महाभारत
Lokapāla-sabhākhyāna (Varuṇa's Assembly)2.9.18–20
2053 / 15823
महाभारत · 2.9.18–20
देवनागरी

तथा समुद्राश् चत्वारो नदी भागीरथी च या ॥
कालिन्दी विदिशा वेण्णा नर्मदा वेगवाहिनी ॥
विपाशा च शतद्रुश् च चन्द्रभागा सरस्वती ॥
इरावती वितस्ता च सिन्धुर् देवनदस् तथा ॥
गोदावरी कृष्णवेण्णा कावेरी च सरिद्वरा ॥
एताश् चान्याश् च सरितस् तीर्थानि च सरांसि च ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tathā samudrāś catvāro nadī bhāgīrathī ca yā ||
kālindī vidiśā veṇṇā narmadā vegavāhinī ||
vipāśā ca śatadruś ca candrabhāgā sarasvatī ||
irāvatī vitastā ca sindhur devanadas tathā ||
godāvarī kṛṣṇaveṇṇā kāverī ca saridvarā ||
etāś cānyāś ca saritas tīrthāni ca sarāṃsi ca ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तथा समुद्राः चत्वारःtathā samudrāḥ catvāraḥlikewise the four oceans
नदी भागीरथी च याnadī bhāgīrathī ca yāand the river that is Bhagirathi [the Ganga],
कालिन्दी विदिशा वेण्णाkālindī vidiśā veṇṇāKalindi [the Yamuna], Vidisha, Venna,
नर्मदा वेग-वाहिनीnarmadā vega-vāhinīswift-flowing Narmada,
विपाशा च शतद्रुः चvipāśā ca śatadruḥ caVipasha and Shatadru,
चन्द्रभागा सरस्वतीcandrabhāgā sarasvatīChandrabhaga, Sarasvati,
इरावती वितस्ता चirāvatī vitastā caIravati, Vitasta,
सिन्धुः देव-नदः तथाsindhuḥ deva-nadaḥ tathāSindhu, the divine river,
गोदावरी कृष्णवेण्णाgodāvarī kṛṣṇaveṇṇāGodavari, Krishnavenna,
कावेरी च सरित्-वराkāverī ca sarit-varāand Kaveri, best of rivers,
एताः च अन्याः च सरितःetāḥ ca anyāḥ ca saritaḥthese and other rivers,
तीर्थानि च सरांसि चtīrthāni ca sarāṃsi caand sacred fords, and lakes;
समुद्राश्samudrāśoriginal form "samudrāś", added to complete the word-by-word coverage
चत्वारोcatvārooriginal form "catvāro", added to complete the word-by-word coverage
वेगवाहिनीvegavāhinīoriginal form "vegavāhinī", added to complete the word-by-word coverage
शतद्रुश्śatadruśoriginal form "śatadruś", added to complete the word-by-word coverage
सिन्धुर्sindhuroriginal form "sindhur", added to complete the word-by-word coverage
देवनदस्devanadasoriginal form "devanadas", added to complete the word-by-word coverage
सरिद्वराsaridvarāoriginal form "saridvarā", added to complete the word-by-word coverage
एताश्etāśoriginal form "etāś", added to complete the word-by-word coverage
चान्याश्cānyāśoriginal form "cānyāś", added to complete the word-by-word coverage
सरितस्saritasoriginal form "saritas", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"Likewise the four oceans, and the river that is Bhagirathi [the Ganga], Kalindi [the Yamuna], Vidisha, Venna, swift-flowing Narmada, Vipasha and Shatadru, Chandrabhaga, Sarasvati, Iravati, Vitasta, Sindhu — the divine river, Godavari, Krishnavenna, and Kaveri, best of rivers — these and other rivers, and sacred fords, and lakes."

संस्करण

abc809a7dcb9 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 2:43:41 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से