महाभारत
The Forest-Hermit Dharma and the Fruits of Austerities (Part 1)13.130.46-53
12712 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 13.130.46-53

Махешвара

देवनागरी

स्थण्डिलस्य फलान्य् आहुर् यानानि शयनानि च ॥
गृहाणि हार्हाणि न्द्रशुभ्राणि भामिनि
त्मानम् जीवन् यो नितो नितानः
देहं वाने त्यक्त्वा स्वर्गं मुपाश्नुते
त्मानम् जीवन् यो दीक्षां द्वावार्षिकीम्
त्यक्त्वा हार्णवे देहं वारुणं लोकम् श्नुते
त्मानम् जीवन् यो दीक्षां द्वावार्षिकीम्
श्मना णौ भित्त्वा गुह्यकेषु मोते
सायित्वात्मनात्मानं निर्द्वंद्वो निष्परिग्रहः
चीर्त्वा द्वा र्षाणि दीक्षाम् कां नोताम्
स्वर्गलोकम् वाप्नोति देवैश् मोते
त्मानम् जीवन् यो दीक्षां द्वावार्षिकीम्
हुत्वाग्नौ देहम् त्सृज्य ह्निलोके हीते
यस् तु देवि थान्यायं दीक्षितो नितो द्विजः
त्मन्य् त्मानम् धा निर्द्वंद्वो निष्परिग्रहः
चीर्त्वा द्वा र्षाणि दीक्षाम् कां नोताम्
णीहितं स्कन्धे द्ध्वा च्छत्य् नावृतः

लिप्यंतरण (IAST)

sthaṇḍilasya phalāny āhur yānāni śayanāni ca ||
gṛṇi ca marhāṇi candraśubhrāṇi bhāmini ||
ātmānam upavan yo niyato niyaśanaḥ ||
dehaṃ naśane tyaktvā sa svargaṃ samuśnute ||
ātmānam upavan yo kṣāṃ dvādaśarṣikīm ||
tyaktvā marṇave dehaṃ ruṇaṃ lokam aśnute ||
ātmānam upavan yo kṣāṃ dvādaśarṣikīm ||
aśma caraṇau bhittvā guhyakeṣu sa modate ||
dhayitvātmatmānaṃ nirdvaṃdvo niṣparigrahaḥ ||
rtvā dvādaśa varṣāṇi kṣām ekāṃ manogatām ||
svargalokam apnoti devaiś ca saha modate ||
ātmānam upavan yo kṣāṃ dvādaśarṣikīm ||
hutvāgnau deham utsṛjya vahniloke mayate ||
yas tu devi yathānyāyaṃ kṣito niyato dvijaḥ ||
ātmany ātmānam ādhāya nirdvaṃdvo niṣparigrahaḥ ||
rtvā dvādaśa varṣāṇi kṣām ekāṃ manogatām ||
araṇīsahitaṃ skandhe baddhvā gacchaty avṛtaḥ ||

Anuṣṭubh · pathyā · 8+8+8+8 · ×8

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स्थण्डिलस्य फलानि आहुःsthaṇḍilasya phalāni āhuḥголой-земли обета плоды называют
यानानि शयनानि चyānāni śayanāni caповозки и ложа
गृहाणि च महार्हाणिgṛhāṇi ca mahārhāṇiи дома драгоценные
चन्द्रशुभ्राणि भामिनिcandraśubhrāṇi bhāminiлуне-белые, о прекрасная
आत्मानम् उपजीवन् यःātmānam upajīvan yaḥсобою живущий кто
नियतः नियताशनःniyataḥ niyatāśanaḥобузданный, умеренный в еде
देहं वा अनशने त्यक्त्वाdehaṃ vā anaśane tyaktvāтело ли в посте оставив
स स्वर्गं समुपाश्नुतेsa svargaṃ samupāśnuteон неба достигает
आत्मानम् उपजीवन् यःātmānam upajīvan yaḥсобою живущий кто
दीक्षां द्वादशवार्षिकीम्dīkṣāṃ dvādaśavārṣikīmпосле обета двенадцатилетнего
त्यक्त्वा महार्णवे देहंtyaktvā mahārṇave dehaṃоставив в великом океане тело
वारुणं लोकम् अश्नुतेvāruṇaṃ lokam aśnuteВаруны мира достигает
आत्मानम् उपजीवन् यःātmānam upajīvan yaḥсобою живущий кто
दीक्षां द्वादशवार्षिकीम्dīkṣāṃ dvādaśavārṣikīmпосле обета двенадцатилетнего
अश्मना चरणौ भित्त्वाaśmanā caraṇau bhittvāкамнем стопы разбив
गुह्यकेषु स मोदतेguhyakeṣu sa modateу гухьяков он радуется
साधयित्वा आत्मना आत्मानंsādhayitvā ātmanā ātmānaṃсвершив собою себя
निर्द्वंद्वः निष्परिग्रहःnirdvaṃdvaḥ niṣparigrahaḥвне двойственности, без собственности
चीर्त्वा द्वादश वर्षाणिcīrtvā dvādaśa varṣāṇiвершив двенадцать лет
दीक्षाम् एकां मनोगताम्dīkṣām ekāṃ manogatāmобет один, умом принятый
आत्मानम् उपजीवन् यःātmānam upajīvan yaḥсобою живущий кто
हुत्वा अग्नौ देहम् उत्सृज्यhutvā agnau deham utsṛjyaвозлив в огонь, тело отдав
वह्निलोके महीयतेvahniloke mahīyateв огня-мире величается
यः तु देवि यथान्यायंyaḥ tu devi yathānyāyaṃкто же, богиня, как должно
दीक्षितः नियतः द्विजःdīkṣitaḥ niyataḥ dvijaḥпосвящённый, обузданный дваждырождённый
आत्मनि आत्मानम् आधायātmani ātmānam ādhāyaв Я себя вложив
निर्द्वंद्वः निष्परिग्रहःnirdvaṃdvaḥ niṣparigrahaḥвне двойственности, без собственности
अरणीसहितं स्कन्धेaraṇīsahitaṃ skandheс арани на плече
बद्ध्वा गच्छति अनावृतःbaddhvā gacchati anāvṛtaḥпривязав, идёт непокрытый
अनुवाद

«Голой-земли обета плоды называют: повозки и ложа, и дома драгоценные, луне-белые, о прекрасная. Собою живущий кто, обузданный, умеренный в еде, тело ли в посте оставив, — он неба достигает. Собою живущий кто, после обета двенадцатилетнего оставив в великом океане тело, Варуны мира достигает. Собою живущий кто, после обета двенадцатилетнего камнем стопы разбив, у гухьяков он радуется. Свершив собою себя, вне двойственности, без собственности, вершив двенадцать лет обет один, умом принятый. Собою живущий кто, возлив в огонь, тело отдав, в огня-мире величается. Кто же, богиня, как должно, посвящённый, обузданный дваждырождённый, в Я себя вложив, вне двойственности, без собственности, вершив двенадцать лет обет один, умом принятый, с арани на плече привязав, идёт непокрытый».

संस्करण

ebe14f16b64d · प्रकाशित 22 जून 2026, 5:45:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से