महाभारत
Rājasūyārambha-parva (The Plan for the Sacrifice and Kṛṣṇa's Arrival)2.12.35–37
2112 / 15823
महाभारत · 2.12.35–37
देवनागरी

युधिष्ठिर उवाच
प्रार्थितो राजसूयो मे न चासौ केवलेप्सया ॥
प्राप्यते येन तत् ते ह विदितं कृष्ण सर्वशः ॥
यस्मिन् सर्वं संभवति यश् च सर्वत्र पूज्यते ॥
यश् च सर्वेश्वरो राजा राजसूयं स विन्दति ॥
तं राजसूयं सुहृदः कार्यम् आहुः समेत्य मे ॥
तत्र मे निश्चिततमं तव कृष्ण गिरा भवेत् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
prārthito rājasūyo me na cāsau kevalepsayā ||
prāpyate yena tat te ha viditaṃ kṛṣṇa sarvaśaḥ ||
yasmin sarvaṃ saṃbhavati yaś ca sarvatra pūjyate ||
yaś ca sarveśvaro rājā rājasūyaṃ sa vindati ||
taṃ rājasūyaṃ suhṛdaḥ kāryam āhuḥ sametya me ||
tatra me niścitatamaṃ tava kṛṣṇa girā bhavet ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
प्रार्थितः राजसूयः मेprārthitaḥ rājasūyaḥ me"The Rajasuya is desired by me,
न च असौ केवल-ईप्सयाna ca asau kevala-īpsayāand not by mere wishing alone
प्राप्यते येन तत् ते हprāpyate yena tat te hais it attained — but by what, that to you
विदितम् कृष्ण सर्वशःviditam kṛṣṇa sarvaśaḥis known, Krishna, in full;
यस्मिन् सर्वम् संभवतिyasmin sarvam saṃbhavatiin whom all is possible,
यः च सर्वत्र पूज्यतेyaḥ ca sarvatra pūjyateand who is honored everywhere,
यः च सर्व-ईश्वरः राजाyaḥ ca sarva-īśvaraḥ rājāand who is a king — lord of all,
राजसूयम् सः विन्दतिrājasūyam saḥ vindatihe attains the Rajasuya;
तम् राजसूयम् सुहृदःtam rājasūyam suhṛdaḥthat Rajasuya my friends
कार्यम् आहुः समेत्य मेkāryam āhuḥ sametya mebid me perform, having gathered together;
तत्र मे निश्चित-तमम्tatra me niścita-tamamin that [matter] my surest [resolve]
तव कृष्ण गिरा भवेत्tava kṛṣṇa girā bhavetlet it be from your word, Krishna;
युधिष्ठिरyudhiṣṭhiraoriginal form "yudhiṣṭhira", added to complete the word-by-word coverage
प्रार्थितोprārthitooriginal form "prārthito", added to complete the word-by-word coverage
राजसूयोrājasūyooriginal form "rājasūyo", added to complete the word-by-word coverage
चासौcāsauoriginal form "cāsau", added to complete the word-by-word coverage
केवलेप्सयाkevalepsayāoriginal form "kevalepsayā", added to complete the word-by-word coverage
विदितंviditaṃoriginal form "viditaṃ", added to complete the word-by-word coverage
सर्वंsarvaṃoriginal form "sarvaṃ", added to complete the word-by-word coverage
यश्yaśoriginal form "yaś", added to complete the word-by-word coverage
यश्yaśoriginal form "yaś", added to complete the word-by-word coverage
सर्वेश्वरोsarveśvarooriginal form "sarveśvaro", added to complete the word-by-word coverage
राजसूयंrājasūyaṃoriginal form "rājasūyaṃ", added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
तंtaṃoriginal form "taṃ", added to complete the word-by-word coverage
राजसूयंrājasūyaṃoriginal form "rājasūyaṃ", added to complete the word-by-word coverage
निश्चिततमंniścitatamaṃoriginal form "niścitatamaṃ", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Yudhishthira said: "The Rajasuya is desired by me, and it is attained not by mere wishing alone — but by what, that is known to you, Krishna, in full; that Rajasuya is attained [only] by him in whom all is possible, who is honored everywhere, and who is a king, lord of all. My friends, having gathered together, bid me perform it; but let my surest resolve in this be from your word, Krishna."

संस्करण

0aa4b94c7164 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:13:23 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से