महाभारत
Ghaṭotkaca-vadha-parva (bhūri-vadha, drauṇi-ghaṭotkaca-yuddha): The Death of Bhūri and the Battle of Aśvatthāman with Ghaṭotkaca7.141.37–40
8086 / 15823
महाभारत · 7.141.37–40
देवनागरी

दृष्ट्वा विमूढं हैडिम्बं सारथिस् तं रणाजिरात् ॥
द्रौणेः सकाशात् संभ्रान्तस् त्व् अपनिन्ये त्वरान्वितः ॥
तथा तु समरे विद्ध्वा राक्षसेन्द्रं घटोत्कचम् ॥
ननाद सुमहानादं द्रोणपुत्रो महाबलः ॥
पूजितस् तव पुत्रैश् च सर्वयोधैश् च भारत ॥
वपुषा प्रतिजज्वाल मध्याह्न इव भास्करः ॥
भीमसेनं तु युध्यन्तं भारद्वाजरथं प्रति ॥
स्वयं दुर्योधनो राजा प्रत्यविध्यच् छितैः शरैः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

dṛṣṭvā vimūḍhaṃ haiḍimbaṃ sārathis taṃ raṇājirāt ||
drauṇeḥ sakāśāt saṃbhrāntas tv apaninye tvarānvitaḥ ||
tathā tu samare viddhvā rākṣasendraṃ ghaṭotkacam ||
nanāda sumahānādaṃ droṇaputro mahābalaḥ ||
pūjitas tava putraiś ca sarvayodhaiś ca bhārata ||
vapuṣā pratijajvāla madhyāhna iva bhāskaraḥ ||
bhīmasenaṃ tu yudhyantaṃ bhāradvājarathaṃ prati ||
svayaṃ duryodhano rājā pratyavidhyac chitaiḥ śaraiḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
दृष्ट्वा विमूढम् हैडिम्बम्dṛṣṭvā vimūḍham haiḍimbamhaving seen the son of Hiḍimbā unconscious; seeing that the son of Hiḍimbā had lost consciousness
सारथिः तम् रणाजिरात्sārathiḥ tam raṇājirāthis charioteer, [from] the battlefield; his charioteer — from the battlefield
द्रौणेः सकाशात् संभ्रान्तःdrauṇeḥ sakāśāt saṃbhrāntaḥ[by] Drauṇi's nearness, alarmed; alarmed by Drauṇi
तु अपनिन्ये त्वरान्वितःtu apaninye tvarānvitaḥcarried [him] away, seized by haste; carried him off in haste
तथा तु समरे विद्ध्वाtathā tu samare viddhvālikewise, having pierced [in] battle; thus, having pierced in battle
राक्षसेन्द्रम् घटोत्कचम्rākṣasendram ghaṭotkacamthe lord of the rākṣasas, Ghaṭotkaca; the lord of the rākṣasas, Ghaṭotkaca
ननाद सुमहानादम्nanāda sumahānādamroared with a mighty roar; roared with a mighty roar
द्रोणपुत्रः महाबलःdroṇaputraḥ mahābalaḥthe son of Droṇa, the mighty one; the son of Droṇa, the mighty one
पूजितः तव पुत्रैः चpūjitaḥ tava putraiḥ cahonored by your sons; honored by your sons
सर्वयोधैः च भारतsarvayodhaiḥ ca bhārataand by all the warriors, Bhārata; and by all the warriors, O Bhārata
वपुषा प्रतिजज्वालvapuṣā pratijajvālablazed forth in body; shone forth in body
मध्याह्ने इव भास्करःmadhyāhne iva bhāskaraḥ[like] [at] midday the sun; like the sun at midday
भीमसेनम् तु युध्यन्तम्bhīmasenam tu yudhyantam[at] Bhīmasena, fighting; but at Bhīmasena, who was fighting
भारद्वाजरथम् प्रतिbhāradvājaratham prati[toward] Bhāradvāja's chariot; toward Droṇa's chariot
स्वयम् दुर्योधनः राजाsvayam duryodhanaḥ rājāDuryodhana the king himself; King Duryodhana himself
प्रत्यविध्यत् शितैः शरैःpratyavidhyat śitaiḥ śaraiḥpierced with sharp arrows; pierced with sharp arrows
अनुवाद

Seeing that the son of Hiḍimbā had lost consciousness, his charioteer, alarmed by Drauṇi's nearness, carried him off in haste from the battlefield. Thus, having pierced the lord of the rākṣasas, Ghaṭotkaca, in battle, the son of Droṇa, the mighty one, roared with a mighty roar. Honored by your sons and by all the warriors, O Bhārata, he shone forth in body like the sun at midday. But at Bhīmasena, who was fighting toward Droṇa's chariot, King Duryodhana himself struck with sharp arrows.

संस्करण

f6e1c5723248 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:49:34 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से