अभिगतम् असुखार्थम् ईहनार्थैर्; उपगतबुद्धिर् अवेक्ष्य चात्मसंस्थः ॥
तृषितम् अनियतं मनो नियन्तुं; व्रतम् इदम् आजगरं शुचिश् चरामि ॥
न हृदयम् अनुरुध्यते मनो वा; प्रियसुखदुर्लभताम् अनित्यतां च ॥
तद् उभयम् उपलक्षयन्न् इवाहं; व्रतम् इदम् आजगरं शुचिश् चरामि ॥
बहु कथितम् इदं हि बुद्धिमद्भिः; कविभिर् अभिप्रथयद्भिर् आत्मकीर्तिम् ॥
इदम् इदम् इति तत्र तत्र तत् तत्; स्वपरमतैर् गहनं प्रतर्कयद्भिः ॥
तद् अहम् अनुनिशाम्य विप्रयातं; पृथग् अभिपन्नम् इहाबुधैर् मनुष्यैः ॥
अनवसितम् अनन्तदोषपारं; नृषु विहरामि विनीतरोषतृष्णः ॥
भीष्म उवाच
अजगरचरितं व्रतं महात्मा; य इह नरो ऽनुचरेद् विनीतरागः ॥
अपगतभयमन्युलोभमोहः; स खलु सुखी विहरेद् इमं विहारम् ॥
abhigatam asukhārtham īhanārthair; upagatabuddhir avekṣya cātmasaṃsthaḥ ||
tṛṣitam aniyataṃ mano niyantuṃ; vratam idam ājagaraṃ śuciś carāmi ||
na hṛdayam anurudhyate mano vā; priyasukhadurlabhatām anityatāṃ ca ||
tad ubhayam upalakṣayann ivāhaṃ; vratam idam ājagaraṃ śuciś carāmi ||
bahu kathitam idaṃ hi buddhimadbhiḥ; kavibhir abhiprathayadbhir ātmakīrtim ||
idam idam iti tatra tatra tat tat; svaparamatair gahanaṃ pratarkayadbhiḥ ||
tad aham anuniśāmya viprayātaṃ; pṛthag abhipannam ihābudhair manuṣyaiḥ ||
anavasitam anantadoṣapāraṃ; nṛṣu viharāmi vinītaroṣatṛṣṇaḥ ||
bhīṣma uvāca
ajagaracaritaṃ vrataṃ mahātmā; ya iha naro 'nucared vinītarāgaḥ ||
apagatabhayamanyulobhamohaḥ; sa khalu sukhī vihared imaṃ vihāram ||
«Рассмотрев, что неприятное приходит из-за целей усилия, и утвердившись в себе с достигшим пониманием, я чистым исполняю этот обет питона, чтобы обуздать жаждущий и неустойчивый ум. Моё сердце или ум не привязывается к приятному, счастью и редкости, потому что я вижу и их непостоянство; так я чистым исполняю этот обет питона. Об этом много говорили мудрые мыслители, распространявшие собственную славу; споря своими и чужими мнениями, они говорили: “Вот это, вот это”, делая вопрос запутанным. Рассмотрев, что это разошлось, по-разному принято неразумными людьми и остаётся неустановленным, с бесконечным краем изъянов, я живу среди людей, усмирив гнев и жажду». Бхишма сказал: «Великодушный человек, который здесь исполняет обет поведения питона, усмирив страсть и освободившись от страха, гнева, жадности и заблуждения, воистину счастливо живёт этим образом жизни».
1e8c6693ef76 · प्रकाशित 20 जून 2026, 11:02:36 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Бодхья завершает не догмой, а практической проверкой: меньше гнева, меньше жажды, меньше страха. Истинность пути видна по свободе сердца, а не по победе в споре.