अपरः केशवस्यायं प्रादुर्भावो महात्मनः विख्यातो माथुरे कल्पे सर्वलोकहिताय वै ॥
यत्र साल्वं च कंसं च मैन्दं द्विविदम् एव च अरिष्टं वृषभं केशिं पूतनां दैत्यदारिकाम् ॥
नागं कुवलयापीडं चाणूरं मुष्टिकं तथा दैत्यान् मानुषदेहस्थान् सूदयाम् आस वीर्यवान् ॥
छिन्नं बाहुसहस्रं च बाणस्याद्भुतकर्मणः नरकश् च हतः संख्ये यवनश् च महाबलः ॥
हृतानि च महीपानां सर्वरत्नानि तेजसा दुराचाराश् च निहताः पार्थिवा ये महीतले ॥
एते लोकहितार्थाय प्रादुर्भावा महात्मनः कल्की विष्णुयशा नाम भूयश् चोत्पत्स्यते प्रभुः ॥
एते चान्ये च बहवो दिव्या देवगुणैर् युताः प्रादुर्भावाः पुराणेषु गीयन्ते ब्रह्मवादिभिः ॥
यत्र देवा विमुह्यन्ति प्रादुर्भावानुकीर्तने पुराणं वर्तते यत्र वेदश्रुतिसमाहितम् ॥
एतदुद्देशमात्रेण प्रादुर्भावानुकीर्तनम् कीर्तितं कीर्तनीयस्य सर्वलोकगुरोः प्रभोः ॥
प्रीयन्ते पितरस् तस्य प्रादुर्भावानुकीर्तनात् विष्णोर् अमितवीर्यस्य यः शृणोति कृताञ्जलिः ॥
एतास् तु योगेश्वरयोगमायाः श्रुत्वा नरो मुच्यति सर्वपापैः ऋद्धिं समृद्धिं विपुलांश् च भोगान् प्राप्नोति शीघ्रं भगवत्प्रसादात् ॥
aparaḥ keśavasyāyaṃ prādurbhāvo mahātmanaḥ vikhyāto māthure kalpe sarvalokahitāya vai ||
yatra sālvaṃ ca kaṃsaṃ ca maindaṃ dvividam eva ca ariṣṭaṃ vṛṣabhaṃ keśiṃ pūtanāṃ daityadārikām ||
nāgaṃ kuvalayāpīḍaṃ cāṇūraṃ muṣṭikaṃ tathā daityān mānuṣadehasthān sūdayām āsa vīryavān ||
chinnaṃ bāhusahasraṃ ca bāṇasyādbhutakarmaṇaḥ narakaś ca hataḥ saṃkhye yavanaś ca mahābalaḥ ||
hṛtāni ca mahīpānāṃ sarvaratnāni tejasā durācārāś ca nihatāḥ pārthivā ye mahītale ||
ete lokahitārthāya prādurbhāvā mahātmanaḥ kalkī viṣṇuyaśā nāma bhūyaś cotpatsyate prabhuḥ ||
ete cānye ca bahavo divyā devaguṇair yutāḥ prādurbhāvāḥ purāṇeṣu gīyante brahmavādibhiḥ ||
yatra devā vimuhyanti prādurbhāvānukīrtane purāṇaṃ vartate yatra vedaśrutisamāhitam ||
etaduddeśamātreṇa prādurbhāvānukīrtanam kīrtitaṃ kīrtanīyasya sarvalokaguroḥ prabhoḥ ||
prīyante pitaras tasya prādurbhāvānukīrtanāt viṣṇor amitavīryasya yaḥ śṛṇoti kṛtāñjaliḥ ||
etās tu yogeśvarayogamāyāḥ śrutvā naro mucyati sarvapāpaiḥ ṛddhiṃ samṛddhiṃ vipulāṃś ca bhogān prāpnoti śīghraṃ bhagavatprasādāt ||
«Это другое явление великодушного Кешавы, прославленное в матхурском цикле ради блага всех миров. В нём он уничтожил Шалву, Камсу, Маинду, Двивиду, Ариштху-быка, Кеши и Путану, демоническую девушку; сразил Кувалаяпиду, Чануру, Муштику и дайтьев, пребывавших в человеческих телах. У Баны, совершавшего удивительные деяния, была отсечена тысяча рук; в битве были убиты Нарака и великосильный Явана. Силой были отняты все сокровища земных царей, и были уничтожены дурно ведущие себя владыки земли. Эти явления махатмы совершаются ради блага миров; вновь явится Господь Калки по имени Вишнуяша. Эти и многие другие божественные явления, наделённые качествами богов, воспеваются в пуранах знатоками Брахмана; даже боги приходят в изумление при их прославлении, там, где древнее предание соединено с ведическим откровением. Одним лишь кратким указанием воспето прославление явлений достойного прославления Господа, учителя всех миров. Предки того, кто со сложенными ладонями слушает о проявлениях Вишну неизмеримой силы, радуются от этого воспевания. Услышав эти проявления йога-майи Владыки йоги, человек освобождается от всех грехов и быстро получает процветание, полноту и великие наслаждения по милости Господа».
cc9328f575e5 · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:30:54 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Глава замыкает перечень на Кришне и будущем Калки. Все явления Вишну сходятся в одной цели: защита мира, уничтожение адхармы и дарование блага тем, кто слушает с почтением.