महाभारत
Ghaṭotkaca-vadha-parva (duryodhana-mantra): Duryodhana's Plan7.139.16–19
8062 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 7.139.16–19

Санджая

देवनागरी

संजय उवाच
द्रोस्य तम् ज्ञा योद्धुकास्य तां निशाम्
दुर्योनो हारा श्यान् भ्रातॄन् भा
विर्णं चित्रसेनं हाबाहुं कौवम्
दुर्धर्षं दीर्घबाहुं ये तेषां दानुगाः
द्रोणं त्ताः राक्रान्ताः र्वे क्ष पृष्ठतः
हार्दिक्यो क्षिणं क्रं ल्यश् चैवोत्तरं था
त्रिर्तानां ये शूरा शिष्टा हाथाः
तांश् चै र्वान् पुत्रस् ते चोयद् ग्रतः

लिप्यंतरण (IAST)

saṃjaya uvāca
droṇasya matam ājñāya yoddhumasya tāṃ niśām ||
duryodhano maja vaśyān bhrātṝn abhāṣata ||
vikarṇaṃ citrasenaṃ ca mahuṃ ca kauravam ||
durdharṣaṃ rghahuṃ ca ye ca teṣāṃ panugāḥ ||
droṇaṃ yattāḥ pakrāntāḥ sarve rakṣata pṛṣṭhataḥ ||
rdikyo dakṣiṇaṃ cakraṃ śalyaś caivottaraṃ tathā ||
trigartānāṃ ca ye śū hataśiṣṭā marathāḥ ||
tāṃś caiva sarvān putras te samacodayad agrataḥ ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×4

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
द्रोणस्य मतम् आज्ञायdroṇasya matam ājñāyahaving learned Drona's intent; having learned Drona's intent
योद्धुकामस्य ताम् निशाम्yoddhukāmasya tām niśāmwishing to fight, [in] that night; wishing to fight, on that night
दुर्योधनः महाराजduryodhanaḥ mahārājaDuryodhana, great king; Duryodhana, O great king
वश्यान् भ्रातॄन् अभाषतvaśyān bhrātṝn abhāṣataaddressed the obedient brothers; addressed his obedient brothers
विकर्णम् चित्रसेनम् चvikarṇam citrasenam ca[to] Vikarna and Chitrasena; to Vikarna and Chitrasena
महाबाहुम् च कौरवम्mahābāhum ca kauravamand [to] the mighty-armed Kaurava; and to the mighty-armed Kaurava
दुर्धर्षम् दीर्घबाहुम् चdurdharṣam dīrghabāhum ca[to] Durdharsha and Dirghabahu; to Durdharsha and Dirghabahu
ये च तेषाम् पदानुगाःye ca teṣām padānugāḥand who their followers; and to those who are their followers
द्रोणम् यत्ताः पराक्रान्ताःdroṇam yattāḥ parākrāntāḥDrona, alert, valiant; guard Drona, alert and valiant
सर्वे रक्षत पृष्ठतःsarve rakṣata pṛṣṭhataḥall guard from behind; all of you guard from behind
हार्दिक्यः दक्षिणम् चक्रम्hārdikyaḥ dakṣiṇam cakramHardikya, the right wheel; Hardikya — the right wheel
शल्यः च एव उत्तरम् तथाśalyaḥ ca eva uttaram tathāand Shalya likewise the left; and Shalya — likewise the left
त्रिगर्तानाम् च ये शूराःtrigartānām ca ye śūrāḥof the Trigartas who brave; and of the Trigartas those who are brave
हतशिष्टाः महारथाःhataśiṣṭāḥ mahārathāḥsurvived-slaughter great warriors; great warriors who survived the slaughter
तान् च एव सर्वान्tān ca eva sarvānthem indeed all; all of them indeed
पुत्रः तेputraḥ teyour son; your son
समचोदयत् अग्रतःsamacodayat agrataḥsent forth in front; sent forth in front
अनुवाद

Having learned Drona's intent, wishing to fight that night, Duryodhana, O great king, addressed his obedient brothers — Vikarna and Chitrasena, and the mighty-armed Kaurava, Durdharsha and Dirghabahu, and those who were their followers: 'Guard Drona from behind, all of you, alert and valiant; Hardikya — the right wheel, and Shalya — the left.' And those brave great warriors of the Trigartas who had survived the slaughter — all of them your son sent forth in front.

संस्करण

f487d84905a8 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:40:46 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से