Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Padmanabha Describes the Wonder Seen Near the Sun12.350.12-15
11680 / 15823
महाभारत · 12.350.12-15
॥
देवनागरी

तस्याभिगमनप्राप्तौ हस्तो दत्तो विवस्वता ॥
तेनापि दक्षिणो हस्तो दत्तः प्रत्यर्चनार्थिना ॥
ततो भित्त्वैव गगनं प्रविष्टो रविमण्डलम् ॥
एकीभूतं च तत् तेजः क्षणेनादित्यतां गतम् ॥
तत्र नः संशयो जातस् तयोस् तेजःसमागमे ॥
अनयोः को भवेत् सूर्यो रथस्थो यो ऽयम् आगतः ॥
ते वयं जातसंदेहाः पर्यपृच्छामहे रविम् ॥
क एष दिवम् आक्रम्य गतः सूर्य इवापरः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tasyābhigamanaprāptau hasto datto vivasvatā ||
tenāpi dakṣiṇo hasto dattaḥ pratyarcanārthinā ||
tato bhittvaiva gaganaṃ praviṣṭo ravimaṇḍalam ||
ekībhūtaṃ ca tat tejaḥ kṣaṇenādityatāṃ gatam ||
tatra naḥ saṃśayo jātas tayos tejaḥsamāgame ||
anayoḥ ko bhavet sūryo rathastho yo 'yam āgataḥ ||
te vayaṃ jātasaṃdehāḥ paryapṛcchāmahe ravim ||
ka eṣa divam ākramya gataḥ sūrya ivāparaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्य अभिगमन प्राप्तौtasya abhigamana prāptauпри достижении его приближения; когда подошёл
हस्तः दत्तः विवस्वताhastaḥ dattaḥ vivasvatāрука дана Вивасватом; Солнцем
तेन अपि दक्षिणः हस्तःtena api dakṣiṇaḥ hastaḥим также правая рука; в ответ
दत्तः प्रत्यर्चन अर्थिनाdattaḥ pratyarcana arthināдана желающим ответного почтения; приветствия
ततः भित्त्वा एव गगनम्tataḥ bhittvā eva gaganamзатем как бы пробив небо; разорвав
प्रविष्टः रवि मण्डलम्praviṣṭaḥ ravi maṇḍalamвошёл в диск Солнца; солнечный круг
एकीभूतम् च तत् तेजःekībhūtam ca tat tejaḥи единым стало то сияние; свет
क्षणेन आदित्यताम् गतम्kṣaṇena ādityatām gatamв миг достигло солнечности; стало солнцем
तत्र नः संशयः जातःtatra naḥ saṃśayaḥ jātaḥтогда у нас сомнение возникло; вопрос
तयोः तेजः समागमेtayoḥ tejaḥ samāgameпри соединении их сияний; светов
अनयोः कः भवेत् सूर्यःanayoḥ kaḥ bhavet sūryaḥиз этих двоих кто был бы Солнцем; который
रथ स्थः यः अयम् आगतःratha sthaḥ yaḥ ayam āgataḥстоящий на колеснице или пришедший; появившийся
ते वयम् जात संदेहाःte vayam jāta saṃdehāḥмы тогда, с возникшим сомнением; сомневающиеся
पर्यपृच्छामहे रविम्paryapṛcchāmahe ravimспросили Рави; Солнце
कः एष दिवम् आक्रम्यkaḥ eṣa divam ākramyaкто этот, небо пересёкший; взошедший
गतः सूर्यः इव अपरःgataḥ sūryaḥ iva aparaḥушёл как другое Солнце; второй Сурья
अनुवाद

«Когда он приблизился, Вивасват протянул ему руку; и тот, желая ответного почтения, также протянул правую руку. Затем он, словно пробив небо, вошёл в солнечный диск. Это сияние стало единым и в одно мгновение обрело солнечность. Тогда при соединении этих двух сияний у нас возникло сомнение: кто из них Солнце — тот, кто стоит на колеснице, или тот, кто пришёл? Исполненные сомнения, мы спросили Рави: “Кто этот, пересёкший небо и ушедший, словно другое Солнце?”»

संस्करण

7ba1891281a8 · प्रकाशित 21 जून 2026, 3:05:45 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.350.8-11

श्लोक बदलें इन कुंजियों से