गरुड़ पुराण
How Pretahood Arises and How It Is Escaped2.22.66-78
1041 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 2.22.66-78

Bhīṣma

देवनागरी

इष्ट्वा वै वाश्वमेधादीन्दद्याद्दानानि यो नरः । आरामोद्यानवाप्यादेः प्रपायाश्चैव कारकः
कुमारीं ब्राह्मणानां तु विवाहयति शक्तितः । विद्यादो ऽभयदश्चैव न प्रेतो जायते नरः
शूद्रान्नेन तु भुक्तेन जठरस्थेन यो मृतः । दुर्मृत्युना मृतो यश्च स प्रेतो जायते नरः
अयाज्ययाजकश्चैव याज्यानां च विवर्जकः । कारुभिश्च रतो नित्यं स प्रेतो जायते नरः
कृत्वा मद्यपसम्पर्कं मद्यपस्त्रीनिषेवणम् । अज्ञानाद्भक्षयन्मांसं स प्रेतो जायते नरः
देवद्रव्यं च ब्रह्मस्वं गुरुद्रव्यं तथैव च । कन्यां ददाति शुल्केन स प्रेतो जायते नरः
मातरं भगिनीं भार्यां स्नुषां दुहितरं तथाः । अदृष्टदोषास्त्यजति स प्रेतो जादृ
न्यासापहर्ता मित्रध्रुक्परदाररतः सदा । विश्वासघाती कूटश्च स प्रेदृ
भ्रातृध्रुग्ब्रह्महा गोघ्नः सुरापो गुरुतल्पगः । कुलमार्गं परित्यज्य ह्यनृतोक्तौ सदा रतः । हर्ता हेम्नश्च भूमेश्च स प्रेदृ
भीष्म उवाच । एवं ब्रुवति वै विप्रे आकाशे दुन्दुभिस्वनः । अपतत्पुष्पवर्षं च देवर्मुक्तं द्विजोपरि
पञ्च देवविमानानि प्रेतानामागतानि वै । स्वर्गं गता विमानैस्ते दिव्यैः संपृच्छ्य तं मुनिम्
ज्ञानं विप्रस्य सम्भाषात्पुण्यसंकीर्तनेन च । प्रेताः पापविनिर्मुक्ताः परं पदमवाप्नुयुः
सूत उवाच । इदमाख्यानकं श्रुत्वा कम्पितो ऽश्वत्थपत्रवत् । मानुषाणां हितार्थाय गरुडः पृष्टवान्पुनः

लिप्यंतरण (IAST)

iṣṭvā vai vāśvamedhādīndadyāddānāni yo naraḥ / ārāmodyānavāpyādeḥ prapāyāścaiva kārakaḥ
kumārīṃ brāhmaṇānāṃ tu vivāhayati śaktitaḥ / vidyādo 'bhayadaścaiva na preto jāyate naraḥ
śūdrānnena tu bhuktena jaṭharasthena yo mṛtaḥ / durmṛtyunā mṛto yaśca sa preto jāyate naraḥ
ayājyayājakaścaiva yājyānāṃ ca vivarjakaḥ / kārubhiśca rato nityaṃ sa preto jāyate naraḥ
kṛtvā madyapasamparkaṃ madyapastrīniṣevaṇam / ajñānādbhakṣayanmāṃsaṃ sa preto jāyate naraḥ
devadravyaṃ ca brahmasvaṃ gurudravyaṃ tathaiva ca / kanyāṃ dadāti śulkena sa preto jāyate naraḥ
mātaraṃ bhaginīṃ bhāryāṃ snuṣāṃ duhitaraṃ tathāḥ / adṛṣṭadoṣāstyajati sa preto jādṛ
nyāsāpahartā mitradhrukparadārarataḥ sadā / viśvāsaghātī kūṭaśca sa predṛ
bhrātṛdhrugbrahmahā goghnaḥ surāpo gurutalpagaḥ / kulamārgaṃ parityajya hyanṛtoktau sadā rataḥ / hartā hemnaśca bhūmeśca sa predṛ
bhīṣma uvāca / evaṃ bruvati vai vipre ākāśe dundubhisvanaḥ / apatatpuṣpavarṣaṃ ca devarmuktaṃ dvijopari
pañca devavimānāni pretānāmāgatāni vai / svargaṃ gatā vimānaiste divyaiḥ saṃpṛcchya taṃ munim
jñānaṃ viprasya sambhāṣātpuṇyasaṃkīrtanena ca / pretāḥ pāpavinirmuktāḥ paraṃ padamavāpnuyuḥ
sūta uvāca / idamākhyānakaṃ śrutvā kampito 'śvatthapatravat / mānuṣāṇāṃ hitārthāya garuḍaḥ pṛṣṭavānpunaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
इष्ट्वाiṣṭvāпринеся жертвы
अश्वमेधादीन्aśvamedhādīnашвамедху и прочие
दद्याद्dadyādдаёт
दानानिdānāniдаяния
योyoкто
नरःnaraḥчеловек
आरामोद्यानवाप्यादेःārāmodyānavāpyādeḥсада, рощи, пруда и прочего
प्रपायाश्prapāyāśводопоя
कारकःkārakaḥустроитель
कुमारींkumārīṃдеву
ब्राह्मणानांbrāhmaṇānāṃбрахманам
विवाहयतिvivāhayatiвыдаёт замуж
शक्तितःśaktitaḥпо силам
विद्यादोvidyādoдающий знание
अभयदश्abhayadaśдающий безопасность
प्रेतोpretoпретою
जायतेjāyateрождается
शूद्रान्नेनśūdrānnenaпищею шудры
भुक्तेनbhuktenaсъеденною
जठरस्थेनjaṭharasthenaв чреве пребывающей
मृतःmṛtaḥумерший
दुर्मृत्युनाdurmṛtyunāдурною смертью
यश्yaśкто
saон
अयाज्ययाजकश्ayājyayājakaśжрец у недостойных жертвы
याज्यानांyājyānāṃдостойных жертвы
विवर्जकःvivarjakaḥотвергающий
कारुभिश्kārubhiśс ремесленниками
रतोratoпривязанный
नित्यंnityaṃпостоянно
कृत्वाkṛtvāсовершив
मद्यपसम्पर्कंmadyapasamparkaṃобщение с пьющими хмельное
मद्यपस्त्रीनिषेवणम्madyapastrīniṣevaṇamсожительство с пьющею женщиной
अज्ञानाद्ajñānādпо неведению
भक्षयन्bhakṣayanвкушающий
मांसंmāṃsaṃмясо
देवद्रव्यंdevadravyaṃдостояние богов
ब्रह्मस्वंbrahmasvaṃдостояние брахмана
गुरुद्रव्यंgurudravyaṃдостояние наставника
तथैवtathaivaтакже
कन्यांkanyāṃдеву
ददातिdadātiотдаёт
शुल्केनśulkenaза плату
मातरंmātaraṃмать
भगिनींbhaginīṃсестру
भार्यांbhāryāṃжену
स्नुषांsnuṣāṃневестку
दुहितरंduhitaraṃдочь
अदृष्टदोषास्adṛṣṭadoṣāsза которыми не видно вины
त्यजतिtyajatiпокидает
न्यासापहर्ताnyāsāpahartāприсвоивший вверенное
मित्रध्रुक्mitradhrukвероломный к другу
परदाररतःparadārarataḥпривязанный к чужой жене
सदाsadāвсегда
विश्वासघातीviśvāsaghātīпредающий доверие
कूटश्kūṭaśлживый
भ्रातृध्रुग्bhrātṛdhrugвероломный к брату
ब्रह्महाbrahmahāубийца брахмана
गोघ्नःgoghnaḥубийца коровы
सुरापोsurāpoпьющий хмельное
गुरुतल्पगःgurutalpagaḥосквернивший ложе наставника
कुलमार्गंkulamārgaṃпуть рода
परित्यज्यparityajyaоставив
अनृतोक्तौanṛtoktauво лживой речи
हर्ताhartāпохититель
हेम्नश्hemnaśзолота
भूमेश्bhūmeśземли
भीष्मbhīṣmaБхишма
उवाचuvācaсказал
एवंevaṃтак
ब्रुवतिbruvatiпри говорящем
विप्रेvipreбрахмане
आकाशेākāśeв небе
दुन्दुभिस्वनःdundubhisvanaḥзвук литавр
अपतत्apatatпал
पुष्पवर्षंpuṣpavarṣaṃцветочный дождь
देवैर्devairбогами
मुक्तंmuktaṃиспущенный
द्विजोपरिdvijopariна брахмана
पञ्चpañcaпять
देवविमानानिdevavimānāniбожественных колесниц
प्रेतानाम्pretānāmдля прет
आगतानिāgatāniпришли
स्वर्गंsvargaṃна небо
गताgatāушли
विमानैस्vimānaisна колесницах
तेteони
दिव्यैःdivyaiḥдивных
संपृच्छ्यsaṃpṛcchyaпростившись
तंtaṃс тем
मुनिम्munimмудрецом
ज्ञानंjñānaṃзнание
विप्रस्यviprasyaбрахмана
सम्भाषात्sambhāṣātот беседы
पुण्यसंकीर्तनेनpuṇyasaṃkīrtanenaсвятым прославлением
प्रेताःpretāḥпреты
पापविनिर्मुक्ताःpāpavinirmuktāḥосвобождённые от греха
परंparaṃвысшего
पदम्padamсостояния
अवाप्नुयुःavāpnuyuḥдостигли
सूतsūtaСута
इदम्idamэто
आख्यानकंākhyānakaṃсказание
श्रुत्वाśrutvāуслышав
कम्पितोkampitoзатрепетал
अश्वत्थपत्रवत्aśvatthapatravatкак лист ашваттхи
मानुषाणांmānuṣāṇāṃлюдей
हितार्थायhitārthāyaради блага
गरुडःgaruḍaḥГаруда
पृष्टवान्pṛṣṭavānспросил
पुनःpunaḥснова
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
naне
naне
naне
naне
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
वाили
वाили
वाили
अपिapiтакже
अपिapiтакже
अपिapiтакже
हिhiведь
हिhiведь
हिhiведь
saон
saон
saон
saон
एवevaименно
एवevaименно
तथाtathāтакже
तथाtathāтакже
तथाtathāтакже
वैvaiже
वैvaiже
अनुवाद

…кто, принеся ашвамедху и прочие жертвы, даёт даяния; кто устраивает сад, рощу, пруд и водопой; кто по силам выдаёт деву замуж за брахманов; кто даёт знание и даёт безопасность — тот не рождается претою. А кто умер с пищею шудры, съеденною и пребывающею в чреве, и кто умер дурною смертью, — тот рождается претою. Жрец у недостойных жертвы, отвергающий достойных её, постоянно привязанный к ремесленникам, — тот рождается претою. Кто вступил в общение с пьющими хмельное и сожительствовал с пьющею женщиной, кто по неведению вкушает мясо, — тот рождается претою. Кто берёт достояние богов, брахмана и наставника, кто отдаёт деву за плату, — тот рождается претою. Кто покидает мать, сестру, жену, невестку или дочь, за которыми не видно вины, — тот рождается претою. Присвоивший вверенное, вероломный к другу, всегда привязанный к чужой жене, предающий доверие и лживый — тот рождается претою. Вероломный к брату, убийца брахмана, убийца коровы, пьющий хмельное, осквернивший ложе наставника, оставивший путь своего рода, всегда усердный во лживой речи, похититель золота и земли — тот рождается претою. Бхишма сказал: когда брахман говорил так, раздался в небе звук литавр, и пал на него цветочный дождь, испущенный богами. Пять божественных колесниц пришли для прет; и они, простившись с тем мудрецом, ушли на небо на дивных колесницах. От беседы с брахманом, знанием его и святым прославлением преты, освобождённые от греха, достигли высшего состояния. Сута сказал: услышав это сказание, Гаруда затрепетал, как лист ашваттхи, и ради блага людей спросил снова.

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakāṇḍe pretakalpe bhīṣmayudhiṣṭhirasaṃvāde pretatvotpattitanmuktipañcapretopākhyānanirūpaṇaṃ nāma dvāviṃśo 'dhyāyaḥ

संस्करण

d5cdc3e1add9 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 12:48:19 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से