महाभारत
Vaivāhika-parva (dhṛṣṭadyumna-pratyavekṣaṇa) (Dhṛṣṭadyumna's Spying)1.184.14–15
1331 / 15823
महाभारत · 1.184.14–15
देवनागरी

पाञ्चालराजस् तु विषण्णरूपस्; तान् पाण्डवान् अप्रतिविन्दमानः ॥
धृष्टद्युम्नं पर्यपृच्छन् महात्मा; क्व सा गता केन नीता च कृष्णा ॥
कच्चिन् न शूद्रेण न हीनजेन; वैश्येन वा करदेनोपपन्ना ॥
कच्चित् पदं मूर्ध्नि न मे निदिग्धं; कच्चिन् माला पतिता न श्मशाने ॥

लिप्यंतरण (IAST)

pāñcālarājas tu viṣaṇṇarūpas; tān pāṇḍavān aprativindamānaḥ ||
dhṛṣṭadyumnaṃ paryapṛcchan mahātmā; kva sā gatā kena nītā ca kṛṣṇā ||
kaccin na śūdreṇa na hīnajena; vaiśyena vā karadenopapannā ||
kaccit padaṃ mūrdhni na me nidigdhaṃ; kaccin mālā patitā na śmaśāne ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
पाञ्चालराजः तु विषण्णरूपः तान् पाण्डवान् अप्रतिविन्दमानःpāñcālarājaḥ tu viṣaṇṇarūpaḥ tān pāṇḍavān aprativindamānaḥthe king of Panchala, downcast, not recognizing in them the Pandavas,
धृष्टद्युम्नं पर्यपृच्छत् महात्मा क्व सा गता केन नीता च कृष्णाdhṛṣṭadyumnaṃ paryapṛcchat mahātmā kva sā gatā kena nītā ca kṛṣṇāasked Dhrishtadyumna, great of soul: "Where has Krishna gone, and by whom has she been taken?
कच्चित् न शूद्रेण न हीनजेन वैश्येन वा करदेन उपपन्नाkaccit na śūdreṇa na hīnajena vaiśyena vā karadena upapannāhas she not fallen to a shudra, or to one of low birth, or to a tribute-paying vaishya?
कच्चित् पदं मूर्ध्नि न मे निदिग्धं कच्चित् माला पतिता न श्मशानेkaccit padaṃ mūrdhni na me nidigdhaṃ kaccit mālā patitā na śmaśānehas my head not been trampled by that? has the garland not fallen upon an ash-heap [= upon one unworthy]?"
पाञ्चालराजस्pāñcālarājasoriginal form "pāñcālarājas", added to complete the word-by-word coverage
विषण्णरूपस्viṣaṇṇarūpasoriginal form "viṣaṇṇarūpas", added to complete the word-by-word coverage
पर्यपृच्छन्paryapṛcchanoriginal form "paryapṛcchan", added to complete the word-by-word coverage
कच्चिन्kaccinoriginal form "kaccin", added to complete the word-by-word coverage
करदेनोपपन्नाkaradenopapannāoriginal form "karadenopapannā", added to complete the word-by-word coverage
कच्चिन्kaccinoriginal form "kaccin", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Drupada said: "The king of Panchala, downcast, not recognizing in them the Pandavas, asked Dhrishtadyumna, great of soul: 'Where has Krishna gone, and by whom has she been taken? Has she not fallen to a shudra, or to one of low birth, or to a tribute-paying vaishya? Has my head not been trampled by that? Has the garland not fallen upon an ash-heap?'"

संस्करण

64eb0a354e37 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:44:41 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से