महाभारत
Duryodhana Refuses Peace9.4.26-28
9069 / 15823
महाभारत · 9.4.26-28
देवनागरी

इष्टं मे बहुभिर् यज्ञैर् दत्ता विप्रेषु दक्षिणाः ॥
प्राप्ताः क्रमश्रुता वेदाः शत्रूणां मूर्ध्नि च स्थितम् ॥
भृत्या मे सुभृतास् तात दीनश् चाभ्युद्धृतो जनः ॥
यातानि परराष्ट्राणि स्वराष्ट्रम् अनुपालितम् ॥
भुक्ताश् च विविधा भोगास् त्रिवर्गः सेवितो मया ॥
पितॄणां गतम् आनृण्यं क्षत्रधर्मस्य चोभयोः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

iṣṭaṃ me bahubhir yajñair dattā vipreṣu dakṣiṇāḥ ||
prāptāḥ kramaśrutā vedāḥ śatrūṇāṃ mūrdhni ca sthitam ||
bhṛtyā me subhṛtās tāta dīnaś cābhyuddhṛto janaḥ ||
yātāni pararāṣṭrāṇi svarāṣṭram anupālitam ||
bhuktāś ca vividhā bhogās trivargaḥ sevito mayā ||
pitṝṇāṃ gatam ānṛṇyaṃ kṣatradharmasya cobhayoḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
इष्टं मे बहुभिः यज्ञैःiṣṭaṃ me bahubhiḥ yajñaiḥя совершал многие жертвы
दत्ता विप्रेषु दक्षिणाःdattā vipreṣu dakṣiṇāḥрозданы брахманам дары
प्राप्ताः क्रमश्रुताः वेदाःprāptāḥ kramaśrutāḥ vedāḥпостигнуты Веды, заученные по порядку
शत्रूणां मूर्ध्नि च स्थितम्śatrūṇāṃ mūrdhni ca sthitamи я стоял на головах врагов
भृत्याः मे सुभृताःbhṛtyāḥ me subhṛtāḥслуги мои хорошо содержаны
तातtātaо дорогой
दीनः च अभ्युद्धृतः जनःdīnaḥ ca abhyuddhṛtaḥ janaḥи обездоленный люд поднят
यातानि परराष्ट्राणिyātāni pararāṣṭrāṇiпройдены чужие державы; покорены чужие царства
स्वराष्ट्रम् अनुपालितम्svarāṣṭram anupālitamсвоё царство сохранено
भुक्ताः च विविधाः भोगाःbhuktāḥ ca vividhāḥ bhogāḥи вкушены различные услады
त्रिवर्गः सेवितः मयाtrivargaḥ sevitaḥ mayāтри цели жизни мною соблюдены
पितॄणां गतम् आनृण्यंpitṝṇāṃ gatam ānṛṇyaṃс предками я расплатился
क्षत्रधर्मस्य च उभयोःkṣatradharmasya ca ubhayoḥи с кшатра-дхармой — с обоими
अनुवाद

«Я совершал многие жертвы, раздавал брахманам дары, постиг Веды, заученные по порядку, и стоял на головах врагов. Слуги мои были хорошо содержаны, о дорогой, и обездоленный люд был поднят; чужие державы пройдены, своё царство сохранено. Я вкусил различные услады, соблюл три цели жизни и расплатился с долгом — и перед предками, и перед кшатра-дхармой».

संस्करण

ffdbd0e6ca27 · प्रकाशित 20 जून 2026, 1:15:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से