महाभारत
Abhimanyu-vadha-parva (lakṣmaṇa-vadha) (The Death of Lakṣmaṇa)7.45.16–18
6558 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 7.45.16–18

Санджая

देवनागरी

एवम् उक्त्वा ततो भल्लं सौभद्रः परवीरहा ॥
द्बर्ह हाबाहुर् निर्मुक्तोसंनिभम्
स्य भुनिर्मुक्तो क्ष्मस्य सुर्शनम्
सुसं सुभ्रु केशान्तं शिरो ऽहार्षीत् कुण्डलम्
क्ष्मणं नितं दृष्ट्वा हा हेत्य् च्चुक्रुशुर् नाः
तो दुर्योनः क्रुद्धः प्रिये पुत्रे निपातिते
तैनम् ति चुक्रो क्षत्रियान् क्षत्रिर्षभः

लिप्यंतरण (IAST)

evam uktvā tato bhallaṃ saubhadraḥ paravīrahā ||
udbabarha mahur nirmuktoragasaṃnibham ||
sa tasya bhujanirmukto lakṣmaṇasya sudarśanam ||
sunasaṃ subhru keśāntaṃ śiro 'rṣīt sakuṇḍalam ||
lakṣmaṇaṃ nihataṃ dṛṣṭvā hety uccukruśur janāḥ ||
tato duryodhanaḥ kruddhaḥ priye putre nitite ||
hatainam iti cukrośa kṣatrin kṣatriyarṣabhaḥ ||

Anuṣṭubh · pathyā · 8+8+8+8 · ×3

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवम् उक्त्वाevam uktvāhaving said thus; having spoken thus
ततःtataḥthen; then
भल्लम्bhallama bhalla [broad-headed arrow]; a bhalla arrow
सौभद्रःsaubhadraḥthe son of Subhadra [Abhimanyu]; the son of Subhadra
परवीरहाparavīrahāslayer of enemy heroes; slayer of enemy heroes
उद्बबर्हudbabarhadrew out [pulled forth]; drew forth
महाबाहुःmahābāhuḥmighty-armed; mighty-armed
निर्मुक्तोरगसंनिभम्nirmuktoragasaṃnibhamresembling a serpent that has shed its skin; resembling a serpent that has shed its skin
सःsaḥit [the arrow]; it
तस्यtasyahis [Lakshmana's]; his
भुजनिर्मुक्तःbhujanirmuktaḥloosed from the hand; loosed from the hand
लक्ष्मणस्यlakṣmaṇasyaof Lakshmana; [of] Lakshmana
सुदर्शनम्sudarśanamfair [handsome]; handsome
सुनसम्sunasamwith a fine nose; [with] a fine nose
सुभ्रुsubhruwith fine brows; [with] fine brows
केशान्तम्keśāntamwith wondrous hair [temples]; [with] wondrous locks
शिरःśiraḥhead; head
अहार्षीत्ahārṣītsevered [took]; severed
सकुण्डलम्sakuṇḍalamwith earrings; [together] with earrings
ततःtataḥthen; then
दुर्योधनःduryodhanaḥDuryodhana; Duryodhana
क्रुद्धःkruddhaḥenraged; enraged
प्रिये पुत्रेpriye putre[when] the beloved son; [when] the beloved son
निपातितेnipātite[was] felled [struck down]; was struck down
हतhata'kill'; 'kill
एनम्enamhim [Abhimanyu]; him!'
इतिitithus [crying]; —
चुक्रोशcukrośacried out [exclaimed]; cried out
क्षत्रियान्kṣatriyān[to] the kshatriyas [warriors]; [to] the kshatriyas
क्षत्रियर्षभःkṣatriyarṣabhaḥbull among kshatriyas; bull among kshatriyas
अनुवाद

Having spoken thus, the mighty-armed son of Subhadra, slayer of enemy heroes, then drew forth a bhalla arrow, resembling a serpent that has shed its skin. Loosed from his hand, it severed Lakshmana's handsome head — with a fine nose, fine brows, wondrous locks — together with its earrings. Then Duryodhana, enraged when his beloved son was struck down, cried out to the kshatriyas, bull among kshatriyas: "Kill him!"

संस्करण

7920e35fbe72 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 3:30:04 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से