Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
The Sarasvatī Tīrthas; the River Turns Back for the Sages9.36.29-33
9499 / 15823
महाभारत · 9.36.29-33
॥
देवनागरी

गत्वा चैव महाबाहुर् नातिदूरं महायशाः ॥
धर्मात्मा नागधन्वानं तीर्थम् आगमद् अच्युतः ॥
यत्र पन्नगराजस्य वासुकेः संनिवेशनम् ॥
महाद्युतेर् महाराज बहुभिः पन्नगैर् वृतम् ॥
यत्रासन्न् ऋषयः सिद्धाः सहस्राणि चतुर्दश ॥
यत्र देवाः समागम्य वासुकिं पन्नगोत्तमम् ॥
सर्वपन्नगराजानम् अभ्यषिञ्चन् यथाविधि ॥
पन्नगेभ्यो भयं तत्र विद्यते न स्म कौरव ॥
तत्रापि विधिवद् दत्त्वा विप्रेभ्यो रत्नसंचयान् ॥
प्रायात् प्राचीं दिशं राजन् दीप्यमानः स्वतेजसा ॥
आप्लुत्य बहुशो हृष्टस् तेषु तीर्थेषु लाङ्गली ॥
दत्त्वा वसु द्विजातिभ्यो जगामाति तपस्विनः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

gatvā caiva mahābāhur nātidūraṃ mahāyaśāḥ ||
dharmātmā nāgadhanvānaṃ tīrtham āgamad acyutaḥ ||
yatra pannagarājasya vāsukeḥ saṃniveśanam ||
mahādyuter mahārāja bahubhiḥ pannagair vṛtam ||
yatrāsann ṛṣayaḥ siddhāḥ sahasrāṇi caturdaśa ||
yatra devāḥ samāgamya vāsukiṃ pannagottamam ||
sarvapannagarājānam abhyaṣiñcan yathāvidhi ||
pannagebhyo bhayaṃ tatra vidyate na sma kaurava ||
tatrāpi vidhivad dattvā viprebhyo ratnasaṃcayān ||
prāyāt prācīṃ diśaṃ rājan dīpyamānaḥ svatejasā ||
āplutya bahuśo hṛṣṭas teṣu tīrtheṣu lāṅgalī ||
dattvā vasu dvijātibhyo jagāmāti tapasvinaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
गत्वा च एव महाबाहुःgatvā ca eva mahābāhuḥи пройдя, мощнорукий
नातिदूरं महायशाःnātidūraṃ mahāyaśāḥнедалеко, многославный
धर्मात्मा नागधन्वानंdharmātmā nāgadhanvānaṃправедный, к Нагадханвану
तीर्थम् आगमत् अच्युतःtīrtham āgamat acyutaḥк броду пришёл, Ачьюта
यत्र पन्नगराजस्यyatra pannagarājasyaгде змеиного царя
वासुकेः संनिवेशनम्vāsukeḥ saṃniveśanamВасуки обиталище
महाद्युतेः महाराजmahādyuteḥ mahārājaмногосиятельного, о великий царь
बहुभिः पन्नगैः वृतम्bahubhiḥ pannagaiḥ vṛtamмногими змеями окружённое
यत्र देवाः समागम्यyatra devāḥ samāgamyaгде боги, собравшись
वासुकिं पन्नगोत्तमम्vāsukiṃ pannagottamamВасуки, лучшего из змей
सर्वपन्नगराजानम्sarvapannagarājānamцарём всех змей
अभ्यषिञ्चन् यथाविधिabhyaṣiñcan yathāvidhiпомазали по уставу
तत्र अपि विधिवत् दत्त्वाtatra api vidhivat dattvāи там, по уставу дав
विप्रेभ्यः रत्नसंचयान्viprebhyaḥ ratnasaṃcayānбрахманам груды сокровищ
प्रायात् प्राचीं दिशं राजन्prāyāt prācīṃ diśaṃ rājanпошёл на восточную сторону, о царь
दीप्यमानः स्वतेजसाdīpyamānaḥ svatejasāсияя своим блеском
आप्लुत्य बहुशः हृष्टःāplutya bahuśaḥ hṛṣṭaḥомывшись многократно, радостный
तेषु तीर्थेषु लाङ्गलीteṣu tīrtheṣu lāṅgalīв тех бродах, плугоносец
दत्त्वा वसु द्विजातिभ्यःdattvā vasu dvijātibhyaḥдав богатство дваждырождённым
जगाम अति तपस्विनःjagāma ati tapasvinaḥпошёл далее, к превеликим подвижникам
अनुवाद

«И, пройдя недалеко, мощнорукий, многославный, праведный Ачьюта, к броду Нагадханвану пришёл, — где обиталище змеиного царя Васуки, многосиятельного, о великий царь, многими змеями окружённое; где боги, собравшись, Васуки, лучшего из змей, помазали по уставу царём всех змей. И там, по уставу дав брахманам груды сокровищ, пошёл на восточную сторону, о царь, сияя своим блеском. Омывшись многократно, радостный, в тех бродах, плугоносец, дав богатство дваждырождённым, пошёл далее, к превеликим подвижникам».

संस्करण

6c1836f2641b · प्रकाशित 20 जून 2026, 3:55:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 9.36.25-28

श्लोक बदलें इन कुंजियों से