महाभारत
King Bhaṅgāsvana Transformed into a Woman13.12.20-24
11807 / 15823
महाभारत · 13.12.20-24
देवनागरी

उवाच पुत्रांश् च ततः स्त्रीभूतः पार्थिवोत्तमः ॥
संप्रीत्या भुज्यतां राज्यं वनं यास्यामि पुत्रकाः ॥
अभिषिच्य स पुत्राणां शतं राजा वनं गतः ॥
ताम् आश्रमे स्त्रियं तात तापसो ऽभ्यवपद्यत ॥
तापसेनास्य पुत्राणाम् आश्रमे ऽप्य् अभवच् छतम् ॥
अथ सा तान् सुतान् गृह्य पूर्वपुत्रान् अभाषत ॥
पुरुषत्वे सुता यूयं स्त्रीत्वे चेमे शतं सुताः ॥
एकत्र भुज्यतां राज्यं भ्रातृभावेन पुत्रकाः ॥
सहिता भ्रातरस् ते ऽथ राज्यं बुभुजिरे तदा ॥
तान् दृष्ट्वा भ्रातृभावेन भुञ्जानान् राज्यम् उत्तमम् ॥
चिन्तयाम् आस देवेन्द्रो मन्युनाभिपरिप्लुतः ॥
उपकारो ऽस्य राजर्षेः कृतो नापकृतं मया ॥

लिप्यंतरण (IAST)

uvāca putrāṃś ca tataḥ strībhūtaḥ pārthivottamaḥ ||
saṃprītyā bhujyatāṃ rājyaṃ vanaṃ yāsyāmi putrakāḥ ||
abhiṣicya sa putrāṇāṃ śataṃ rājā vanaṃ gataḥ ||
tām āśrame striyaṃ tāta tāpaso 'bhyavapadyata ||
tāpasenāsya putrāṇām āśrame 'py abhavac chatam ||
atha sā tān sutān gṛhya pūrvaputrān abhāṣata ||
puruṣatve sutā yūyaṃ strītve ceme śataṃ sutāḥ ||
ekatra bhujyatāṃ rājyaṃ bhrātṛbhāvena putrakāḥ ||
sahitā bhrātaras te 'tha rājyaṃ bubhujire tadā ||
tān dṛṣṭvā bhrātṛbhāvena bhuñjānān rājyam uttamam ||
cintayām āsa devendro manyunābhipariplutaḥ ||
upakāro 'sya rājarṣeḥ kṛto nāpakṛtaṃ mayā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
उवाच पुत्रान् च ततःuvāca putrān ca tataḥсказал сыновьям затем
स्त्रीभूतः पार्थिवोत्तमःstrībhūtaḥ pārthivottamaḥставший женщиной, лучший из царей
संप्रीत्या भुज्यतां राज्यंsaṃprītyā bhujyatāṃ rājyaṃ«с любовью владейте царством
वनं यास्यामि पुत्रकाःvanaṃ yāsyāmi putrakāḥв лес уйду, о сынки»
ताम् आश्रमे स्त्रियं तातtām āśrame striyaṃ tātaту в обители женщину, о дорогой
तापसः अभ्यवपद्यतtāpasaḥ abhyavapadyataподвижник принял в жёны
तापसेन अस्य पुत्राणाम्tāpasena asya putrāṇāmот подвижника её сыновей
आश्रमे अपि अभवत् शतम्āśrame api abhavat śatamв обители стало сто
अथ सा तान् सुतान् गृह्यatha sā tān sutān gṛhyaтогда она, тех сыновей взяв
पूर्वपुत्रान् अभाषतpūrvaputrān abhāṣataпрежним сыновьям сказала
पुरुषत्वे सुताः यूयंpuruṣatve sutāḥ yūyaṃ«в мужестве вы — сыновья
स्त्रीत्वे च इमे शतं सुताःstrītve ca ime śataṃ sutāḥа в женскости эти сто сыновей
एकत्र भुज्यतां राज्यंekatra bhujyatāṃ rājyaṃвместе владейте царством
भ्रातृभावेन पुत्रकाःbhrātṛbhāvena putrakāḥв братском чувстве, о сынки»
सहिताः भ्रातरः ते अथsahitāḥ bhrātaraḥ te athaвместе, братья, они затем
राज्यं बुभुजिरे तदाrājyaṃ bubhujire tadāцарством владели тогда
तान् दृष्ट्वा भ्रातृभावेनtān dṛṣṭvā bhrātṛbhāvenaих увидев, в братском чувстве
भुञ्जानान् राज्यम् उत्तमम्bhuñjānān rājyam uttamamвладеющих превосходным царством
चिन्तयाम् आस देवेन्द्रःcintayām āsa devendraḥзадумался владыка богов
मन्युना अभिपरिप्लुतःmanyunā abhipariplutaḥгневом охваченный
अनुवाद

«Сказал сыновьям затем ставший женщиной, лучший из царей: „С любовью владейте царством; в лес уйду, о сынки“. Ту в обители женщину, о дорогой, подвижник принял в жёны; и от подвижника её сыновей в обители стало сто. Тогда она, тех сыновей взяв, прежним сыновьям сказала: „В мужестве вы — сыновья, а в женскости — эти сто сыновей. Вместе владейте царством, в братском чувстве, о сынки“. Вместе, братья, они затем царством владели тогда. Их увидев, в братском чувстве владеющих превосходным царством, задумался владыка богов, гневом охваченный».

संस्करण

ed7466d00624 · प्रकाशित 20 जून 2026, 7:55:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से