महाभारत
Saṃśaptaka-vadha-parva (tvāṣṭra-vāyavyāstra): The Weapons of Tvashtri and Vayu7.18.37–39
6208 / 15823
महाभारत · 7.18.37–39
देवनागरी

सा भूमिर् भरतश्रेष्ठ निहतैस् तैर् महारथैः ॥
आस्तीर्णा संबभौ सर्वा प्रेतीभूतैः समन्ततः ॥
एतस्मिन्न् अन्तरे चैव प्रमत्ते सव्यसाचिनि ॥
व्यूढानीकस् ततो द्रोणो युधिष्ठिरम् उपाद्रवत् ॥
तं प्रत्यगृह्णंस् त्वरिता व्यूढानीकाः प्रहारिणः ॥
युधिष्ठिरं परीप्सन्तस् तदासीत् तुमुलं महत् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sā bhūmir bharataśreṣṭha nihatais tair mahārathaiḥ ||
āstīrṇā saṃbabhau sarvā pretībhūtaiḥ samantataḥ ||
etasminn antare caiva pramatte savyasācini ||
vyūḍhānīkas tato droṇo yudhiṣṭhiram upādravat ||
taṃ pratyagṛhṇaṃs tvaritā vyūḍhānīkāḥ prahāriṇaḥ ||
yudhiṣṭhiraṃ parīpsantas tadāsīt tumulaṃ mahat ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सा भूमिःsā bhūmiḥthat earth; that earth
भरतश्रेष्ठbharataśreṣṭhaO best of the Bharatas; O foremost of the Bharatas
निहतैःnihataiḥby the slain; by the slain
तैःtaiḥby those; by those
महारथैःmahārathaiḥgreat warriors; great chariot-fighters
आस्तीर्णाāstīrṇāstrewn [covered]; strewn
संबभौsaṃbabhauappeared [presented itself]; presented the sight
सर्वाsarvāentirely; all around
प्रेतीभूतैःpretībhūtaiḥturned into corpses [become the dead]; turned into the dead
समन्ततःsamantataḥon every side [everywhere]; everywhere
एतस्मिन् अन्तरेetasmin antaremeanwhile [in this interval]; meanwhile
च एवca evaand [just then]; [just] then
प्रमत्तेpramatte[while] absorbed [engrossed]; [while] engrossed [in battle]
सव्यसाचिनिsavyasāciniSavyasachin [Arjuna]; Savyasachin
व्यूढानीकःvyūḍhānīkaḥwith his army arrayed; having drawn up his army in battle formation
ततःtataḥthen; thereupon
द्रोणःdroṇaḥDrona; Drona himself
युधिष्ठिरम्yudhiṣṭhiramupon Yudhishthira; Yudhishthira
उपाद्रवत्upādravatrushed [charged]; charged [upon]
तम्tamhim; him
प्रत्यगृह्णन्pratyagṛhṇanmet [received]; met [head-on]
त्वरिताःtvaritāḥhastening [swiftly]; having hastened
व्यूढानीकाःvyūḍhānīkāḥwith their forces arrayed; in battle formation
प्रहारिणःprahāriṇaḥstriking [warriors]; valiant warriors
युधिष्ठिरम्yudhiṣṭhiramYudhishthira; Yudhishthira
परीप्सन्तःparīpsantaḥwishing to protect [safeguard]; striving to defend
तदाtadāthen; at that hour
आसीत्āsītarose [came about]; rose up
तुमुलम् महत्tumulam mahatgreat tumult [a mighty uproar]; a vast tumult
अनुवाद

That earth, O best of the Bharatas, strewn with those slain great chariot-fighters, appeared entirely covered on every side with those turned into the dead. Meanwhile, just then, while Savyasachin was engrossed in battle, Drona, having drawn up his army in battle formation, charged upon Yudhishthira. Valiant warriors in battle formation, hastening, met him head-on, striving to defend Yudhishthira; and then a vast tumult arose.

संस्करण

d89389c15f4a · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 3:00:04 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से