महाभारत
Amarāvatī-praveśa-parva (Arjuna Enters the City of the Gods)3.44.28-32
2972 / 15823
महाभारत · 3.44.28-32
देवनागरी

तत्र स्म गाथा गायन्ति साम्ना परमवल्गुना ॥
गन्धर्वास् तुम्बुरुश्रेष्ठाः कुशला गीतसामसु ॥
घृताची मेनका रम्भा पूर्वचित्तिः स्वयंप्रभा ॥
उर्वशी मिश्रकेशी च डुण्डुर् गौरी वरूथिनी ॥
गोपाली सहजन्या च कुम्भयोनिः प्रजागरा ॥
चित्रसेना चित्रलेखा सहा च मधुरस्वरा ॥
एताश् चान्याश् च ननृतुस् तत्र तत्र वराङ्गनाः ॥
चित्तप्रमथने युक्ताः सिद्धानां पद्मलोचनाः ॥
महाकटितटश्रोण्यः कम्पमानैः पयोधरैः ॥
कटाक्षहावमाधुर्यैश् चेतोबुद्धिमनोहराः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tatra sma gāthā gāyanti sāmnā paramavalgunā ||
gandharvās tumburuśreṣṭhāḥ kuśalā gītasāmasu ||
ghṛtācī menakā rambhā pūrvacittiḥ svayaṃprabhā ||
urvaśī miśrakeśī ca ḍuṇḍur gaurī varūthinī ||
gopālī sahajanyā ca kumbhayoniḥ prajāgarā ||
citrasenā citralekhā sahā ca madhurasvarā ||
etāś cānyāś ca nanṛtus tatra tatra varāṅganāḥ ||
cittapramathane yuktāḥ siddhānāṃ padmalocanāḥ ||
mahākaṭitaṭaśroṇyaḥ kampamānaiḥ payodharaiḥ ||
kaṭākṣahāvamādhuryaiś cetobuddhimanoharāḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तत्र स्म गाथा गायन्ति साम्ना परमवल्गुना ॥ गन्धर्वास् तुम्बुरुश्रेष्ठाः कुशला गीतसामसु ॥ घृताची मेनका रम्भा पूर्वचित्तिः स्वयंप्रभा ॥ उर्वशी मिश्रकेशी च डुण्डुर् गौरी वरूथिनी ॥ गोपाली सहजन्या च कुम्भयोनिः प्रजागरा ॥ चित्रसेना चित्रलेखा सहा च मधुरस्वरा ॥ एताश् चान्याश् च ननृतुस् तत्र तत्र वराङ्गनाः ॥ चित्तप्रमथने युक्ताः सिद्धानां पद्मलोचनाः ॥ महाकटितटश्रोण्यः कम्पमानैः पयोधरैः ॥ कटाक्षहावमाधुर्यैश् चेतोबुद्धिमनोहराः ॥tatra sma gāthā gāyanti sāmnā paramavalgunā || gandharvās tumburuśreṣṭhāḥ kuśalā gītasāmasu || ghṛtācī menakā rambhā pūrvacittiḥ svayaṃprabhā || urvaśī miśrakeśī ca ḍuṇḍur gaurī varūthinī || gopālī sahajanyā ca kumbhayoniḥ prajāgarā || citrasenā citralekhā sahā ca madhurasvarā || etāś cānyāś ca nanṛtus tatra tatra varāṅganāḥ || cittapramathane yuktāḥ siddhānāṃ padmalocanāḥ || mahākaṭitaṭaśroṇyaḥ kampamānaiḥ payodharaiḥ || kaṭākṣahāvamādhuryaiś cetobuddhimanoharāḥ ||In the assembly the gandharvas headed by Tumburu sing, and Ghritachi, Menaka, Rambha, Urvashi, Mishrakeshi, Chitrasena, Chitralekha, and other apsaras dance, enchanting the mind and reason.
अनुवाद

There the gandharvas headed by Tumburu, skilled in song and the sama chants, sang beautiful melodies. Ghritachi, Menaka, Rambha, Purvachitti, Svayamprabha, Urvashi, Mishrakeshi, Dundur, Gauri, Varuthini, Gopali, Sahajanya, Kumbhayoni, Prajagara, Chitrasena, Chitralekha, Saha, Madhurasvara, and many other lovely women danced everywhere. Lotus-eyed, graceful in movement, glance, and smile, they were able to captivate the mind and reason of the siddhas.

संस्करण

215ed21b709c · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 4:51:20 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से