महाभारत
The Offerings for Śrāddha and Gayā (Part 2)13.88.6-10
12441 / 15823
महाभारत · 13.88.6-10
देवनागरी

आजेन मासान् प्रीयन्ते पञ्चैव पितरो नृप ॥
वाराहेण तु षण्मासान् सप्त वै शाकुनेन तु ॥
मासान् अष्टौ पार्षतेन रौरवेण नवैव तु ॥
गवयस्य तु मांसेन तृप्तिः स्याद् दशमासिकी ॥
मासान् एकादश प्रीतिः पितॄणां माहिषेण तु ॥
गव्येन दत्ते श्राद्धे तु संवत्सरम् इहोच्यते ॥
यथा गव्यं तथा युक्तं पायसं सर्पिषा सह ॥
वाध्रीणसस्य मांसेन तृप्तिर् द्वादशवार्षिकी ॥
आनन्त्याय भवेद् दत्तं खड्गमांसं पितृक्षये ॥
कालशाकं च लौहं चाप्य् आनन्त्यं छाग उच्यते ॥

लिप्यंतरण (IAST)

ājena māsān prīyante pañcaiva pitaro nṛpa ||
vārāheṇa tu ṣaṇmāsān sapta vai śākunena tu ||
māsān aṣṭau pārṣatena rauraveṇa navaiva tu ||
gavayasya tu māṃsena tṛptiḥ syād daśamāsikī ||
māsān ekādaśa prītiḥ pitṝṇāṃ māhiṣeṇa tu ||
gavyena datte śrāddhe tu saṃvatsaram ihocyate ||
yathā gavyaṃ tathā yuktaṃ pāyasaṃ sarpiṣā saha ||
vādhrīṇasasya māṃsena tṛptir dvādaśavārṣikī ||
ānantyāya bhaved dattaṃ khaḍgamāṃsaṃ pitṛkṣaye ||
kālaśākaṃ ca lauhaṃ cāpy ānantyaṃ chāga ucyate ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
आजेन मासान् प्रीयन्तेājena māsān prīyanteкозьим месяцев радуются
पञ्च एव पितरः नृपpañca eva pitaraḥ nṛpaпять предки, о царь
वाराहेण तु षट् मासान्vārāheṇa tu ṣaṭ māsānвепревым же шесть месяцев
सप्त वै शाकुनेन तुsapta vai śākunena tuсемь птичьим же
मासान् अष्टौ पार्षतेनmāsān aṣṭau pārṣatenaмесяцев восемь пятнистого оленя
रौरवेण नव एव तुrauraveṇa nava eva tuруру-оленем девять же
गवयस्य तु मांसेनgavayasya tu māṃsenaгавайи же мясом
तृप्तिः स्यात् दशमासिकीtṛptiḥ syāt daśamāsikīнасыщение было бы десятимесячное
मासान् एकादश प्रीतिःmāsān ekādaśa prītiḥмесяцев одиннадцать радость
पितॄणां माहिषेण तुpitṝṇāṃ māhiṣeṇa tuпредков буйволиным же
गव्येन दत्ते श्राद्धे तुgavyena datte śrāddhe tuкоровьим данной шраддхе
संवत्सरम् इह उच्यतेsaṃvatsaram iha ucyateгод тут говорится
यथा गव्यं तथा युक्तंyathā gavyaṃ tathā yuktaṃкак коровье, так подобает
पायसं सर्पिषा सहpāyasaṃ sarpiṣā sahaмолочная каша с маслом
वाध्रीणसस्य मांसेनvādhrīṇasasya māṃsenaвадхринасы мясом
तृप्तिः द्वादशवार्षिकीtṛptiḥ dvādaśavārṣikīнасыщение двенадцатилетнее
आनन्त्याय भवेत् दत्तंānantyāya bhavet dattaṃк бесконечности было бы данное
खड्गमांसं पितृक्षयेkhaḍgamāṃsaṃ pitṛkṣayeносорога мясо при поминовении
कालशाकं च लौहं च अपिkālaśākaṃ ca lauhaṃ ca apiчёрная зелень и lauha, и
आनन्त्यं छागः उच्यतेānantyaṃ chāgaḥ ucyateбесконечным козёл зовётся
अनुवाद

«Козьим месяцев радуются пять предки, о царь; вепревым же шесть месяцев, семь птичьим же. Месяцев восемь пятнистого оленя, руру-оленем девять же; гавайи же мясом насыщение было бы десятимесячное. Месяцев одиннадцать радость предков буйволиным же; коровьим данной шраддхе год тут говорится. Как коровье, так подобает молочная каша с маслом; вадхринасы мясом насыщение двенадцатилетнее. К бесконечности было бы данное носорога мясо при поминовении; чёрная зелень, и lauha, и козёл к бесконечности зовутся».

संस्करण

6e589f590ef3 · प्रकाशित 21 जून 2026, 2:15:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से