महाभारत
Abhimanyu-vadha-parva (lakṣmaṇa-vadha) (The Death of Lakṣmaṇa)7.45.4–5
6553 / 15823
महाभारत · 7.45.4–5
देवनागरी

संजय उवाच
संशुष्कास्याश् चलन्नेत्राः प्रस्विन्ना लोमहर्षिणः ॥
पलायनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषज्जये ॥
हतान् भ्रातॄन् पितॄन् पुत्रान् सुहृत्संबन्धिबान्धवान् ॥
उत्सृज्योत्सृज्य समियुस् त्वरयन्तो हयद्विपान् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

saṃjaya uvāca
saṃśuṣkāsyāś calannetrāḥ prasvinnā lomaharṣiṇaḥ ||
palāyanakṛtotsāhā nirutsāhā dviṣajjaye ||
hatān bhrātṝn pitṝn putrān suhṛtsaṃbandhibāndhavān ||
utsṛjyotsṛjya samiyus tvarayanto hayadvipān ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
संशुष्कास्याःsaṃśuṣkāsyāḥwith parched mouths; [with] parched mouths
चलन्नेत्राःcalannetrāḥwith darting eyes; [with] darting eyes
प्रस्विन्नाःprasvinnāḥsweating [in sweat]; [in] sweat
लोमहर्षिणःlomaharṣiṇaḥwith hair standing on end; [with] hair standing on end
पलायनकृतोत्साहाःpalāyanakṛtotsāhāḥthinking only of flight; thinking only of flight
निरुत्साहाःnirutsāhāḥbereft of spirit [downcast]; downcast
द्विषज्जयेdviṣajjayein [hope of] conquering the enemy; [in hope of] overcoming the enemy
हतान्hatānslain [fallen]; slain
भ्रातॄन्bhrātṝnbrothers; brothers
पितॄन्pitṝnfathers; fathers
पुत्रान्putrānsons; sons
सुहृत्संबन्धिबान्धवान्suhṛtsaṃbandhibāndhavānfriends, kinsmen by marriage, and relatives; friends, kinsmen by marriage, and relatives
उत्सृज्य उत्सृज्यutsṛjya utsṛjyaabandoning and abandoning [leaving one after another]; abandoning one after another
समियुःsamiyuḥfled [went away]; fled
त्वरयन्तःtvarayantaḥdriving [urging on]; driving on
हयद्विपान्hayadvipānhorses and elephants; horses and elephants
अनुवाद

With parched mouths, darting eyes, in sweat, hair standing on end, thinking only of flight, downcast in [hope of] overcoming the enemy, abandoning one after another their slain brothers, fathers, sons, friends, kinsmen by marriage, and relatives, they fled, driving on their horses and elephants.

संस्करण

7f3b66c4f11c · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 3:30:04 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से