महाभारत
Forest-Dwellers, Renouncers, and the Northern World12.185.24-27
10815 / 15823
महाभारत · 12.185.24-27
देवनागरी

ये गुरून् उपसेवन्ते नियता ब्रह्मचारिणः ॥
पन्थानं सर्वलोकानां ते जानन्ति मनीषिणः ॥
इत्य् उक्तो ऽयं मया धर्मः संक्षेपाद् ब्रह्मनिर्मितः ॥
धर्माधर्मौ हि लोकस्य यो वै वेत्ति स बुद्धिमान् ॥
भीष्म उवाच
इत्य् उक्तो भृगुणा राजन् भरद्वाजः प्रतापवान् ॥
भृगुं परमधर्मात्मा विस्मितः प्रत्यपूजयत् ॥
एष ते प्रभवो राजञ् जगतः संप्रकीर्तितः ॥
निखिलेन महाप्राज्ञ किं भूयः श्रोतुम् इच्छसि ॥

लिप्यंतरण (IAST)

ye gurūn upasevante niyatā brahmacāriṇaḥ ||
panthānaṃ sarvalokānāṃ te jānanti manīṣiṇaḥ ||
ity ukto 'yaṃ mayā dharmaḥ saṃkṣepād brahmanirmitaḥ ||
dharmādharmau hi lokasya yo vai vetti sa buddhimān ||
bhīṣma uvāca
ity ukto bhṛguṇā rājan bharadvājaḥ pratāpavān ||
bhṛguṃ paramadharmātmā vismitaḥ pratyapūjayat ||
eṣa te prabhavo rājañ jagataḥ saṃprakīrtitaḥ ||
nikhilena mahāprājña kiṃ bhūyaḥ śrotum icchasi ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ये गुरून् उपसेवन्तेye gurūn upasevanteкоторые служат гуру; наставникам
नियताः ब्रह्मचारिणःniyatāḥ brahmacāriṇaḥсдержанные брахмачари; ученики
पन्थानम् सर्व लोकानाम्panthānam sarva lokānāmпуть всех миров; для всех
ते जानन्ति मनीषिणःte jānanti manīṣiṇaḥте мудрые знают; понимают
इति उक्तः अयम् मया धर्मःiti uktaḥ ayam mayā dharmaḥтак эта дхарма мной сказана; изложена
संक्षेपात् ब्रह्म निर्मितःsaṃkṣepāt brahma nirmitaḥкратко, созданная Брахмой; установленная
धर्म अधर्मौ हि लोकस्यdharma adharmau hi lokasyaдхарму и адхарму мира ведь; людей
यः वै वेत्तिyaḥ vai vettiкто поистине знает; понимает
सः बुद्धिमान्saḥ buddhimānтот разумен; мудр
भीष्मः उवाचbhīṣmaḥ uvācaБхишма сказал; Бхишма продолжил
इति उक्तः भृगुणा राजन्iti uktaḥ bhṛguṇā rājanтак наставленный Бхригу, о царь; сказанный
भरद्वाजः प्रतापवान्bharadvājaḥ pratāpavānмогущественный Бхарадваджа; сияющий
भृगुम् परम धर्म आत्माbhṛgum parama dharma ātmāБхригу, высшей дхармы душа; праведный
विस्मितः प्रत्यपूजयत्vismitaḥ pratyapūjayatизумлённый, почтил в ответ; почтил
एष ते प्रभवः राजन्eṣa te prabhavaḥ rājanэто тебе происхождение, о царь; исток
जगतः संप्रकीर्तितःjagataḥ saṃprakīrtitaḥмира полностью провозглашено; описано
निखिलेन महा प्राज्ञnikhilena mahā prājñaполностью, о великий мудрец; разумный
किम् भूयः श्रोतुम् इच्छसिkim bhūyaḥ śrotum icchasiчто ещё услышать желаешь; хочешь
अनुवाद

«Те сдержанные брахмачари, которые служат гуру, знают путь всех миров. Так я кратко изложил эту дхарму, установленную Брахмой; кто знает дхарму и адхарму мира, тот разумен». Бхишма сказал: «Так наставленный Бхригу, о царь, могущественный Бхарадваджа, изумлённый и исполненный высшей дхармы, почтил Бхригу. Вот тебе полностью рассказано происхождение мира, о великий мудрец. Что ещё ты желаешь услышать?»

संस्करण

2b0e1dd4e6ea · प्रकाशित 20 जून 2026, 11:52:04 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से