महाभारत
Abhimanyu-vadha-parva (saubhadra-eka-yuddha) (Abhimanyu Alone in the Formation)7.43.14–18
6539 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 7.43.14–18

Санджая

देवनागरी

ड्गाः साङ्गुलित्राणाः ट्टिश्वधाः
दृश्यन्त भुजाश् छिन्ना हेमाभूषिताः
स्रग्भिर् णैर् स्त्रैः तितैश् हाध्वजैः
र्मभिश् र्मभिर् हारैर् मुकुटैश् त्रचारैः
स्करैर् धिष्ठानैर् षाण्डन्धुरैः
क्षैर् विथितैश् क्रैर् ग्नैश् हुधा युगैः
नुर्षैः ताकाभिस् था साथिवाजिभिः
थैश् ग्नैर् नागैश् तैः कीर्णावन् ही
नितैः क्षत्रियैः शूरैर् नानादेश्वरैः
गृद्धैर् वृता भूमिर् दारुणा द्य

लिप्यंतरण (IAST)

sakhaḍgāḥ ṅgulitrāṇāḥ sapaṭṭiśaparaśvadhāḥ ||
adṛśyanta bhuś chinnā hebharaṇabhūṣitāḥ ||
sragbhir ābharaṇair vastraiḥ patitaiś ca madhvajaiḥ ||
varmabhiś carmabhir hārair mukuṭaiś chatramaraiḥ ||
apaskarair adhiṣṭhānair īṣādaṇḍakabandhuraiḥ ||
akṣair vimathitaiś cakrair bhagnaiś ca bahudhā yugaiḥ ||
anukarṣaiḥ pabhis tathā rathijibhiḥ ||
rathaiś ca bhagnair nāgaiś ca hataiḥ rṇābhavan ma ||
nihataiḥ kṣatriyaiḥ śūrair nājanapadeśvaraiḥ ||
jayagṛddhair vṛ bhūmir dāruṇā samapadyata ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×5

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सखड्गाःsakhaḍgāḥ[with] swords; [with] swords
साङ्गुलित्राणाःsāṅgulitrāṇāḥ[with] finger-guards; [with] finger-guards
सपट्टिशपरश्वधाःsapaṭṭiśaparaśvadhāḥ[with] pattishas and axes; [with] pattishas and axes
अदृश्यन्तadṛśyantawere seen [were visible]; were visible
भुजाःbhujāḥarms; arms
छिन्नाःchinnāḥsevered [cut off]; severed
हेमाभरणभूषिताःhemābharaṇabhūṣitāḥadorned with golden ornaments; adorned with golden ornaments
स्रग्भिःsragbhiḥwith garlands [wreaths]; with garlands
आभरणैःābharaṇaiḥwith ornaments [adornments]; with adornments
वस्त्रैःvastraiḥwith garments; with garments
पतितैःpatitaiḥfallen [toppled]; fallen
caand; —
महाध्वजैःmahādhvajaiḥwith great banners; with great banners
वर्मभिःvarmabhiḥwith armor [mail]; with mail
चर्मभिःcarmabhiḥwith shields; with shields
हारैःhāraiḥwith necklaces; with necklaces
मुकुटैःmukuṭaiḥwith diadems [crowns]; with diadems
छत्रचामरैःchatracāmaraiḥwith parasols and fly-whisks; with parasols and fly-whisks
अपस्करैःapaskaraiḥwith [wrecked] chariot-bodies; with [wrecked] chariot-bodies
अधिष्ठानैःadhiṣṭhānaiḥwith platforms [floorings]; with platforms
ईषादण्डकबन्धुरैःīṣādaṇḍakabandhuraiḥwith shafts, poles and seats; with shafts, poles and seats
अक्षैःakṣaiḥwith axles; with axles
विमथितैःvimathitaiḥshattered [smashed]; shattered
चक्रैःcakraiḥwith wheels; with wheels
भग्नैःbhagnaiḥbroken; broken
caand; —
बहुधाbahudhāin many places; in many places
युगैःyugaiḥwith yokes; with yokes
अनुकर्षैःanukarṣaiḥwith rear-axles [rear supports]; with rear-axles
पताकाभिःpatākābhiḥwith pennants; with pennants
तथाtathāand likewise [also]; and
सारथिवाजिभिःsārathivājibhiḥwith charioteers and horses; with charioteers and horses
रथैःrathaiḥwith chariots; with chariots
caand; —
भग्नैःbhagnaiḥbroken [wrecked]; broken
नागैःnāgaiḥwith elephants; with elephants
caand; —
हतैःhataiḥslain [struck down]; struck down
कीर्णाkīrṇāstrewn [covered]; covered
अभवत्abhavatbecame; became
महीmahīthe earth; the earth
निहतैःnihataiḥslain [struck down]; struck down
क्षत्रियैः शूरैःkṣatriyaiḥ śūraiḥheroic kshatriyas; heroic kshatriyas
नानाजनपदेश्वरैःnānājanapadeśvaraiḥlords of various lands; lords of various lands
जयगृद्धैःjayagṛddhaiḥthirsting for victory; thirsting for victory
वृताvṛtācovered [full]; covered
भूमिःbhūmiḥthe ground; the ground
दारुणाdāruṇāterrible [dreadful]; terrible
समपद्यतsamapadyatabecame; became
अनुवाद

Arms with swords, with finger-guards, with pattishas and axes were seen severed, adorned with golden ornaments. With garlands, adornments, garments, and toppled great banners, with armor, shields, necklaces, diadems, parasols and fly-whisks; with wrecked chariot-bodies, platforms, shafts, poles and seats, with shattered axles, wheels broken in many places, with yokes, rear-axles, pennants, and with charioteers and horses, and with wrecked chariots, and with struck-down elephants the earth became covered. Covered with struck-down heroic kshatriyas, lords of various lands, thirsting for victory, the ground became terrible.

संस्करण

90ff31533e7e · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 3:30:03 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से