Pretarāja
बहून्यब्दानि विजने वने तस्य गतानि वै । तस्य बुद्धिस्ततो जाता तीर्थानुगमनं प्रति
पुण्यैस्तीर्थजलैरेव शोषयिष्ये कलेवरम् । स तीर्थेत्वरितं स्नात्वा तपस्वी भास्करोदये । कृतजाप्यनमस्कारो ह्यध्वानं प्रत्यपद्यत
एकस्मिन्दिवसे विप्रो मार्गभ्रष्टो महातपाः । ददर्शाध्वनि गच्छन्स पञ्च प्रेतान् सुदारुणान्
अरण्ये निर्जने देशे संकटे वृक्षवर्जिते । पञ्चैतान्विकृताकारान्दृष्ट्वा वै घोरदर्शनान् । ईषत्सन्त्रस्तहृदयो ऽतिष्ठदुन्मील्य लोचने
अवलम्ब्य ततो धैर्यं भयमुत्सृज्य दूरतः । पप्रच्छ मधुराभाषी के यूयं विकृताननाः
किञ्चाशुभं कृतं कर्म येन प्राप्ताः स्थ वैकृतम् । कथं वा चैकतः कर्म प्रस्थिताः कुत्र निश्चितम्
प्रेतराज उवाच । स्वैः स्वैस्तु कर्मभिः प्राप्तं प्रेतत्वं हि द्विजोत्तम । परद्रोहरताः सर्वे पापमृत्युवशं गताः
क्षुत्पिपासार्दिता नित्यं प्रेतत्वं समुपागताः । हतवाक्या हतश्रीका हत संज्ञा विचेतसः
न जानीमो दिशं तात विदिशं चातिदुः खिताः । क्व नु गच्छामहे मूढाः पिशाचाः कर्मजा वयम्
न माता न पितास्माकं प्रेतत्वं कर्मभिः स्वकैः । प्राप्ताः स्म सहसा जातदुः खोद्वेगसमाकुलम्
दर्शनेन च ते ब्रह्मन्मुदिताप्यायिता वयम् । मुहूर्तन्तिष्ठ वक्ष्यामि वृत्तान्तं सर्वमादितः
अहं पर्युषितो नाम एष सूचीमुखस्तथा । शीघ्रगो रोघ (ह) कश्चैव पञ्चमो लेखकः स्मतृतः
एवं नाम्ना च सर्वे वै संप्राप्ताः प्रेततां वयम् । ब्राह्मण उवाच । प्रेतानां कर्मजातानां कथं वै नामसम्भवः । किञ्चित्कारणमुदिश्य येन ब्रूयाः स्वनामकान्
bahūnyabdāni vijane vane tasya gatāni vai / tasya buddhistato jātā tīrthānugamanaṃ prati
puṇyaistīrthajalaireva śoṣayiṣye kalevaram / sa tīrthetvaritaṃ snātvā tapasvī bhāskarodaye / kṛtajāpyanamaskāro hyadhvānaṃ pratyapadyata
ekasmindivase vipro mārgabhraṣṭo mahātapāḥ / dadarśādhvani gacchansa pañca pretān sudāruṇān
araṇye nirjane deśe saṃkaṭe vṛkṣavarjite / pañcaitānvikṛtākārāndṛṣṭvā vai ghoradarśanān / īṣatsantrastahṛdayo 'tiṣṭhadunmīlya locane
avalambya tato dhairyaṃ bhayamutsṛjya dūrataḥ / papraccha madhurābhāṣī ke yūyaṃ vikṛtānanāḥ
kiñcāśubhaṃ kṛtaṃ karma yena prāptāḥ stha vaikṛtam / kathaṃ vā caikataḥ karma prasthitāḥ kutra niścitam
pretarāja uvāca / svaiḥ svaistu karmabhiḥ prāptaṃ pretatvaṃ hi dvijottama / paradroharatāḥ sarve pāpamṛtyuvaśaṃ gatāḥ
kṣutpipāsārditā nityaṃ pretatvaṃ samupāgatāḥ / hatavākyā hataśrīkā hata saṃjñā vicetasaḥ
na jānīmo diśaṃ tāta vidiśaṃ cātiduḥ khitāḥ / kva nu gacchāmahe mūḍhāḥ piśācāḥ karmajā vayam
na mātā na pitāsmākaṃ pretatvaṃ karmabhiḥ svakaiḥ / prāptāḥ sma sahasā jātaduḥ khodvegasamākulam
darśanena ca te brahmanmuditāpyāyitā vayam / muhūrtantiṣṭha vakṣyāmi vṛttāntaṃ sarvamāditaḥ
ahaṃ paryuṣito nāma eṣa sūcīmukhastathā / śīghrago rogha (ha) kaścaiva pañcamo lekhakaḥ smatṛtaḥ
evaṃ nāmnā ca sarve vai saṃprāptāḥ pretatāṃ vayam / brāhmaṇa uvāca / pretānāṃ karmajātānāṃ kathaṃ vai nāmasambhavaḥ / kiñcitkāraṇamudiśya yena brūyāḥ svanāmakān
Таковой в поведении, благонравный, жаждущий освобождения, победивший чувства, — многие годы прошли у него в безлюдном лесу. Затем родилась у него мысль о хождении по тиртхам: «Святыми водами тиртх иссушу я тело». И, поспешно омывшись в тиртхе на восходе солнца, подвижник, совершив джапу и поклоны, вступил в путь. В один день этот брахман, великий подвижник, сбившись с пути, увидел, идя по дороге, пятерых весьма ужасных прет — в безлюдном лесу, в теснинном месте, лишённом деревьев. Увидев этих пятерых, уродливых видом и страшных на вид, он, слегка испуганный сердцем, остановился, раскрыв глаза. Затем, собрав твёрдость и отбросив страх, издали сладкоречиво спросил: «Кто вы, с искажёнными лицами? Какое неблагое деяние совершено вами, которым обрели вы это уродство? И как вы отправились вместе, и куда именно?» Царь прет сказал: своими деяниями обретено состояние преты, о лучший из дваждырождённых; все мы были преданы вреду другим и пришли во власть греховной смерти. Постоянно терзаемые голодом и жаждою, достигли мы состояния преты — с погубленной речью, с погубленною красою, с погубленным сознанием, бессмысленные. Не знаем мы, о милый, ни стороны света, ни промежуточной, весьма страдающие: куда же идём мы, помрачённые? Пишачи мы, рождённые деянием. Нет нам ни матери, ни отца; состояние преты обретено нами своими же деяниями — внезапно, полное родившейся скорби и смятения. Видением твоим, о брахман, мы обрадованы и насыщены; постой мухурту, поведаю тебе всё происшествие с начала. Я по имени Парьюшита, этот — Сучимукха, Шигхрага, Родхака, а пятый именуется Лекхакой.
1f061881c673 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 12:48:19 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Сбивается с пути тот, кто победил чувства и много лет прожил в лесу. Заслуга уводит его в дорогу, но не бережёт на ней.\n\nПреты говорят о себе точнее, чем сказал бы о них посторонний: погублены речь, краса и сознание, и они не знают даже стороны света. Признание в помрачении делает помрачённый.\n\nОдной встречи довольно, чтобы они назвали себя насыщенными. Питание, о котором пойдёт речь дальше, окажется куда хуже; но насыщает их не оно.