Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Indra's Questions on the World of Cows (Part 2)13.71.1-5
12325 / 15823
महाभारत · 13.71.1-5
॥
देवनागरी

युधिष्ठिर उवाच
उक्तं वै गोप्रदानं ते नाचिकेतम् ऋषिं प्रति ॥
माहात्म्यम् अपि चैवोक्तम् उद्देशेन गवां प्रभो ॥
नृगेण च यथा दुःखम् अनुभूतं महात्मना ॥
एकापराधाद् अज्ञानात् पितामह महामते ॥
द्वारवत्यां यथा चासौ निविशन्त्यां समुद्धृतः ॥
मोक्षहेतुर् अभूत् कृष्णस् तद् अप्य् अवधृतं मया ॥
किं त्व् अस्ति मम संदेहो गवां लोकं प्रति प्रभो ॥
तत्त्वतः श्रोतुम् इच्छामि गोदा यत्र विशन्त्य् उत ॥
भीष्म उवाच
अत्राप्य् उदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् ॥
यथापृच्छत् पद्मयोनिम् एतद् एव शतक्रतुः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
uktaṃ vai gopradānaṃ te nāciketam ṛṣiṃ prati ||
māhātmyam api caivoktam uddeśena gavāṃ prabho ||
nṛgeṇa ca yathā duḥkham anubhūtaṃ mahātmanā ||
ekāparādhād ajñānāt pitāmaha mahāmate ||
dvāravatyāṃ yathā cāsau niviśantyāṃ samuddhṛtaḥ ||
mokṣahetur abhūt kṛṣṇas tad apy avadhṛtaṃ mayā ||
kiṃ tv asti mama saṃdeho gavāṃ lokaṃ prati prabho ||
tattvataḥ śrotum icchāmi godā yatra viśanty uta ||
bhīṣma uvāca
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam ||
yathāpṛcchat padmayonim etad eva śatakratuḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
उक्तं वै गोप्रदानं तेuktaṃ vai gopradānaṃ teсказано ведь коров-даяние тобою
नाचिकेतम् ऋषिं प्रतिnāciketam ṛṣiṃ pratiкасательно риши Нациекеты
माहात्म्यम् अपि च एव उक्तम्māhātmyam api ca eva uktamи величие также сказано
उद्देशेन गवां प्रभोuddeśena gavāṃ prabhoвкратце коров, о владыка
नृगेण च यथा दुःखम्nṛgeṇa ca yathā duḥkhamи Нригою как бедствие
अनुभूतं महात्मनाanubhūtaṃ mahātmanāиспытано, великим духом
एकापराधात् अज्ञानात्ekāparādhāt ajñānātот одной вины, по незнанию
पितामह महामतेpitāmaha mahāmateо дед, многомудрый
द्वारवत्यां यथा च असौdvāravatyāṃ yathā ca asauв Дваравати как он
निविशन्त्यां समुद्धृतःniviśantyāṃ samuddhṛtaḥзаселявшейся, извлечён
मोक्षहेतुः अभूत् कृष्णःmokṣahetuḥ abhūt kṛṣṇaḥизбавления причиною стал Кришна
तत् अपि अवधृतं मयाtat api avadhṛtaṃ mayāто тоже усвоено мною
किं तु अस्ति मम संदेहःkiṃ tu asti mama saṃdehaḥно есть у меня сомнение
गवां लोकं प्रति प्रभोgavāṃ lokaṃ prati prabhoо мире коров, о владыка
तत्त्वतः श्रोतुम् इच्छामिtattvataḥ śrotum icchāmiдоподлинно услышать желаю
गोदाः यत्र विशन्ति उतgodāḥ yatra viśanti utaкоров-дарители куда входят
अत्र अपि उदाहरन्ति इमम्atra api udāharanti imamздесь же приводят это
इतिहासं पुरातनम्itihāsaṃ purātanamсказание древнее
यथा अपृच्छत् पद्मयोनिम्yathā apṛcchat padmayonimкак спросил Падмайони (Брахму)
एतत् एव शतक्रतुःetat eva śatakratuḥэто же Шатакрату (Индра)
अनुवाद

Юдхиштхира сказал: «Сказано ведь коров-даяние тобою касательно риши Нациекеты; и величие также сказано вкратце коров, о владыка. И Нригою как бедствие испытано, великим духом, от одной вины, по незнанию, о дед, многомудрый. В Дваравати как он, заселявшейся, извлечён, избавления причиною стал Кришна, — то тоже усвоено мною. Но есть у меня сомнение о мире коров, о владыка; доподлинно услышать желаю, коров-дарители куда входят». Бхишма сказал: «Здесь же приводят это древнее сказание — как спросил Падмайони это же Шатакрату».

संस्करण

8b9905a28081 · प्रकाशित 21 जून 2026, 12:50:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 13.70.51-56

श्लोक बदलें इन कुंजियों से