भीष्म उवाच
ततः स राजा जनको मन्त्रिभिः सह भारत ॥
पुरः पुरोहितं कृत्वा सर्वाण्य् अन्तःपुराणि च ॥
आसनं च पुरस्कृत्य रत्नानि विविधानि च ॥
शिरसा चार्घ्यम् आदाय गुरुपुत्रं समभ्यगात् ॥
स तद् आसनम् आदाय बहुरत्नविभूषितम् ॥
स्पर्ध्यास्तरणसंस्तीर्णं सर्वतोभद्रम् ऋद्धिमत् ॥
पुरोधसा संगृहीतं हस्तेनालभ्य पार्थिवः ॥
प्रददौ गुरुपुत्राय शुकाय परमार्चितम् ॥
तत्रोपविष्टं तं कार्ष्णिं शास्त्रतः प्रत्यपूजयत् ॥
पाद्यं निवेद्य प्रथमम् अर्घ्यं गां च न्यवेदयत् ॥
स च तां मन्त्रवत् पूजां प्रत्यगृह्णाद् यथाविधि ॥
प्रतिगृह्य च तां पूजां जनकाद् द्विजसत्तमः ॥
गां चैव समनुज्ञाय राजानम् अनुमान्य च ॥
पर्यपृच्छन् महातेजा राज्ञः कुशलम् अव्ययम् ॥
अनामयं च राजेन्द्र शुकः सानुचरस्य ह ॥
अनुज्ञातः स तेनाथ निषसाद सहानुगः ॥
उदारसत्त्वाभिजनो भूमौ राजा कृताञ्जलिः ॥
कुशलं चाव्ययं चैव पृष्ट्वा वैयासकिं नृपः ॥
किम् आगमनम् इत्य् एव पर्यपृच्छत पार्थिवः ॥
bhīṣma uvāca
tataḥ sa rājā janako mantribhiḥ saha bhārata ||
puraḥ purohitaṃ kṛtvā sarvāṇy antaḥpurāṇi ca ||
āsanaṃ ca puraskṛtya ratnāni vividhāni ca ||
śirasā cārghyam ādāya guruputraṃ samabhyagāt ||
sa tad āsanam ādāya bahuratnavibhūṣitam ||
spardhyāstaraṇasaṃstīrṇaṃ sarvatobhadram ṛddhimat ||
purodhasā saṃgṛhītaṃ hastenālabhya pārthivaḥ ||
pradadau guruputrāya śukāya paramārcitam ||
tatropaviṣṭaṃ taṃ kārṣṇiṃ śāstrataḥ pratyapūjayat ||
pādyaṃ nivedya prathamam arghyaṃ gāṃ ca nyavedayat ||
sa ca tāṃ mantravat pūjāṃ pratyagṛhṇād yathāvidhi ||
pratigṛhya ca tāṃ pūjāṃ janakād dvijasattamaḥ ||
gāṃ caiva samanujñāya rājānam anumānya ca ||
paryapṛcchan mahātejā rājñaḥ kuśalam avyayam ||
anāmayaṃ ca rājendra śukaḥ sānucarasya ha ||
anujñātaḥ sa tenātha niṣasāda sahānugaḥ ||
udārasattvābhijano bhūmau rājā kṛtāñjaliḥ ||
kuśalaṃ cāvyayaṃ caiva pṛṣṭvā vaiyāsakiṃ nṛpaḥ ||
kim āgamanam ity eva paryapṛcchata pārthivaḥ ||
Бхишма сказал: «Затем царь Джанака, о Бхарата, вместе с министрами, поставив впереди пурохиту, внутренние покои, сиденье и различные драгоценности, взяв на голову аргьху, подошёл к сыну гуру. Он взял сиденье, украшенное многими драгоценностями, покрытое превосходной подстилкой, благоприятное со всех сторон и богатое; коснувшись рукой сиденья, которое держал пурохита, царь передал его высше почтённому Шуке. Когда Каршни сел там, царь почтил его по шастре: сперва предложил воду для ног, затем аргьху и корову. Шука принял это почитание с мантрами, как положено. Приняв от Джанаки почитание, отпустив корову и оказав уважение царю, великосияющий лучший из брахманов спросил о неизменном благополучии и здоровье царя вместе с его окружением. Получив от него разрешение, благородный родом и нравом царь сел на земле со сложенными ладонями и, спросив сына Вьясы о его благополучии, расспросил: “Какова причина твоего прихода?”»
91103bdd9e14 · प्रकाशित 21 जून 2026, 7:09:06 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Джанака встречает Шуку не как царь подданного, а как ученик носителя знания. Почтение к знанию выражается в точности обряда и смирении царя.