महाभारत
Arghyāharaṇa-parva (bhīṣma-uttara, kṛṣṇa-āhvāna) (Bhishma's Reply and the Challenge to Krishna)2.41.24–25
2452 / 15823
महाभारत · 2.41.24–25
देवनागरी

वैशंपायन उवाच
ततश् चेदिपतेः श्रुत्वा भीष्मः स कटुकं वचः ॥
उवाचेदं वचो राजंश् चेदिराजस्य शृण्वतः ॥
इच्छतां किल नामाहं जीवाम्य् एषां महीक्षिताम् ॥
यो ऽहं न गणयाम्य् एतांस् तृणानीव नराधिपान् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tataś cedipateḥ śrutvā bhīṣmaḥ sa kaṭukaṃ vacaḥ ||
uvācedaṃ vaco rājaṃś cedirājasya śṛṇvataḥ ||
icchatāṃ kila nāmāhaṃ jīvāmy eṣāṃ mahīkṣitām ||
yo 'haṃ na gaṇayāmy etāṃs tṛṇānīva narādhipān ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततश् चेदिपतेः श्रुत्वाtataś cedipateḥ śrutvāthen, having heard the Chedi-lord's
भीष्मः स कटुकं वचःbhīṣmaḥ sa kaṭukaṃ vacaḥthat bitter word, Bhishma
उवाच इदं वचो राजंश्uvāca idaṃ vaco rājaṃśspoke this word, O king,
चेदिराजस्य शृण्वतःcedirājasya śṛṇvataḥ[while] the Chedi king listened:
इच्छतां किल नाम अहम्icchatāṃ kila nāma aham"by the will, forsooth, I
जीवाम्य् एषां महीक्षिताम्jīvāmy eṣāṃ mahīkṣitāmlive of these lords of the earth —
यो अहम् न गणयाम्य् एतांस्yo aham na gaṇayāmy etāṃsI, who do not count these
तृणानि इव नराधिपान्tṛṇāni iva narādhipān[kings], these lords of men, even as blades of grass!"
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaoriginal form "vaiśaṃpāyana", added to complete the word-by-word coverage
उवाचेदंuvācedaṃoriginal form "uvācedaṃ", added to complete the word-by-word coverage
नामाहंnāmāhaṃoriginal form "nāmāhaṃ", added to complete the word-by-word coverage
ऽहं'haṃoriginal form "'haṃ", added to complete the word-by-word coverage
तृणानीवtṛṇānīvaoriginal form "tṛṇānīva", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Then, having heard that bitter word of the Chedi-lord, Bhishma spoke, O king, while the Chedi king listened: "So I am said to live by the will of these lords of the earth — I, who do not count these lords of men even as blades of grass!"

संस्करण

00fb661631b5 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:49:21 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से