Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Śuka Questions Janaka on Āśrama, Knowledge, and Liberation12.313.10-13
11496 / 15823
महाभारत · 12.313.10-13
॥
देवनागरी

शुक उवाच
पित्राहम् उक्तो भद्रं ते मोक्षधर्मार्थकोविदः ॥
विदेहराजो याज्यो मे जनको नाम विश्रुतः ॥
तत्र गच्छस्व वै तूर्णं यदि ते हृदि संशयः ॥
प्रवृत्तौ वा निवृत्तौ वा स ते छेत्स्यति संशयम् ॥
सो ऽहं पितुर् नियोगात् त्वाम् उपप्रष्टुम् इहागतः ॥
तन् मे धर्मभृतां श्रेष्ठ यथावद् वक्तुम् अर्हसि ॥
किं कार्यं ब्राह्मणेनेह मोक्षार्थश् च किम् आत्मकः ॥
कथं च मोक्षः कर्तव्यो ज्ञानेन तपसापि वा ॥

लिप्यंतरण (IAST)

śuka uvāca
pitrāham ukto bhadraṃ te mokṣadharmārthakovidaḥ ||
videharājo yājyo me janako nāma viśrutaḥ ||
tatra gacchasva vai tūrṇaṃ yadi te hṛdi saṃśayaḥ ||
pravṛttau vā nivṛttau vā sa te chetsyati saṃśayam ||
so 'haṃ pitur niyogāt tvām upapraṣṭum ihāgataḥ ||
tan me dharmabhṛtāṃ śreṣṭha yathāvad vaktum arhasi ||
kiṃ kāryaṃ brāhmaṇeneha mokṣārthaś ca kim ātmakaḥ ||
kathaṃ ca mokṣaḥ kartavyo jñānena tapasāpi vā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
शुकः उवाचśukaḥ uvācaШука сказал; произнёс
पित्रा अहम् उक्तःpitrā aham uktaḥотцом я сказан; наставлен
भद्रम् तेbhadram teблаго тебе; да будет добро
मोक्ष धर्म अर्थ कोविदःmokṣa dharma artha kovidaḥзнаток смысла дхармы освобождения; мокши
विदेह राजःvideha rājaḥцарь Видехи; Джанака
याज्यः मेyājyaḥ meмой жертвователь; подопечный
जनकः नाम विश्रुतःjanakaḥ nāma viśrutaḥпо имени Джанака известный; знаменитый
तत्र गच्छस्व वै तूर्णम्tatra gacchasva vai tūrṇamтуда иди быстро; скорее
यदि ते हृदि संशयःyadi te hṛdi saṃśayaḥесли у тебя в сердце сомнение; вопрос
प्रवृत्तौ वाpravṛttau vāо деятельности или; правритти
निवृत्तौ वाnivṛttau vāоб отрешении или; нивритти
सः ते छेत्स्यति संशयम्saḥ te chetsyati saṃśayamон рассечёт твоё сомнение; разрешит
सः अहम्saḥ ahamтак я; поэтому я
पितुः नियोगात्pituḥ niyogātпо поручению отца; наставлению
त्वाम् उपप्रष्टुम्tvām upapraṣṭumтебя расспросить; вопрошать
इह आगतःiha āgataḥсюда пришёл; прибыл
तत् मेtat meэто мне; поэтому
धर्म भृताम् श्रेष्ठdharma bhṛtām śreṣṭhaлучший из носителей дхармы; праведников
यथावत् वक्तुम् अर्हसिyathāvat vaktum arhasiкак следует сказать должен; объяснить
किम् कार्यम् ब्राह्मणेन इहkim kāryam brāhmaṇena ihaчто должен делать брахман здесь; обязанность
मोक्ष अर्थः चmokṣa arthaḥ caи цель освобождения; мокши
किम् आत्मकःkim ātmakaḥкакой природы; сущности
कथम् च मोक्षः कर्तव्यःkatham ca mokṣaḥ kartavyaḥи как освобождение должно быть сделано; достигнуто
ज्ञानेन तपसा अपि वाjñānena tapasā api vāзнанием или тапасом также; аскезой
अनुवाद

Шука сказал: «Отец сказал мне: “Благо тебе. Царь Видехи Джанака, мой жертвователь, знаменитый знаток смысла дхармы освобождения. Если у тебя есть сомнение в сердце о деятельности или отрешении, иди к нему быстро: он рассечёт твоё сомнение”. Поэтому я пришёл сюда по поручению отца, чтобы расспросить тебя. Лучший из носителей дхармы, объясни мне как следует: что здесь должен делать брахман? Какова природа цели освобождения? И как следует достигать освобождения — знанием или также тапасом?»

संस्करण

aea053248a79 · प्रकाशित 21 जून 2026, 7:09:06 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.313.1-9

श्लोक बदलें इन कुंजियों से