Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Kurukṣetra-tīrtha-māhātmya-parva (The Sacred Sites of Kurukṣetra)3.81.100-132
3098 / 15823
महाभारत · 3.81.100-132
॥
देवनागरी

ततस् तस्मिन् प्रनृत्ते वै स्थावरं जङ्गमं च यत् ॥
प्रनृत्तम् उभयं वीर तेजसा तस्य मोहितम् ॥
ब्रह्मादिभिः सुरै राजन्न् ऋषिभिश् च तपोधनैः ॥
विज्ञप्तो वै महादेव ऋषेर् अर्थे नराधिप ॥
नायं नृत्येद् यथा देव तथा त्वं कर्तुम् अर्हसि ॥
ततः प्रनृत्तम् आसाद्य हर्षाविष्टेन चेतसा ॥
सुराणां हितकामार्थम् ऋषिं देवो ऽभ्यभाषत ॥
अहो महर्षे धर्मज्ञ किमर्थं नृत्यते भवान् ॥
हर्षस्थानं किमर्थं वा तवाद्य मुनिपुंगव ॥
ऋषिर् उवाच
किं न पश्यसि मे देव कराच् छाकरसं स्रुतम् ॥
यं दृष्ट्वाहं प्रनृत्तो वै हर्षेण महतान्वितः ॥
पुलस्त्य उवाच
तं प्रहस्याब्रवीद् देवो मुनिं रागेण मोहितम् ॥
अहं वै विस्मयं विप्र न गच्छामीति पश्य माम् ॥
एवम् उक्त्वा नरश्रेष्ठ महादेवेन धीमता ॥
अङ्गुल्यग्रेण राजेन्द्र स्वाङ्गुष्ठस् ताडितो ऽनघ ॥
ततो भस्म क्षताद् राजन् निर्गतं हिमसंनिभम् ॥
तद् दृष्ट्वा व्रीडितो राजन् स मुनिः पादयोर् गतः ॥
नान्यं देवम् अहं मन्ये रुद्रात् परतरं महत् ॥
सुरासुरस्य जगतो गतिस् त्वम् असि शूलधृक् ॥
त्वया सृष्टम् इदं विश्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥
त्वाम् एव भगवन् सर्वे प्रविशन्ति युगक्षये ॥
देवैर् अपि न शक्यस् त्वं परिज्ञातुं कुतो मया ॥
त्वयि सर्वे च दृश्यन्ते सुरा ब्रह्मादयो ऽनघ ॥
सर्वस् त्वम् असि लोकानां कर्ता कारयिता च ह ॥
त्वत्प्रसादात् सुराः सर्वे मोदन्तीहाकुतोभयाः ॥
एवं स्तुत्वा महादेवं स ऋषिः प्रणतो ऽभवत् ॥
ऋषिर् उवाच
त्वत्प्रसादान् महादेव तपो मे न क्षरेत वै ॥
पुलस्त्य उवाच
ततो देवः प्रहृष्टात्मा ब्रह्मर्षिम् इदम् अब्रवीत् ॥
तपस् ते वर्धतां विप्र मत्प्रसादात् सहस्रधा ॥
आश्रमे चेह वत्स्यामि त्वया सार्धं महामुने ॥
सप्तसारस्वते स्नात्वा अर्चयिष्यन्ति ये तु माम् ॥
न तेषां दुर्लभं किं चिद् इह लोके परत्र च ॥
सारस्वतं च ते लोकं गमिष्यन्ति न संशयः ॥
ततस् त्व् औशनसं गच्छेत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥
यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश् च तपोधनाः ॥
कार्त्तिकेयश् च भगवांस् त्रिसंध्यं किल भारत ॥
सांनिध्यम् अकरोत् तत्र भार्गवप्रियकाम्यया ॥
कपालमोचनं तीर्थं सर्वपापप्रमोचनम् ॥
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
अग्नितीर्थं ततो गच्छेत् तत्र स्नात्वा नरर्षभ ॥
अग्निलोकम् अवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥
विश्वामित्रस्य तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ॥
तत्र स्नात्वा महाराज ब्राह्मण्यम् अभिजायते ॥
ब्रह्मयोनिं समासाद्य शुचिः प्रयतमानसः ॥
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥
पुनात्य् आसप्तमं चैव कुलं नास्त्य् अत्र संशयः ॥
ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥
पृथूदकम् इति ख्यातं कार्त्तिकेयस्य वै नृप ॥
तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ॥
अज्ञानाज् ज्ञानतो वापि स्त्रिया वा पुरुषेण वा ॥
यत् किं चिद् अशुभं कर्म कृतं मानुषबुद्धिना ॥
तत् सर्वं नश्यते तस्य स्नातमात्रस्य भारत ॥
अश्वमेधफलं चापि स्वर्गलोकं च गच्छति ॥
पुण्यम् आहुः कुरुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रात् सरस्वतीम् ॥
सरस्वत्याश् च तीर्थानि तीर्थेभ्यश् च पृथूदकम् ॥
उत्तमे सर्वतीर्थानां यस् त्यजेद् आत्मनस् तनुम् ॥
पृथूदके जप्यपरो नैनं श्वोमरणं तपेत् ॥
गीतं सनत्कुमारेण व्यासेन च महात्मना ॥
वेदे च नियतं राजन् अभिगच्छेत् पृथूदकम् ॥
पृथूदकात् पुण्यतमं नान्यत् तीर्थं नरोत्तम ॥
एतन् मेध्यं पवित्रं च पावनं च न संशयः ॥
तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति अपि पापकृतो जनाः ॥
पृथूदके नरश्रेष्ठ प्राहुर् एवं मनीषिणः ॥
मधुस्रवं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ॥
तत्र स्नात्वा नरो राजन् गोसहस्रफलं लभेत् ॥
ततो गच्छेन् नरश्रेष्ठ तीर्थं देव्या यथाक्रमम् ॥
सरस्वत्यारुणायाश् च संगमं लोकविश्रुतम् ॥
त्रिरात्रोपोषितः स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति मानवः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tatas tasmin pranṛtte vai sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca yat ||
pranṛttam ubhayaṃ vīra tejasā tasya mohitam ||
brahmādibhiḥ surai rājann ṛṣibhiś ca tapodhanaiḥ ||
vijñapto vai mahādeva ṛṣer arthe narādhipa ||
nāyaṃ nṛtyed yathā deva tathā tvaṃ kartum arhasi ||
tataḥ pranṛttam āsādya harṣāviṣṭena cetasā ||
surāṇāṃ hitakāmārtham ṛṣiṃ devo 'bhyabhāṣata ||
aho maharṣe dharmajña kimarthaṃ nṛtyate bhavān ||
harṣasthānaṃ kimarthaṃ vā tavādya munipuṃgava ||
ṛṣir uvāca
kiṃ na paśyasi me deva karāc chākarasaṃ srutam ||
yaṃ dṛṣṭvāhaṃ pranṛtto vai harṣeṇa mahatānvitaḥ ||
pulastya uvāca
taṃ prahasyābravīd devo muniṃ rāgeṇa mohitam ||
ahaṃ vai vismayaṃ vipra na gacchāmīti paśya mām ||
evam uktvā naraśreṣṭha mahādevena dhīmatā ||
aṅgulyagreṇa rājendra svāṅguṣṭhas tāḍito 'nagha ||
tato bhasma kṣatād rājan nirgataṃ himasaṃnibham ||
tad dṛṣṭvā vrīḍito rājan sa muniḥ pādayor gataḥ ||
nānyaṃ devam ahaṃ manye rudrāt parataraṃ mahat ||
surāsurasya jagato gatis tvam asi śūladhṛk ||
tvayā sṛṣṭam idaṃ viśvaṃ trailokyaṃ sacarācaram ||
tvām eva bhagavan sarve praviśanti yugakṣaye ||
devair api na śakyas tvaṃ parijñātuṃ kuto mayā ||
tvayi sarve ca dṛśyante surā brahmādayo 'nagha ||
sarvas tvam asi lokānāṃ kartā kārayitā ca ha ||
tvatprasādāt surāḥ sarve modantīhākutobhayāḥ ||
evaṃ stutvā mahādevaṃ sa ṛṣiḥ praṇato 'bhavat ||
ṛṣir uvāca
tvatprasādān mahādeva tapo me na kṣareta vai ||
pulastya uvāca
tato devaḥ prahṛṣṭātmā brahmarṣim idam abravīt ||
tapas te vardhatāṃ vipra matprasādāt sahasradhā ||
āśrame ceha vatsyāmi tvayā sārdhaṃ mahāmune ||
saptasārasvate snātvā arcayiṣyanti ye tu mām ||
na teṣāṃ durlabhaṃ kiṃ cid iha loke paratra ca ||
sārasvataṃ ca te lokaṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ ||
tatas tv auśanasaṃ gacchet triṣu lokeṣu viśrutam ||
yatra brahmādayo devā ṛṣayaś ca tapodhanāḥ ||
kārttikeyaś ca bhagavāṃs trisaṃdhyaṃ kila bhārata ||
sāṃnidhyam akarot tatra bhārgavapriyakāmyayā ||
kapālamocanaṃ tīrthaṃ sarvapāpapramocanam ||
tatra snātvā naravyāghra sarvapāpaiḥ pramucyate ||
agnitīrthaṃ tato gacchet tatra snātvā nararṣabha ||
agnilokam avāpnoti kulaṃ caiva samuddharet ||
viśvāmitrasya tatraiva tīrthaṃ bharatasattama ||
tatra snātvā mahārāja brāhmaṇyam abhijāyate ||
brahmayoniṃ samāsādya śuciḥ prayatamānasaḥ ||
tatra snātvā naravyāghra brahmalokaṃ prapadyate ||
punāty āsaptamaṃ caiva kulaṃ nāsty atra saṃśayaḥ ||
tato gaccheta rājendra tīrthaṃ trailokyaviśrutam ||
pṛthūdakam iti khyātaṃ kārttikeyasya vai nṛpa ||
tatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ ||
ajñānāj jñānato vāpi striyā vā puruṣeṇa vā ||
yat kiṃ cid aśubhaṃ karma kṛtaṃ mānuṣabuddhinā ||
tat sarvaṃ naśyate tasya snātamātrasya bhārata ||
aśvamedhaphalaṃ cāpi svargalokaṃ ca gacchati ||
puṇyam āhuḥ kurukṣetraṃ kurukṣetrāt sarasvatīm ||
sarasvatyāś ca tīrthāni tīrthebhyaś ca pṛthūdakam ||
uttame sarvatīrthānāṃ yas tyajed ātmanas tanum ||
pṛthūdake japyaparo nainaṃ śvomaraṇaṃ tapet ||
gītaṃ sanatkumāreṇa vyāsena ca mahātmanā ||
vede ca niyataṃ rājan abhigacchet pṛthūdakam ||
pṛthūdakāt puṇyatamaṃ nānyat tīrthaṃ narottama ||
etan medhyaṃ pavitraṃ ca pāvanaṃ ca na saṃśayaḥ ||
tatra snātvā divaṃ yānti api pāpakṛto janāḥ ||
pṛthūdake naraśreṣṭha prāhur evaṃ manīṣiṇaḥ ||
madhusravaṃ ca tatraiva tīrthaṃ bharatasattama ||
tatra snātvā naro rājan gosahasraphalaṃ labhet ||
tato gacchen naraśreṣṭha tīrthaṃ devyā yathākramam ||
sarasvatyāruṇāyāś ca saṃgamaṃ lokaviśrutam ||
trirātropoṣitaḥ snātvā mucyate brahmahatyayā ||
agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati mānavaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततस् तस्मिन् प्रनृत्ते वै स्थावरं जङ्गमं च यत् ॥ प्रनृत्तम् उभयं वीर तेजसा तस्य मोहितम् ॥ ब्रह्मादिभिः सुरै राजन्न् ऋषिभिश् च तपोधनैः ॥ विज्ञप्तो वै महादेव ऋषेर् अर्थे नराधिप ॥ नायं नृत्येद् यथा देव तथा त्वं कर्तुम् अर्हसि ॥ ततः प्रनृत्तम् आसाद्य हर्षाविष्टेन चेतसा ॥ सुराणां हितकामार्थम् ऋषिं देवो ऽभ्यभाषत ॥ अहो महर्षे धर्मज्ञ किमर्थं नृत्यते भवान् ॥ हर्षस्थानं किमर्थं वा तवाद्य मुनिपुंगव ॥ ऋषिर् उवाच किं न पश्यसि मे देव कराच् छाकरसं स्रुतम् ॥ यं दृष्ट्वाहं प्रनृत्तो वै हर्षेण महतान्वितः ॥ पुलस्त्य उवाच तं प्रहस्याब्रवीद् देवो मुनिं रागेण मोहितम् ॥ अहं वै विस्मयं विप्र न गच्छामीति पश्य माम् ॥ एवम् उक्त्वा नरश्रेष्ठ महादेवेन धीमता ॥ अङ्गुल्यग्रेण राजेन्द्र स्वाङ्गुष्ठस् ताडितो ऽनघ ॥ ततो भस्म क्षताद् राजन् निर्गतं हिमसंनिभम् ॥ तद् दृष्ट्वा व्रीडितो राजन् स मुनिः पादयोर् गतः ॥ नान्यं देवम् अहं मन्ये रुद्रात् परतरं महत् ॥ सुरासुरस्य जगतो गतिस् त्वम् असि शूलधृक् ॥ त्वया सृष्टम् इदं विश्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ त्वाम् एव भगवन् सर्वे प्रविशन्ति युगक्षये ॥ देवैर् अपि न शक्यस् त्वं परिज्ञातुं कुतो मया ॥ त्वयि सर्वे च दृश्यन्ते सुरा ब्रह्मादयो ऽनघ ॥ सर्वस् त्वम् असि लोकानां कर्ता कारयिता च ह ॥ त्वत्प्रसादात् सुराः सर्वे मोदन्तीहाकुतोभयाः ॥ एवं स्तुत्वा महादेवं स ऋषिः प्रणतो ऽभवत् ॥ ऋषिर् उवाच त्वत्प्रसादान् महादेव तपो मे न क्षरेत वै ॥ पुलस्त्य उवाच ततो देवः प्रहृष्टात्मा ब्रह्मर्षिम् इदम् अब्रवीत् ॥ तपस् ते वर्धतां विप्र मत्प्रसादात् सहस्रधा ॥ आश्रमे चेह वत्स्यामि त्वया सार्धं महामुने ॥ सप्तसारस्वते स्नात्वा अर्चयिष्यन्ति ये तु माम् ॥ न तेषां दुर्लभं किं चिद् इह लोके परत्र च ॥ सारस्वतं च ते लोकं गमिष्यन्ति न संशयः ॥ ततस् त्व् औशनसं गच्छेत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश् च तपोधनाः ॥ कार्त्तिकेयश् च भगवांस् त्रिसंध्यं किल भारत ॥ सांनिध्यम् अकरोत् तत्र भार्गवप्रियकाम्यया ॥ कपालमोचनं तीर्थं सर्वपापप्रमोचनम् ॥ तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ अग्नितीर्थं ततो गच्छेत् तत्र स्नात्वा नरर्षभ ॥ अग्निलोकम् अवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ विश्वामित्रस्य तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ॥ तत्र स्नात्वा महाराज ब्राह्मण्यम् अभिजायते ॥ ब्रह्मयोनिं समासाद्य शुचिः प्रयतमानसः ॥ तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ पुनात्य् आसप्तमं चैव कुलं नास्त्य् अत्र संशयः ॥ ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ पृथूदकम् इति ख्यातं कार्त्तिकेयस्य वै नृप ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः ॥ अज्ञानाज् ज्ञानतो वापि स्त्रिया वा पुरुषेण वा ॥ यत् किं चिद् अशुभं कर्म कृतं मानुषबुद्धिना ॥ तत् सर्वं नश्यते तस्य स्नातमात्रस्य भारत ॥ अश्वमेधफलं चापि स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ पुण्यम् आहुः कुरुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रात् सरस्वतीम् ॥ सरस्वत्याश् च तीर्थानि तीर्थेभ्यश् च पृथूदकम् ॥ उत्तमे सर्वतीर्थानां यस् त्यजेद् आत्मनस् तनुम् ॥ पृथूदके जप्यपरो नैनं श्वोमरणं तपेत् ॥ गीतं सनत्कुमारेण व्यासेन च महात्मना ॥ वेदे च नियतं राजन् अभिगच्छेत् पृथूदकम् ॥ पृथूदकात् पुण्यतमं नान्यत् तीर्थं नरोत्तम ॥ एतन् मेध्यं पवित्रं च पावनं च न संशयः ॥ तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति अपि पापकृतो जनाः ॥ पृथूदके नरश्रेष्ठ प्राहुर् एवं मनीषिणः ॥ मधुस्रवं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम ॥ तत्र स्नात्वा नरो राजन् गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ततो गच्छेन् नरश्रेष्ठ तीर्थं देव्या यथाक्रमम् ॥ सरस्वत्यारुणायाश् च संगमं लोकविश्रुतम् ॥ त्रिरात्रोपोषितः स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥ अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति मानवः ॥tatas tasmin pranṛtte vai sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca yat || pranṛttam ubhayaṃ vīra tejasā tasya mohitam || brahmādibhiḥ surai rājann ṛṣibhiś ca tapodhanaiḥ || vijñapto vai mahādeva ṛṣer arthe narādhipa || nāyaṃ nṛtyed yathā deva tathā tvaṃ kartum arhasi || tataḥ pranṛttam āsādya harṣāviṣṭena cetasā || surāṇāṃ hitakāmārtham ṛṣiṃ devo 'bhyabhāṣata || aho maharṣe dharmajña kimarthaṃ nṛtyate bhavān || harṣasthānaṃ kimarthaṃ vā tavādya munipuṃgava || ṛṣir uvāca kiṃ na paśyasi me deva karāc chākarasaṃ srutam || yaṃ dṛṣṭvāhaṃ pranṛtto vai harṣeṇa mahatānvitaḥ || pulastya uvāca taṃ prahasyābravīd devo muniṃ rāgeṇa mohitam || ahaṃ vai vismayaṃ vipra na gacchāmīti paśya mām || evam uktvā naraśreṣṭha mahādevena dhīmatā || aṅgulyagreṇa rājendra svāṅguṣṭhas tāḍito 'nagha || tato bhasma kṣatād rājan nirgataṃ himasaṃnibham || tad dṛṣṭvā vrīḍito rājan sa muniḥ pādayor gataḥ || nānyaṃ devam ahaṃ manye rudrāt parataraṃ mahat || surāsurasya jagato gatis tvam asi śūladhṛk || tvayā sṛṣṭam idaṃ viśvaṃ trailokyaṃ sacarācaram || tvām eva bhagavan sarve praviśanti yugakṣaye || devair api na śakyas tvaṃ parijñātuṃ kuto mayā || tvayi sarve ca dṛśyante surā brahmādayo 'nagha || sarvas tvam asi lokānāṃ kartā kārayitā ca ha || tvatprasādāt surāḥ sarve modantīhākutobhayāḥ || evaṃ stutvā mahādevaṃ sa ṛṣiḥ praṇato 'bhavat || ṛṣir uvāca tvatprasādān mahādeva tapo me na kṣareta vai || pulastya uvāca tato devaḥ prahṛṣṭātmā brahmarṣim idam abravīt || tapas te vardhatāṃ vipra matprasādāt sahasradhā || āśrame ceha vatsyāmi tvayā sārdhaṃ mahāmune || saptasārasvate snātvā arcayiṣyanti ye tu mām || na teṣāṃ durlabhaṃ kiṃ cid iha loke paratra ca || sārasvataṃ ca te lokaṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ || tatas tv auśanasaṃ gacchet triṣu lokeṣu viśrutam || yatra brahmādayo devā ṛṣayaś ca tapodhanāḥ || kārttikeyaś ca bhagavāṃs trisaṃdhyaṃ kila bhārata || sāṃnidhyam akarot tatra bhārgavapriyakāmyayā || kapālamocanaṃ tīrthaṃ sarvapāpapramocanam || tatra snātvā naravyāghra sarvapāpaiḥ pramucyate || agnitīrthaṃ tato gacchet tatra snātvā nararṣabha || agnilokam avāpnoti kulaṃ caiva samuddharet || viśvāmitrasya tatraiva tīrthaṃ bharatasattama || tatra snātvā mahārāja brāhmaṇyam abhijāyate || brahmayoniṃ samāsādya śuciḥ prayatamānasaḥ || tatra snātvā naravyāghra brahmalokaṃ prapadyate || punāty āsaptamaṃ caiva kulaṃ nāsty atra saṃśayaḥ || tato gaccheta rājendra tīrthaṃ trailokyaviśrutam || pṛthūdakam iti khyātaṃ kārttikeyasya vai nṛpa || tatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ || ajñānāj jñānato vāpi striyā vā puruṣeṇa vā || yat kiṃ cid aśubhaṃ karma kṛtaṃ mānuṣabuddhinā || tat sarvaṃ naśyate tasya snātamātrasya bhārata || aśvamedhaphalaṃ cāpi svargalokaṃ ca gacchati || puṇyam āhuḥ kurukṣetraṃ kurukṣetrāt sarasvatīm || sarasvatyāś ca tīrthāni tīrthebhyaś ca pṛthūdakam || uttame sarvatīrthānāṃ yas tyajed ātmanas tanum || pṛthūdake japyaparo nainaṃ śvomaraṇaṃ tapet || gītaṃ sanatkumāreṇa vyāsena ca mahātmanā || vede ca niyataṃ rājan abhigacchet pṛthūdakam || pṛthūdakāt puṇyatamaṃ nānyat tīrthaṃ narottama || etan medhyaṃ pavitraṃ ca pāvanaṃ ca na saṃśayaḥ || tatra snātvā divaṃ yānti api pāpakṛto janāḥ || pṛthūdake naraśreṣṭha prāhur evaṃ manīṣiṇaḥ || madhusravaṃ ca tatraiva tīrthaṃ bharatasattama || tatra snātvā naro rājan gosahasraphalaṃ labhet || tato gacchen naraśreṣṭha tīrthaṃ devyā yathākramam || sarasvatyāruṇāyāś ca saṃgamaṃ lokaviśrutam || trirātropoṣitaḥ snātvā mucyate brahmahatyayā || agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati mānavaḥ ||Maṅkaṇaka, seeing plant-sap from his wound, begins to dance; his dancing sets the whole world in motion, the gods summon Mahādeva, Śiva humbles the sage's pride by showing ash from his own touch, and Maṅkaṇaka worships him; Saptasārasvata bestows Sārasvata-loka.
अनुवाद

Seeing that plant-sap was flowing from his wound, the great ascetic Maṅkaṇaka was filled with delight and began to dance, his eyes wide with astonishment. From his dancing, O hero, everything that moves and does not move was set trembling; the gods, the ṛṣis, and all beings grew troubled and addressed Mahādeva: 'Lord, act so that this ṛṣi may dance no more.' Then Mahādeva, wishing the good of the gods and sages, came to Maṅkaṇaka and said: 'Why are you dancing, great brahmin?' The ṛṣi answered: 'Sap is flowing from my wound, and I am rejoicing.' Mahādeva laughed and touched his own thumb with a finger: from it came forth ash, bright as snow. Ashamed, Maṅkaṇaka fell at Śiva's feet and understood that there is none greater than Rudra. He asked that his austerity not diminish, and Mahādeva blessed him: 'Your austerity will grow a thousandfold; I will dwell with you in this āśrama. Whoever bathes at Saptasārasvata and worships me will attain Sārasvata-loka, and in the end will come to me.' Thus this place became great.

संस्करण

1c12b3dc9d27 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 5:06:17 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN
पिछलाश्लोक 3.81.69-99

श्लोक बदलें इन कुंजियों से