महाभारत · 9.4.24-25
॥
देवनागरी
नाभ्यसूयामि ते वाक्यम् उक्तं स्निग्धं हितं त्वया ॥
न तु संधिम् अहं मन्ये प्राप्तकालं कथं चन ॥
सुनीतम् अनुपश्यामि सुयुद्धेन परंतप ॥
नायं क्लीबयितुं कालः संयोद्धुं काल एव नः ॥
लिप्यंतरण (IAST)
nābhyasūyāmi te vākyam uktaṃ snigdhaṃ hitaṃ tvayā ||
na tu saṃdhim ahaṃ manye prāptakālaṃ kathaṃ cana ||
sunītam anupaśyāmi suyuddhena paraṃtapa ||
nāyaṃ klībayituṃ kālaḥ saṃyoddhuṃ kāla eva naḥ ||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
न अभ्यसूयामि ते वाक्यम्na abhyasūyāmi te vākyamя не сержусь на твоё слово
उक्तं स्निग्धं हितं त्वयाuktaṃ snigdhaṃ hitaṃ tvayāсказанное тобою ласково и во благо
न तु संधिम् अहं मन्येna tu saṃdhim ahaṃ manyeно мира я не считаю
प्राप्तकालं कथंचनprāptakālaṃ kathaṃcanaсвоевременным никак
सुनीतम् अनुपश्यामिsunītam anupaśyāmiя вижу добрую политику
सुयुद्धेनsuyuddhenaв достойном бою; через добрую битву
परंतपparaṃtapaо сокрушитель врагов
न अयं क्लीबयितुं कालःna ayaṃ klībayituṃ kālaḥныне не время робеть; малодушничать
संयोद्धुं कालः एव नःsaṃyoddhuṃ kālaḥ eva naḥнам пора сражаться
अनुवाद
«Я не сержусь на твоё слово, сказанное ласково и во благо; но мира я никак не считаю своевременным. Я вижу добрую политику в достойном бою, о сокрушитель врагов. Ныне не время робеть — нам пора сражаться».
संस्करण
b78e328088b5 · प्रकाशित 20 जून 2026, 1:15:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Дурьодхана переоблекает упрямство в язык нити: не отчаяние, а «добрая политика»; не время малодушия, а время боя. Так гордыня выдаёт себя за доблесть, а отказ от мира — за мужество; риторика дхармы прикрывает ту же непреклонную самость.