозреванием деяния
प्रेतत्वम्pretatvamсостояние преты
उपजायतेupajāyateвозникает
मुच्यतेmucyateизбавляется
कस्मात्kasmātотчего
तन्tanто
मेmeмне
ब्रूहिbrūhiповедай
पितामहpitāmahaо дед
पुनर्punarснова
मोहंmohaṃв заблуждение
एवंevaṃтак
यास्यामिyāsyāmiвпаду
भीष्मbhīṣmaБхишма
येनैवyenaivaчем именно
येनyenaчем
विमुच्यतेvimucyateосвобождается
प्राप्नोतिprāpnotiобретает
नरकंnarakaṃпреисподнюю
घोरंghoraṃстрашную
दुस्तरंdustaraṃтруднопроходимую
दैवतैर्daivatairбогам
सततंsatataṃпостоянно
श्रवणाद्śravaṇādот слушания
यस्यyasyaкоторого
पुण्यश्रवणकीर्तनात्puṇyaśravaṇakīrtanātот святого слушания и прославления
मानवाmānavāлюди
विप्रमुच्यन्तेvipramucyanteосвобождаются
आपन्नाःāpannāḥвпавшие
प्रेतयोनिषुpretayoniṣuв лона прет
श्रूयतेśrūyateслышится
पुराpurāв древности
वत्सvatsaдитя
ब्राह्मणःbrāhmaṇaḥбрахман
शंसितव्रतःśaṃsitavrataḥтвёрдый в обете
नाम्नाnāmnāпо имени
सन्तप्तकःsantaptakaḥСантаптака
ख्यातस्khyātasизвестный
तपोर्थेtaportheради подвижничества
वनम्vanamв лес
आश्रितःāśritaḥудалившийся
स्वाध्याययुक्तोsvādhyāyayuktoзанятый чтением писания
होमेनhomenaвозлиянием
योगयुक्तोyogayuktoсопряжённый с йогой
दयान्वितःdayānvitaḥисполненный сострадания
यजन्yajanприносящий жертвы
सकलान्sakalānвсе
यज्ञान्yajñānжертвы
युक्त्याyuktyāразумно
कालंkālaṃвремя
विक्षिपन्vikṣipanпроводя
ब्रह्मचर्यसमायुक्तोbrahmacaryasamāyuktoсоблюдающий воздержание
युक्तस्yuktasсопряжённый
तपसिtapasiв подвижничестве
मार्दवेmārdaveв мягкости
परलोकभयोपेतःparalokabhayopetaḥсо страхом об ином мире
सत्यशौचैश्satyaśaucaiśправдой и чистотою
निर्मलःnirmalaḥнезапятнанный
गुरुवाक्येनguruvākyenaслову наставника
अतिथिपूजनेatithipūjaneв почитании гостя
आत्मयोगेātmayogeв сопряжении с собою
सदाsadāвсегда
उद्युक्तःudyuktaḥусердный
सर्वद्वन्द्वविवर्जितःsarvadvandvavivarjitaḥсвободный от всех двойственностей
योगाभ्यासेyogābhyāseв упражнении йоги
संसारविजिगीषयाsaṃsāravijigīṣayāс желанием одолеть круговорот
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
naне
naне
naне
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
वाили
वाили
वाили
अपिapiтакже
अपिapiтакже
अपिapiтакже
हिhiведь
हिhiведь
हिhiведь
saон
saон
saон
एवevaименно
एवevaименно
युक्तःyuktaḥсопряжённый
युक्तःyuktaḥсопряжённый
तथाtathāтакже
तथाtathāтакже
अनुवाद

Кто покидает мать, сестру, жену, невестку или дочь, за которою не видно вины, тот непременно рождается претою. Вероломный к брату, убийца брахмана, убийца коровы, пьющий хмельное, осквернивший ложе наставника, похититель золота и тонких тканей, о Таркшья, — тот обретает состояние преты. Присвоивший вверенное, вероломный к другу, привязанный к чужой жене, предающий доверие и жестокий — тот непременно рождается претою. Оставивший пути своего рода, преданный чужому долгу, лишённый учёности и доброго поведения — тот непременно рождается претою. Здесь приводят это древнее сказание — беседу Юдхиштхиры с Бхишмою, о твёрдый в обетах; её Я и поведаю, услышав которую человек обретает счастье. Юдхиштхира сказал: каким созреванием деяния возникает состояние преты? чем и отчего от него избавляются? Поведай мне о том, о дед, чтобы, услышав, не впал я снова в заблуждение. Бхишма сказал: чем именно рождается прета и чем он освобождается — и обретает страшную преисподнюю, труднопроходимую и для богов. Постоянным слушанием о том, святым слушанием и прославлением освобождаются люди, впавшие в лона прет. Слышится, дитя, что в древности был брахман, твёрдый в обете, известный по имени Сантаптака, удалившийся в лес ради подвижничества: занятый чтением писания, возлиянием и йогой, исполненный сострадания, приносивший разумно все жертвы и так проводивший время; соблюдающий воздержание, стойкий в подвижничестве и в мягкости, со страхом об ином мире, незапятнанный правдой и чистотою, послушный слову наставника, усердный в почитании гостя, всегда сопряжённый с собою, свободный от всех двойственностей, упражнённый в йоге, с желанием одолеть круговорот.

संस्करण

85e681b61fb3 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 12:48:19 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से