महाभारत
Saṃśaptaka-vadha-parva (bhagadatta-parākrama) (The Feat of Bhagadatta)7.25.19–21
6325 / 15823
महाभारत · 7.25.19–21
देवनागरी

तेष्व् अनीकेषु सर्वेषु विद्रवत्सु समन्ततः ॥
प्राग्ज्योतिषस् ततो भीमं कुञ्जरेण समाद्रवत् ॥
येन नागेन मघवान् अजयद् दैत्यदानवान् ॥
स नागप्रवरो भीमं सहसा समुपाद्रवत् ॥
श्रवणाभ्याम् अथो पद्भ्यां संहतेन करेण च ॥
व्यावृत्तनयनः क्रुद्धः प्रदहन्न् इव पाण्डवम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

teṣv anīkeṣu sarveṣu vidravatsu samantataḥ ||
prāgjyotiṣas tato bhīmaṃ kuñjareṇa samādravat ||
yena nāgena maghavān ajayad daityadānavān ||
sa nāgapravaro bhīmaṃ sahasā samupādravat ||
śravaṇābhyām atho padbhyāṃ saṃhatena kareṇa ca ||
vyāvṛttanayanaḥ kruddhaḥ pradahann iva pāṇḍavam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तेषु अनीकेषुteṣu anīkeṣu[when] those hosts [ranks]; [when] those ranks
सर्वेषुsarveṣuall; all
विद्रवत्सुvidravatsu[when] were fleeing; were fleeing
समन्ततःsamantataḥfrom every side [everywhere]; everywhere
प्राग्ज्योतिषःprāgjyotiṣaḥPragjyotisha [Bhagadatta]; Bhagadatta
ततःtataḥthen; then
भीमम्bhīmam[at] Bhima; [at] Bhima
कुञ्जरेणkuñjareṇaon an elephant; on an elephant
समाद्रवत्samādravatcharged [rushed]; rushed
येन नागेनyena nāgenawith which elephant; [the same] elephant, with which
मघवान्maghavānMaghavan [Indra]; Indra
अजयत्ajayatconquered [overcame]; overcame
दैत्यदानवान्daityadānavānthe daityas and danavas; the daityas and danavas
सः नागप्रवरःsaḥ nāgapravaraḥthat best of elephants; [that] best of elephants
भीमम्bhīmam[at] Bhima; [at] Bhima
सहसाsahasāsuddenly [swiftly]; swiftly
समुपाद्रवत्samupādravatcharged [rushed]; rushed
श्रवणाभ्याम्śravaṇābhyāmwith [its] ears; with [its] ears
अथोathoand also [moreover]; and
पद्भ्याम्padbhyāmwith [its] feet; with [its] feet
संहतेनsaṃhatenawith [its] curled; with [its] curled
करेणkareṇatrunk; trunk
caand; —
व्यावृत्तनयनःvyāvṛttanayanaḥwith rolling eyes [eyes turned back]; rolling its eyes
क्रुद्धःkruddhaḥenraged; enraged
प्रदहन्pradahanscorching [incinerating]; incinerating
इवivaas if [like]; —
पाण्डवम्pāṇḍavamthe Pandava [Bhima]; the Pandava
अनुवाद

When all those ranks were fleeing on every side, Bhagadatta then charged at Bhima upon his elephant. With that best of elephants, the same with which Indra overcame the daityas and danavas, he swiftly charged at Bhima — with its ears, its feet, and its curled trunk, rolling its eyes, enraged, as if incinerating the Pandava.

संस्करण

b0294582994a · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 3:11:21 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से