हरिवंश
Брахмадатта, Нипы и падение УграюдхиHV 15.1-4
82 / 607
हरिवंश · HV 15.1-4
देवनागरी

तस्मिन्न् अन्तर्हिते देवे वचनात् तस्य वै विभो चक्षुर् दिव्यं सविज्ञानं प्रादुर् आसीन् ममानघ ॥
ततो ऽहं तान् अपश्यं वै ब्राह्मणान् कौशिकात्मजान् आपगेय कुरुक्षेत्रे यान् उवाच विभुर् मम ॥
ब्रह्मदत्तो ऽभवद् राजा यस् तेषां सप्तमो द्विजः पितृवर्तीति विख्यातो नाम्ना शीलेन कर्मणा ॥
शुकस्य कन्या कृत्वी तं जनयाम् आस पार्थिवम् अणुहात् पार्थिवश्रेष्ठात् काम्पिल्ये नगरोत्तमे ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tasminn antarhite deve vacanāt tasya vai vibho cakṣur divyaṃ savijñānaṃ prādur āsīn mamānagha ||
tato 'haṃ tān apaśyaṃ vai brāhmaṇān kauśikātmajān āpageya kurukṣetre yān uvāca vibhur mama ||
brahmadatto 'bhavad rājā yas teṣāṃ saptamo dvijaḥ pitṛvartīti vikhyāto nāmnā śīlena karmaṇā ||
śukasya kanyā kṛtvī taṃ janayām āsa pārthivam aṇuhāt pārthivaśreṣṭhāt kāmpilye nagarottame ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्मिन्न् अन्तर्हिते देवेtasminn antarhite deveкогда тот бог исчез; после исчезновения того божества
वचनात् तस्य वै विभोvacanāt tasya vai vibhoпо его слову, владыка; по слову того могучего
चक्षुर् दिव्यं सविज्ञानंcakṣur divyaṃ savijñānaṃбожественное зрение с полным знанием; небесное видение вместе с пониманием
प्रादुर् आसीन् ममानघprādur āsīn mamānaghaявилось у меня, безгрешный; возникло во мне, чистый
ततो ऽहं तान् अपश्यं वैtato 'haṃ tān apaśyaṃ vaiзатем я увидел их; после этого я воистину увидел тех
ब्राह्मणान् कौशिकात्मजान्brāhmaṇān kauśikātmajānбрахманов, сыновей Каушики; потомков Каушики, брахманов
आपगेय कुरुक्षेत्रेāpageya kurukṣetreсын реки, на Курукшетре; о Гангейя, в Курукшетре
यान् उवाच विभुर् ममyān uvāca vibhur mamaкоторых мне назвал владыка; о которых могучий сказал мне
ब्रह्मदत्तो ऽभवद् राजाbrahmadatto 'bhavad rājāБрахмадатта был царём; царём был Брахмадатта
यस् तेषां सप्तमो द्विजःyas teṣāṃ saptamo dvijaḥкоторый был седьмым из них, брахман; тот дваждырождённый, седьмой среди них
पितृवर्तीति विख्यातोpitṛvartīti vikhyātoизвестный как Питриварти; прославленный именем Питриварти
नाम्ना शीलेन कर्मणाnāmnā śīlena karmaṇāименем, нравом и действием; по имени, характеру и поступкам
शुकस्य कन्या कृत्वीśukasya kanyā kṛtvīдочь Шуки Критви; Критви, дочь Шуки
तं जनयाम् आस पार्थिवम्taṃ janayām āsa pārthivamродила того царя; произвела на свет этого владыку
अणुहात् पार्थिवश्रेष्ठात्aṇuhāt pārthivaśreṣṭhātот Анухи, лучшего царя; от превосходного владыки Анухи
काम्पिल्ये नगरोत्तमेkāmpilye nagarottameв превосходном городе Кампилье; в лучшем городе Кампилье
अनुवाद

Маркандея сказал: «О безгрешный владыка, когда тот бог исчез, по его слову во мне возникло божественное зрение вместе с ясным знанием. Тогда, о сын реки, я увидел на Курукшетре тех брахманов, сыновей Каушики, о которых мне говорил могущественный владыка. Брахмадатта был царём; тот дваждырождённый был седьмым среди них и прославился как Питриварти — по имени, нраву и поступкам. Критви, дочь Шуки, родила этого царя от Анухи, лучшего из владык, в превосходном городе Кампилье».

संस्करण

94f77babd686 · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:30:40 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से