महाभारत
Aṣṭāvakra's Journey and the Test13.20.34-38
11942 / 15823
महाभारत · 13.20.34-38
देवनागरी

स तत्र काञ्चनं दिव्यं सर्वरत्नमयं गृहम् ॥
ददर्शाद्भुतसंकाशं धनदस्य गृहाद् वरम् ॥
महान्तो यत्र विविधाः प्रासादाः पर्वतोपमाः ॥
विमानानि च रम्याणि रत्नानि विविधानि च ॥
मन्दारपुष्पैः संकीर्णा तथा मन्दाकिनी नदी ॥
स्वयंप्रभाश् च मणयो वज्रैर् भूमिश् च भूषिता ॥
नानाविधैश् च भवनैर् विचित्रमणितोरणैः ॥
मुक्ताजालपरिक्षिप्तैर् मणिरत्नविभूषितैः ॥
मनोदृष्टिहरै रम्यैः सर्वतः संवृतं शुभैः ॥
ऋषिः समन्ततो ऽपश्यत् तत्र तत्र मनोरमम् ॥
ततो ऽभवत् तस्य चिन्ता क्व मे वासो भवेद् इति ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa tatra kāñcanaṃ divyaṃ sarvaratnamayaṃ gṛham ||
dadarśādbhutasaṃkāśaṃ dhanadasya gṛhād varam ||
mahānto yatra vividhāḥ prāsādāḥ parvatopamāḥ ||
vimānāni ca ramyāṇi ratnāni vividhāni ca ||
mandārapuṣpaiḥ saṃkīrṇā tathā mandākinī nadī ||
svayaṃprabhāś ca maṇayo vajrair bhūmiś ca bhūṣitā ||
nānāvidhaiś ca bhavanair vicitramaṇitoraṇaiḥ ||
muktājālaparikṣiptair maṇiratnavibhūṣitaiḥ ||
manodṛṣṭiharai ramyaiḥ sarvataḥ saṃvṛtaṃ śubhaiḥ ||
ṛṣiḥ samantato 'paśyat tatra tatra manoramam ||
tato 'bhavat tasya cintā kva me vāso bhaved iti ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स तत्र काञ्चनं दिव्यंsa tatra kāñcanaṃ divyaṃон там золотой дивный
सर्वरत्नमयं गृहम्sarvaratnamayaṃ gṛhamиз всех самоцветов дом
ददर्श अद्भुतसंकाशंdadarśa adbhutasaṃkāśaṃувидел, дивный на вид
धनदस्य गृहात् वरम्dhanadasya gṛhāt varamДхады дома лучше
महान्तः यत्र विविधाःmahāntaḥ yatra vividhāḥвеликие где разнообразные
प्रासादाः पर्वतोपमाःprāsādāḥ parvatopamāḥдворцы, горам подобные
विमानानि च रम्याणिvimānāni ca ramyāṇiи колесницы-чертоги прелестные
रत्नानि विविधानि चratnāni vividhāni caи самоцветы разные
मन्दारपुष्पैः संकीर्णाmandārapuṣpaiḥ saṃkīrṇāцветами мандары усыпанная
तथा मन्दाकिनी नदीtathā mandākinī nadīтак Мандакини-река
स्वयंप्रभाः च मणयःsvayaṃprabhāḥ ca maṇayaḥсамосветящиеся самоцветы
वज्रैः भूमिः च भूषिताvajraiḥ bhūmiḥ ca bhūṣitāалмазами земля украшена
नानाविधैः च भवनैःnānāvidhaiḥ ca bhavanaiḥразновидными чертогами
विचित्रमणितोरणैःvicitramaṇitoraṇaiḥс пёстрыми самоцветными вратами
मुक्ताजालपरिक्षिप्तैःmuktājālaparikṣiptaiḥжемчужными сетями обвитыми
मणिरत्नविभूषितैःmaṇiratnavibhūṣitaiḥсамоцветами украшенными
ऋषिः समन्ततः अपश्यत्ṛṣiḥ samantataḥ apaśyatриши повсюду видел
तत्र तत्र मनोरमम्tatra tatra manoramamтам и сям пленительное
ततः अभवत् तस्य चिन्ताtataḥ abhavat tasya cintāтогда возникла у него дума
क्व मे वासः भवेत् इतिkva me vāsaḥ bhavet iti«где же мне быть пристанищу»
अनुवाद

«Он там золотой дивный, из всех самоцветов дом увидел, дивный на вид, лучше дома Дхады, — великие где разнообразные дворцы, горам подобные, и прелестные колесницы-чертоги, и самоцветы разные. Цветами мандары усыпанная — так Мандакини-река; самосветящиеся самоцветы, алмазами земля украшена; разновидными чертогами, с пёстрыми самоцветными вратами, жемчужными сетями обвитыми, самоцветами украшенными. Риши повсюду видел там и сям пленительное; тогда возникла у него дума: „Где же мне быть пристанищу?“».

संस्करण

9e19432b8ef0 · प्रकाशित 20 जून 2026, 8:35:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से