महाभारत · 9.59.20-21
॥
देवनागरी
वासुदेव उवाच
अरोषणो हि धर्मात्मा सततं धर्मवत्सलः ॥
भवान् प्रख्यायते लोके तस्मात् संशाम्य मा क्रुधः ॥
प्राप्तं कलियुगं विद्धि प्रतिज्ञां पाण्डवस्य च ॥
आनृण्यं यातु वैरस्य प्रतिज्ञायाश् च पाण्डवः ॥
लिप्यंतरण (IAST)
vāsudeva uvāca
aroṣaṇo hi dharmātmā satataṃ dharmavatsalaḥ ||
bhavān prakhyāyate loke tasmāt saṃśāmya mā krudhaḥ ||
prāptaṃ kaliyugaṃ viddhi pratijñāṃ pāṇḍavasya ca ||
ānṛṇyaṃ yātu vairasya pratijñāyāś ca pāṇḍavaḥ ||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अरोषणः हि धर्मात्माaroṣaṇaḥ hi dharmātmāнегневливый, праведный
सततं धर्मवत्सलःsatataṃ dharmavatsalaḥвсегда дхарме приверженный
भवान् प्रख्यायते लोकेbhavān prakhyāyate lokeты прославлен в мире
तस्मात् संशाम्य मा क्रुधःtasmāt saṃśāmya mā krudhaḥпотому успокойся, не гневайся
प्राप्तं कलियुगं विद्धिprāptaṃ kaliyugaṃ viddhiпришедшую Кали-югу знай
प्रतिज्ञां पाण्डवस्य चpratijñāṃ pāṇḍavasya caи обет Пандавы
आनृण्यं यातु वैरस्यānṛṇyaṃ yātu vairasyaда придёт к свободе от долга вражды
प्रतिज्ञायाः च पाण्डवःpratijñāyāḥ ca pāṇḍavaḥи обета, Пандава
अनुवाद
Васудева сказал: «„Негневливый, праведный, всегда дхарме приверженный, ты прославлен в мире; потому успокойся, не гневайся. Пришедшую Кали-югу знай, и обет Пандавы; да придёт Пандава к свободе от долга вражды и обета“».
संस्करण
11a284b6edef · प्रकाशित 20 जून 2026, 5:50:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Кришна указует на самую эпоху: «знай, что настала Кали-юга». В век упадка дхармы и сама правда вершится не в чистоте прежних веков, и потому удар, неподобающий в Крита-юге, ныне попустим ради разрешения вражды и долга. Знаменательно, что Господь не отрицает надлома, а вписывает его во время: пусть Пандава освободится от бремени обета и распри. Так высшая воля примиряет необходимость с законом, оставляя суд эпохе.