महाभारत
Caitraratha-parva (vasiṣṭha-praśaṃsā) (Praise of Vasiṣṭha)1.164.12–14
1106 / 15823
महाभारत · 1.164.12–14
देवनागरी

तस्माद् धर्मप्रधानात्मा वेदधर्मविद् ईप्सितः ॥
ब्राह्मणो गुणवान् कश् चित् पुरोधाः प्रविमृश्यताम् ॥
क्षत्रियेण हि जातेन पृथिवीं जेतुम् इच्छता ॥
पूर्वं पुरोहितः कार्यः पार्थ राज्याभिवृद्धये ॥
महीं जिगीषता राज्ञा ब्रह्म कार्यं पुरःसरम् ॥
तस्मात् पुरोहितः कश् चिद् गुणवान् अस्तु वो द्विजः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tasmād dharmapradhānātmā vedadharmavid īpsitaḥ ||
brāhmaṇo guṇavān kaś cit purodhāḥ pravimṛśyatām ||
kṣatriyeṇa hi jātena pṛthivīṃ jetum icchatā ||
pūrvaṃ purohitaḥ kāryaḥ pārtha rājyābhivṛddhaye ||
mahīṃ jigīṣatā rājñā brahma kāryaṃ puraḥsaram ||
tasmāt purohitaḥ kaś cid guṇavān astu vo dvijaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्मात् धर्मप्रधानात्मा वेदधर्मवित् ईप्सितःtasmāt dharmapradhānātmā vedadharmavit īpsitaḥtherefore let there be sought a pure one, foremost in dharma in spirit, a knower of Vedic dharma,
ब्राह्मणः गुणवान् कः चित् पुरोधाः प्रविमृश्यताम्brāhmaṇaḥ guṇavān kaḥ cit purodhāḥ pravimṛśyatāma virtuous brahmin -- let him be carefully chosen as purohita;
क्षत्रियेण हि जातेन पृथिवीं जेतुम् इच्छताkṣatriyeṇa hi jātena pṛthivīṃ jetum icchatāfor by one born a kshatriya, wishing to conquer the earth,
पूर्वं पुरोहितः कार्यः पार्थ राज्याभिवृद्धयेpūrvaṃ purohitaḥ kāryaḥ pārtha rājyābhivṛddhayea purohita must first be appointed, O Partha, for the increase of the kingdom;
महीं जिगीषता राज्ञा ब्रह्म कार्यं पुरःसरम्mahīṃ jigīṣatā rājñā brahma kāryaṃ puraḥsaramby a king wishing to conquer the earth, brahman [the brahmin] must be set in the forefront;
तस्मात् पुरोहितः कः चित् गुणवान् अस्तु वः द्विजःtasmāt purohitaḥ kaḥ cit guṇavān astu vaḥ dvijaḥtherefore let there be for you a virtuous brahmin as purohita";
तस्माद्tasmādoriginal form "tasmād", added to complete the word-by-word coverage
वेदधर्मविद्vedadharmavidoriginal form "vedadharmavid", added to complete the word-by-word coverage
ब्राह्मणोbrāhmaṇooriginal form "brāhmaṇo", added to complete the word-by-word coverage
कश्kaśoriginal form "kaś", added to complete the word-by-word coverage
कश्kaśoriginal form "kaś", added to complete the word-by-word coverage
चिद्cidoriginal form "cid", added to complete the word-by-word coverage
वोvooriginal form "vo", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"Therefore let there be carefully chosen as purohita a pure brahmin, foremost in dharma, a knower of Vedic dharma, virtuous. For one born a kshatriya, wishing to conquer the earth, must first appoint a purohita, O Partha, for the increase of his kingdom; a king wishing to conquer the earth must set a brahmin in the forefront. Therefore let there be for you a virtuous brahmin as purohita."

संस्करण

f511ea3d153f · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:29:43 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से